Bitwa morska pod Noryang – ostatnia bitwa wojny koreańsko-japońskiej (1592–1598), 16 grudnia 1598 r. w której trakcie połączona flota koreańsko-chińska odniosła decydujące zwycięstwo nad flotą japońską.

Tło Wobec przystąpienia do wojny wojsk chińskiej dynastii Ming sytuacja inwazyjnej armii japońskiej stała się trudna. Miała ona oparcie w szeregu silnych nadmorskich zamków, ale ich linie komunikacyjne były zagrożone przez flotę koreańską, do której dołączyły flotylle chińskie. Siły chińsko-koreańskie rozpoczęły tzw. ofensywę na czterech frontach: trzy armie zaatakowały główne bazy japońskie w Suncheon, Sacheon i Ulsan, a flota, jako czwarta siła, miała atakować od południa. Od silnie umocnionego Ulsanu sprzymierzeni odstąpili, pospieszny atak na Sacheon skończył się klęską wojsk chińskich, a oblężenie dobrze przygotowanego Suncheonu się przeciągało.

18 września 1598 zmarł Hideyoshi Toyotomi, a rada regentów, która przejęła władzę, postanowiła wycofać wojska z Korei. W związku z tym dowódca twierdzy w Sacheonie Yukinaga Konishi rozpoczął pertraktacje w sprawie ewakuacji jego oddziałów. Chińscy dowódcy byli skłonni się zgodzić, ale Yi Sun-sin stanowczo się sprzeciwił. Konishi wezwał więc na pomoc pozostałych dowódców. Zgromadzili oni flotę liczącą ok. 500 okrętów, by przyjść mu z odsieczą i ewakuować jego oddziały. Najkrótsza droga z Sacheonu i Pusanu do Suncheonu prowadziła przez cieśninę Noryang, między Półwyspem Koreańskim a wyspą Namhae. Dlatego koreański dowódca skierował tam swoją flotę, by nie dopuścić wrogich sił do połączenia się.

Bitwa 15 grudnia ok. 300 japońskich okrętów zgromadziło się w cieśninie Noryang. Japończycy mieli przewagę liczebną, ale większość floty stanowiły lekkie okręty transportowe. Flota sojusznicza liczyła 148 okrętów: 85 koreańskich panokseonów, wśród których mogło być kilka „okrętów-żółwi” (geobukseonów), sześć dużych chińskich dżonek bojowych i 57 mniejszych chińskich jednostek, ale uzbrojonych w ciężkie działa.

Przed świtem 16 grudnia Japończycy rozpoczęli przeprawę przez cieśninę, by natknąć się na zaalarmowane i czekające siły koreańsko-chińskie (S. Turnbull podaje, że to sojusznicy przypuścili zaskakujący atak). Siły koreańsko-chińskie uszykowane były w trzy eskadry: prawym skrzydłem dowodził Yi, w centrum chiński admirał Chen Ling, a lewym – Deng Zilong. Bitwa toczyła się podobnie jak poprzednie: ogień ciężkich koreańskich i chińskich dział niszczył kadłuby lżejszych jednostek japońskich, a koreańskie okręty pozostawały niewrażliwe na ostrzał z lekkiej broni japońskiej. Walka była jednak bardzo zacięta i okręt chińskiego dowódcy został zagrożony abordażem. Z pomocą pospieszył mu Deng Zilong i atak odparto, ale okręt Denga został zatopiony ogniem bratobójczym: Deng płynął koreańskim panokseonem, który został wzięty za jednostkę japońską, a próbę dostarczenia posiłków na chiński okręt flagowy zinterpretowano jako próbę abordażu.

Liczne okręty japońskie zostały zniszczone ogniem działowym z bliska, staranowane lub podpalone. Walka toczyła się na tak bliskim dystansie, że Koreańczycy rzucali płonące kawałki drewna na pokład japońskich jednostek. Japoński okręt flagowy został zatopiony i niewiele brakowało, a dowódca Shimazu Yoshihiro zostałby wyłowiony i wzięty do niewoli przez Koreańczyków, ale jego ludzie zdołali mu przyjść z pomocą. Sami Koreańczycy wszakże też ponosili straty od gęstego ognia japońskiej broni ręcznej i dział. Flota japońska została rozbita, część jednostek uciekła wzdłuż brzegów wyspy Namhae, ścigana przez okręty koreańskie. Grupa japońskich okrętów pomyliła wylot zatoki z kanałem prowadzącym na otwarte morze i wpłynęła na zamknięty akwen, gdzie została zniszczona.

Podczas pościgu kulą z japońskiego muszkietu został trafiony Yi Sun-sin. Rozkazał ukryć ten fakt przed marynarzami – na pokładzie zastąpił go bratanek Yi Wan, a flagę admiralską pozostawiono na maszcie. Dopiero rankiem, po końcu bitwy ogłoszono śmierć koreańskiego dowódcy, ku powszechnej żałobie jego ludzi i chińskich sojuszników. Niemniej zwycięstwo było całkowite, 200 wrogich okrętów zatopionych, około setki zdobytych. Ocalało między 50 a 100 japońskich okrętów, które wycofały się do Pusanu.

Korzystając z tego, że flota sojusznicza odpłynęła ku Noryang, likwidując w ten sposób blokadę Suncheonu, Yukinaga Konishi wykorzystał okazję i wymknął się ze swoimi ludźmi załadowanymi na okręty. Chińska armia zajęła zamek w Suncheonie bez walki. Flotylla, okrążając wyspę Namhae, z której uratowała część rozbitków z bitwy, bezpiecznie dotarła do Pusanu. Tam Konishi spotkał się z niedobitkami odsieczy i wraz z Shimazu Yoshihirą rozpoczął organizowanie ostatecznej ewakuacji.

Przypisy

Bibliografia

Bitwa morska pod Noryang Kategoria:Bitwy morskie w historii Korei Kategoria:Bitwy morskie w historii Japonii Kategoria:Cieśnina Koreańska Kategoria:Bitwy na Morzu Japońskim