Niszczyciele typu Zumwalt (DDG-1000) – typ amerykańskich wielozadaniowych niszczycieli rakietowych z początku XXI wieku, w którym nacisk położono na możliwość wykonywania uderzeń na cele lądowe. Projektowane są i budowane z pełnym wachlarzem technologii stealth – minimalnego RCS oraz minimalnych sygnatur: akustycznej, w podczerwieni i magnetycznej.

Budowa W latach 90. XX wieku, po ostatecznym wycofaniu ze służby pancerników typu Iowa, amerykańska marynarka wojenna chciała zastąpić okręty tej klasy w zadaniach projekcji ognia na ląd. Częściowo funkcje takie miały pełnić nowe niszczyciele, przewidywane jako następcy niszczycieli typu Arleigh Burke. Program oznaczony był początkowo jako SC-21 (Surface Combatant for the 21st Century – „okręt nawodny XXI wieku”), następnie DDX-21/DD-21, otrzymując numery kadłubów należące do klasy niszczycieli (DD). W 2005 roku marynarka nie dostrzegała już jednak takiej konieczności, toteż ograniczyła program z 32 jednostek do 16-24, następnie do 7 okrętów, aby w 2008 roku dążyć do anulowania całego programu. W czasie przesłuchań przed Kongresem marynarka stanęła na stanowisku, że według współczesnych ocen potrzebuje okrętów służących do zwalczania okrętów podwodnych, przeciwokrętowych pocisków manewrujących oraz obrony antybalistycznej. Jakkolwiek okręty typu DDG-1000 mogą wypełniać dwa pierwsze zadania, a po pewnych modyfikacjach także zwalczać pociski balistyczne, z zadań tych nie gorzej wywiążą się jednostki typu DDG-51, które są znacznie tańsze. Toteż US Navy stanęła na stanowisku, że jednostki typu Zumwalt nie są niezbędne, Stany Zjednoczone powinny natomiast wznowić produkcję niszczycieli typu Arleigh Burke, z przeznaczeniem ich do tych właśnie zadań. Kongres zgodził się ostatecznie na wznowienie produkcji niszczycieli typu DDG-51, przeznaczył jednak fundusze i zobowiązał marynarkę do budowy przynajmniej trzech okrętów typu Zumwalt. W rezultacie zamówienie ograniczono do trzech jednostek. Dwie weszły do służby kolejno w 2016 i 2019 roku. Ostatni okręt znajduje się w budowie.

Koszt powstania jednostki prototypowej, planowany na 3 miliardy dolarów, przekroczył jeszcze w trakcie budowy 7 miliardów dolarów. Zdaniem komentatorów, okręty w istocie stanowią krążowniki wręcz określa je jako „krążowniki ciężkie”, mimo anachroniczności takiej klasyfikacji, dotyczącej historycznie okrętów artyleryjskich z działami kalibru ponad 155 mm.. USA jednakże planowały równolegle rozpocząć program krążowników rakietowych nowej generacji CG(X) o wyporności 20–25 tys. ton, który został ostatecznie skasowany w 2009 roku w fazie projektu. Z uwagi na ograniczenie serii do trzech okrętów, typ Zumwalt uchodzi za drugi najdroższy typ okrętów w historii. Łączny koszt budowy i wprowadzenia do służby ocenia się na 12,9 mld. dolarów.

Spis jednostek thumb|USS „Zumwalt” i korweta USS „Independence” (LCS 2) USS Zumwalt (DDG-1000) – stępkę pod jednostkę położono w listopadzie 2011 roku, zwodowano 28 października 2013, zaś do służby wprowadzono 15 października 2016. USS Michael Monsoor (DDG-1001) – stępkę pod jednostkę położono w maju 2013 roku, zwodowano w czerwcu 2016. Wprowadzony do służby 26 stycznia 2019. USS Lyndon B. Johnson (DDG-1002) – stępkę pod jednostkę położono w styczniu 2017 roku, zwodowano 9 grudnia 2018 roku. Okręt jest w trakcie budowy oraz wyposażania.

