Wydarzenia historyczne thumb|150px|Bitwa pod Azincourt 1401 – unia wileńsko-radomska (18 stycznia) 1402 – Kastylijczycy: Jean de Béthencourt i Gadifer de la Salle odkryli Wyspy Kanaryjskie (maj) 1403 – w bitwie pod Shrewsbury król Anglii Henryk IV pokonał rebeliantów pod wodzą Harry’ego Hotspura (21 lipca) 1404 – Innocenty VII został wybrany papieżem (17 października) 1405 – kupiecka rodzina Römerów sprzedała miastu Frankfurt nad Menem budynek, który do dzisiaj pełni funkcję miejskiego ratusza (11 marca) 1406 – rozpoczęcie budowy Zakazanego Miasta w Pekinie 1407 – Ulrich von Jungingen został wielkim mistrzem Zakonu Krzyżackiego (26 czerwca) 1408 – Wojna Appenzellu: klęska wojsk szwajcarskich w bitwie pod Bregencją ze szwabskim rycerstwem (13 stycznia) 1409 – Sobór w Pizie (25 marca) 1409–1411 Wielka wojna z zakonem krzyżackim 1410 – bitwa pod Grunwaldem (15 lipca) 1411 – Zygmunt Luksemburski został królem Niemiec (21 lipca) 1412 – ród Medyceuszy został wskazany jako oficjalny bankier papiestwa (16 stycznia) 1413 – w Paryżu wybuchło powstanie ludowe pod wodzą rzeźnika Simona Caboche’a (27 kwietnia) 1414–1418 – Sobór w Konstancji 1415 Jan Hus podstępnie pojmany, torturowany i spalony na stosie 6 lipca podczas soboru w Konstancji bitwa pod Azincourt (25 października) Portugalczycy wyparli Maurów z marokańskiej enklawy Ceuta 1415–1419 – walki o ziemie albańskie pomiędzy Republiką Wenecką a Imperium Osmańskim 1416 – flota wenecka starła się z flotą turecką koło Dardaneli (29 maja) do 1417 – Turcy opanowali większość terytorium albańskiego (od północnego Epiru aż po Kruję w środkowej Albanii) 1418 – Paryż został zdobyty i złupiony przez Burgundczyków (maj) 1419 – lud Andory uzyskał zgodę na powołanie lokalnego parlamentu 1419–1436 – wojny husyckie 1420 – papież Marcin V wydał bullę wzywającą katolików do zorganizowania krucjaty antyhusyckiej (1 marca) 1421 – w chiński Nowy Rok cesarz Yongle dokonał otwarcia Zakazanego Miasta w Pekinie (2 lutego) 1422 – wojska księstwa Mediolanu pokonały szwajcarskie kantony w bitwie pod Arbedo (30 czerwca) 1423 – Statut warcki (28 października) 1423–1424 – Sobór w Sienie zwany heretyckim 1424 – przegrana Francuzów z Anglikami w bitwie pod Verneuil w Normandii (17 sierpnia) 1425 – Masaccio, stworzył fresk w kościele Santa Maria Novella we Florencji, z przedstawieniem Trójcy Przenajświętszej, w otoczeniu Maryi, św. Jana (Ewangelisty) i pary fundatorów 1426 – Wojny husyckie: zwycięstwo husytów nad krzyżowcami w bitwie pod Uściem (16 czerwca) 1427 – Portugalczycy odkrywają Wyspy Azorskie 1428 – w Ferrarze zawarto pokój pomiędzy Wenecją i Mediolanem (18 kwietnia) 1429 – Joanna d’Arc podczas wojny stuletniej prowadzi wojska francuskie do zwycięstwa nad Anglikami około 1430 – opuszczono ostatnią osadę (założoną przez wikingów w X w.) na Grenlandii 1431–1438 – Sobór w Bazylei 1432 – w Grodnie odnowiono unię polsko-litewską (15 października) 1433 – w