Opis thumb|USS „Michael Monsoor” (DDG-1001) od dziobu thumb|USS „Zumwalt” od rufy w 2016. Po bokach lądowiska dla śmigłowca są pionowe wyrzutnie rakiet. Okręt jeszcze nie ma zamontowanych działek 30 mm na dachu hangaru Najbardziej dostrzegalną cechą charakterystyczną jednostek jest futurystyczna architektura, z kadłubem zintegrowanym z wielościenną nadbudową o pochyłych ścianach. Spełnia ona wymagania trudnowykrywalności (technologia stealth) – według doniesień, echo radarowe okrętu odpowiadało podczas prób jednostce 15-metrowej. Dla bezpieczeństwa żeglugi, w czasie pokoju okręty wyposażone są w odbijacze kątowe zwiększające echo radarowe. Długość nadbudowy wynosi 48,8 m, a wysokość 21,3 m, natomiast całkowita wysokość okrętu od linii wodnej wynosi 34,5 m. Burty powyżej linii wodnej mają nachylenie dośrodkowe, również dziobnica ma ujemny skos. Stanowi to nowoczesne wydanie spotykanej pod koniec XIX wieku architektury kadłubów z zawałem burtowym (ang. tumblehome) i dziobnicą taranową. Taki kształt został wybrany po próbach modelowych jako cechujący się lepszą statecznością i spokojniejszym opływem wody. Nadbudowa ma sześć kondygnacji wewnątrz, a w jej tylnej części wkomponowany jest niższy hangar dla śmigłowców. Na rufie w kadłubie znajduje się zamykany dok dla dwóch łodzi hybrydowych, kontenerów lub pojazdów podwodnych.

Kadłub zbudowany jest ze stali, z czterech ultrabloków. Wewnątrz ma budowę modułową i dzieli się na wiele sekcji szczelnych, w tym 15 głównych. Cztery sekcje są całkowicie autonomiczne. Kadłub ma sześć pokładów, w tym pokład dziobowy na niecałej długości, górny i cztery wewnętrzne. Kadłub ma konstrukcyjną ochronę z pancerza kompozytowego produkcji ArcelorMittal USA Plate oraz kevlarowe osłony przeciwodłamkowe. Szczegóły dotyczące stopnia i rozległości ochrony nie są ujawniane. Ściany nadbudowy są wykonane z paneli kompozytowo-stalowych, z dwóch warstw laminowanych włókien węglowych i winylu, przedzielonych warstwą drzewa balsa, oraz arkuszy stali specjalnej. Ochronę podwodną stanowi ciągła gródź przeciwtorpedowa i dno podwójne.

Uzbrojenie thumb|Wieża armaty AGS z uniesioną lufą Niszczyciele typu Zumwalt były pierwszymi od wielu lat okrętami amerykańskimi, w których podstawowe uzbrojenie według projektu stanowiła artyleria lufowa. Tworzyły ją dwie uniwersalne armaty kalibru 155 mm AGS (), umieszczone w dwóch opancerzonych wieżach na dziobie konstrukcji brytyjskiego BAE Systems. W położeniu marszowym lufy są opuszczone i całkowicie schowane pod osłonami z przodu wydłużonych wież, ukształtowanych zgodnie z zasadami trudnowykrywalności. Długość lufy wynosi 62 kalibry (L/62) mylnie podaje długość lufy L/52, prawidłowo L/62 na s. 75.. Etatowo przewidywano zapas 920 pocisków BRAP i 70–100 LRLAP. Z uwagi na niewielką skalę produkcji, ich ujemną cechą okazał się bardzo wysoki koszt amunicji, zwłaszcza pocisków dalekiego zasięgu LRLAP (ponad 800 tys. dolarów), wobec czego marynarka zrezygnowała z ich zamawiania, a w służbie armaty nie były używane. Zamierzano zastąpić je przez działa elektromagnetyczne EMRG, ale plan ten został zarzucony, m.in. z powodu wymagania dużych ilości energii elektrycznej. Artylerię uzupełniają dwie armaty przeciwlotnicze kalibru 30 mm Mk 46 Mod 2 Bushmaster II w zestawach obrony bezpośredniej. Armaty te mogą zostać również przystosowane do strzelania pociskami kalibru 40 mm. Okręty mają też 4–8 karabinów maszynowych kalibru 12,7 mm M2HB.