bitwie pod Hiltersried rycerstwo z Palatynatu rozgromiło wojska Husytów (21 września) 1434 – położono kamień węgielny pod budowę katedry św. Piotra i Pawła w Nantes (14 kwietnia) 1435 – flota genueńska rozbiła flotę aragońską w bitwie pod Ponzą (5 sierpnia) 1436 – papież Eugeniusz IV dokonał poświęcenia katedry Santa Maria del Fiore we Florencji (25 marca) 1437 – Malmö w Szwecji uzyskało prawa miejskie (23 kwietnia) 1438 – bitwa pod Bielewem, w której chan Olug Mohammed pokonał wojska moskiewskie i założył Chanat Kazański (5 grudnia) 1439 – została ogłoszona Unia florencka na soborze zwołanym przez papieża Eugeniusza IV (6 lipca) 1440 – Władysław Warneńczyk został koronowany na króla Węgier w Białogrodzie Królewskim (17 lipca) 1441 – założono angielską szkołę Eton College (24 czerwca) 1442 – w bitwie nad rzeką Jałomnicą János Hunyady pokonał wojska tureckie (6 września) 1443 – wystąpienie Jerzego Kastrioty (Skanderbega) przeciwko władzy Imperium Osmańskiego w Albanii (28 listopada) 1444 – bitwa pod Warną, w której zginął Władysław III Warneńczyk (10 listopada) 1445 – Portugalczycy odkrywają Wyspy Zielonego Przylądka 1446 – w Korei opublikowano alfabet hangul (9 października) 1447 – w Mediolanie proklamowano Republikę Ambrozjańską (14 sierpnia) 1448 – Bitwa na Kosowym Polu zakończona klęską wojsk węgierskich wobec Turków (17 października) 1449 – chiński cesarz Zhu Qizhen został pokonany i ujęty przez Ojratów pod wodzą Esena (1 września). Koniec militarnej przewagi dynastii Ming nad koczownikami 1450 – Jan Gutenberg wynajduje druk 1451 – po śmierci ojca, Murada II i pozbyciu się pozostałych pretendentów sułtanem został Mehmed, przyszły zdobywca Konstantynopola (3 lutego) 1452 – zostaje wydana pierwsza książka za pomocą druku (przy użyciu czcionki ruchomej) – Biblia Gutenberga (30 września) 1453 zdobycie Konstantynopola przez Imperium Osmańskie (29 maja) zakończyła się wojna stuletnia 1454–1466 – wojna trzynastoletnia Polski z zakonem krzyżackim 1455–1485 – tzw. Wojna Dwóch Róż w Anglii 1455 – papież Mikołaj V bullę Romanus Pontifex, w której przyznawał królowi portugalskiemu Alfonsowi V, jego sukcesorom i infantowi Henrykowi prawo podboju nowych terenów w Afryce, walki z niewiernymi i monopol na handel (8 stycznia) 1456 – 25 lat po śmierci Joanny d’Arc papież Kalikst III unieważnił wyrok skazujący ją za czary, herezję, rozpustę i pychę (7 lipca) 1457 – w nocy doszło do bitwy morskiej u wybrzeży Bornholm w czasie wojny trzynastoletniej pomiędzy flotą polską (3 okręty kaperskie) a flotą duńską (16 okrętów) zakończona zwycięstwem Polaków (14/15 sierpnia) 1458 – Pius II został wybrany papieżem (19 sierpnia) 1459 – w Chebie został zawarty traktat między Królestwem Czech a Saksonią, w którym wytyczono wspólną granicę, jedną z najstarszych istniejących do dzisiaj w Europie (25 kwietnia) 1460 – w Moguncji wydano pierwszy drukowany słownik łaciński-grecki Catholicon 1461 – Mehmed II anektował Cesarstwo Trapezuntu (15 sierpnia) 1462 – nocny atak pod Târgoviște na turecki obóz wojsk wołoskich hospodara Włada Palownika (17 czerwca) 1463 – pożar zniszczył Tuluzę (7 maja) 1464 – w Brugii zwołano pierwsze holenderskie Stany Generalne (9 stycznia) 1465 – nierozstrzygnięta bitwa pod Montlhéry pomiędzy wojskami króla Francji Ludwika XI a oddziałami zbuntowanych wielkich panów feudalnych, zrzeszonych w tzw. Lidze Dobra Publicznego (16 lipca) 1466 – Pokój toruński (19 października) 1467 – w Lhotce pod Rychnovem odbył się pierwszy synod gmin braci czeskich (26 marca) 1468 – wojska węgierskie pod wodzą króla Macieja Korwina zaatakowały i po dwóch dniach zdobyły i spaliły czeskie miasto Třebíč (12 maja) 1469 pierwsza pisemna wzmianka o bilardzie Wojna o krowę (15 lipca) 1470 – Wojna Dwóch Róż: zwycięstwo Yorków w bitwie pod Losecote Field (12 marca) 1471–1472 – w Gwinei, na Złotym Wybrzeżu Portugalczycy budują silną faktorię wojskową 1472 – Szkocja anektowała należące do Norwegii Orkady i Szetlandy (20 lutego) 1473 – Bitwa pod Başkentem: przywódca imperium osmańskiego Mehmed II Zdobywca pokonał federację mongolskich i tureckich plemion, zwaną „Białą Owcą Turkmeńską”, pod wodzą Uzun Hasan ibn ‘Ali (11 sierpnia) 1474 – Wojna szwajcarsko-burgundzka: zwycięstwo Szwajcarów w bitwie pod Héricourt (13 listopada) 1475 – w Augsburgu wydano pierwszą drukowaną ilustrowaną Biblię; (wydawca: Jodocus Pflanzmann) 1476 – zwycięstwo wojsk szwajcarskich nad burgundzkimi w bitwie pod Grandson (2 marca) 1477 – Jan z Kolna (Jan Scolnus lub Scolvus) dopływa do Labradoru 1478 – Turcy osmańscy zdobyli albańską twierdzę Kruja 1479 unia Kastylii i Aragonu Traktat w Acáçovas przyznający Portugalii wszystkie wyspy atlantyckie z wyjątkiem Wysp Kanaryjskich 1480 – armia tatarska dowodzona przez chana Wielkiej Ordy Achmata ruszyła na Moskwę, aby wymusić na jej władcy zaległą daninę (11 listopada) 1481 – w trzęsieniu ziemi na wyspie Rodos na Morzu Egejskim zginęło około 30 tys. osób (3 maja) 1482 – Portugalczycy założyli São Jorge da Mina (obecnie Elmina w Ghanie), pierwszą europejską osadę w Zachodniej Afryce (21 stycznia) 1483 – Gran Canaria została przyłączona do Korony Kastylii (29 kwietnia) 1484 – papież Innocenty VIII wydał potępiającą czary bullę Summis desiderantes affectibus (5 grudnia) 1485 – Wojna Dwóch Róż: bitwa pod Bosworth Field między Henrykiem Tudorem a Ryszardem III i Yorkami (22 sierpnia). Ryszard III został zabity przez Henryka Tudora, przyszłego króla Anglii 1486 – elektorzy Rzeszy wybrali Maksymiliana I Habsburga na króla Niemiec (16 lutego) 1487 – ukazał się Młot na czarownice 1488 – Bartolomeu Dias odkrył Przylądek Dobrej Nadziei, płynąc wzdłuż zachodnich brzegów Afryki i opłynął jej południowy kraniec, prawdopodobnie jako pierwszy Europejczyk od starożytności (3 lutego) 1489 – król Francji Karol VIII uznał niepodległość Monako (25 lutego) 1490 – węgierska szlachta