Uzbrojenie rakietowe według projektu składało się z 80 pionowych wyrzutni rakietowych Mk 57 P-VLS w 20 czterokomorowych blokach rozmieszczonych w kadłubie w czterech grupach wzdłuż burt, na dziobie (po sześć bloków) i rufie (po cztery bloki). Bloki są opancerzone, zabezpieczając wnętrze kadłuba przed wybuchem, przy czym zewnętrzne płyty są słabsze dla ukierunkowania wybuchu na zewnątrz. Początkowo na „Zumwalcie” zastosowano tylko pociski bliskiego zasięgu RIM-162 Evolved Sea Sparrow (ESSM) Block 2, w każdej wyrzutni po cztery (co dawało maksymalnie teoretycznie 320 pocisków). Z uwagi na problemy z uzbrojeniem artyleryjskim wprowadzono następnie pociski manewrujące woda–ziemia RGM-109 Tomahawk Block V. Po integracji sensorów okręty otrzymały od 2020 roku także pociski przeciwlotnicze średniego zasięgu RIM-66 SM-2 Block III, a następnie także uniwersalne pociski dalekiego zasięgu RIM-174 SM-6 ERAM. Mogą być także wystrzeliwane rakietotorpedy przeciw okrętom podwodnym RUM-139C VL-ASROC.

Okręty przenoszą dwa śmigłowce MH-60R Seahawk, mogące zwalczać okręty podwodne przy użyciu lekkich torped, albo jeden śmigłowiec i trzy bezzałogowce MQ-8 Fire Scout.

Z uwagi na nieudane uzbrojenie artyleryjskie, w 2017 roku zdecydowano o zmianie charakteru jednostek na bardziej uniwersalny, rozpoczynając modernizację jako pierwszego „Zumwalta” w 2023 roku. Pierwszą wieżę z armatą 155 mm zastąpiono przez czterokomorowy moduł wyrzutni pionowego startu APM. Każda komora może pomieścić trzy perspektywiczne hipersoniczne pociski manewrujące LRHW (łącznie 12) lub 7 pocisków manewrujących RGM-109 Tomahawk Block Va (łącznie 28). Druga armata może być zastąpiona przez inną. Ulepszono również wyrzutnie Mk 57 do modelu P-VLS UCEU, dostosowując do wystrzeliwania wszystkich standardowych typów amerykańskich pocisków używanych na okrętach, w tym także antybalistycznych RIM-161 SM-3.

Sensory i wyposażenie thumb|USS „Zumwalt” w marszu z dużą prędkością Na wyposażenie jednostek składają się:

radar dozoru przestrzeni nawodnej i powietrznej AN/SPY-3; radar kierowania ogniem i walki elektronicznej AN/SPY-4; wyrzutnie celów pozornych SRBOC; wyrzutnie pułapek MK-53 Decoy Launching System.

Napęd Okręty mają napęd turboelektryczny. Napędzają je bezpośrednio dwa wielofazowe indukcyjne silniki elektryczne Converteam AIM (Advanced Induction Motor) o mocy nominalnej po niecałe 35 000 kW. Prąd dostarczają dwa turbozespoły (MTG – Main Turbine Generators), składające się z turbiny gazowej Rolls-Royce MT30 o mocy nominalnej 36 000 kW, przekładni redukcyjnej Curtiss-Wright i agregatu trójfazowego prądu przemiennego o napięciu 4160 V i mocy po 40 000 kW. Ponadto okręty mają dwa pomocnicze turbozespoły (ATG – Auxiliary Turbine Generators), składające się z turbiny gazowej Rolls-Royce RR4500 o mocy po 4000 kW. Dwa wały napędzają pięciołopatowe śruby nastawne o średnicy 7 m. Prędkość maksymalna wynosi ok. 33 węzłów, prędkość marszowa oficjalnie 17 wW.

Uwagi

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Aktywne niszczyciele US Navy

Zumwalt