obwołała królewicza polskiego Jana Olbrachta królem Węgier (7 czerwca) 1491 – władca Konga Nzinga Nkuwu został ochrzczony przez Portugalczyków i przyjął imię Jan I (3 maja) 1492 wypędzenie Żydów i Maurów z Grenady w Hiszpanii (31 marca) Krzysztof Kolumb odkrywa Amerykę (12 października) 1493 – druga wyprawa Krzysztofa Kolumba (25 września) 1494 Umowa w Tordesillas pomiędzy Hiszpanią a Portugalią (7 czerwca) rozpoczęły się Wojny włoskie pomiędzy Francją a Habsburgami 1495 – wojska hiszpańskie pokonały Guanczów w drugiej bitwie w Wąwozie Acentejo. Było to ostateczne zwycięstwo konkwistadorów nad rdzenną ludnością Wysp Kanaryjskich (25 grudnia) 1496 – Giovanni Caboto (znany jako John Cabot) otrzymał od króla Anglii Henryka VII przywilej na eksplorację nieznanych lądów (5 marca) 1497 – nieudana wyprawa na Mołdawię króla Polski Jana I Olbrachta 1498 Vasco da Gama, okrążając Afrykę, dopływa do Indii (20 maja) trzecia wyprawa Krzysztofa Kolumba (30 maja) 1499 – III wojna wenecko-turecka: turecka flota odniosła zdecydowane zwycięstwo w pierwszej bitwie koło Lepanto z flotą Wenecji (28 lipca) 1500 Pedro Álvares Cabral, żeglarz portugalski odkrywa Brazylię (22 kwietnia) początki rewolucji cen w Europie
Władcy Polski w XV wieku 1386–1434: Władysław II Jagiełło 1434–1444: Władysław III Warneńczyk 1447–1492: Kazimierz IV Jagiellończyk 1492–1501: Jan Olbracht
A thumb|100px|Joanna d’Arc Joanna d’Arc Afonso de Albuquerque
B Fra Bartolomeo – malarz włoskiego renesansu Sandro Botticelli (1445–1510) – włoski malarz renesansu Sebastian Brant – niemiecki poeta Filippo Brunelleschi – włoski architekt Filippo Buonaccorsi (Kallimach) – włoski humanista i pisarz piszący po łacinie → patrz Filip Kallimach Marcin Bylica – (1433–1493), polski astronom i astrolog
C John Cabot
D Bartolomeu Dias – odkrywca portugalski Domenico da Piacenza
E F thumb|100px|Marsilio Ficino Marsilio Ficino – filozof humanizmu
G Estêvão da Gama (1430–1497) – portugalski możnowładca, ojciec Vasco da Gamy i Paulo da Gamy Paulo da Gama – odkrywca portugalski Vasco da Gama – odkrywca portugalski Domenico Ghirlandaio – malarz florencki z okresu quattrocento Johannes Gutenberg – wynalazca druku – Biblia Gutenberga thumb|100px|Vasco da Gama
H I J K Filip Kallimach właśc. Filippo Buonaccorsi – włoski humanista i pisarz piszący po łacinie Krzysztof Kolumb Piotr Kurozwęcki
L thumb|100px|Leonardo da Vinci Leonardo da Vinci Fra Filippo Lippi – malarz włoski
M Hans Memling – (1430–1494) – malarz niderlandzki niemieckiego pochodzenia Mikołaj Kopernik – odkrywca teorii heliocentrycznej
N O Jacob Obrecht – kompozytor flamandzki
P thumb|100px|Giovanni Pico della Mirandola Giovanni Pico della Mirandola – uczony włoski
R S thumb|100px|Girolamo Savonarola Girolamo Savonarola
T John Talbot – wielki wódz angielski Tomás de Torquemada – wielki inkwizytor
Z Stefan Zápolya
Zobacz też Husyci Rozkwit Renesansu Wielkie odkrycia geograficzne
15