Li-2 () – samolot transportowy, pasażerski i bombowy produkcji radzieckiej z okresu II wojny światowej. Adaptacja licencyjna amerykańskiego samolotu Douglas DC-3.
Historia thumb|left|Li-2 w barwach LOTu na lotnisku Okęcie w Warszawie 30 listopada 1937 roku ZSRR zakupił licencję na produkcję amerykańskiego samolotu komunikacyjnego Douglas DC-3 w wersji DC-3-196. Jego konstrukcja nie odpowiadała jednak w pełni wymaganiom użytkowników. Z tego powodu pod kierunkiem Władimira Miasiszczewa dokonano adaptacji projektu, dostosowania do radzieckich możliwości i przystosowania dokumentacji do systemu metrycznego, zaokrąglając wielkości w górę. Adaptacja obejmowała wzmocnienie konstrukcji płatowca i przystosowanie go do przewozu cięższych ładunków, zmieniono rozmieszczenie drzwi wejściowych, zmniejszono również rozpiętość płata i powierzchnię nośną. Przystosowano kadłub do instalacji grzbietowej wieżyczki strzeleckiej. Zmieniono napęd samolotu – zastosowano silniki M-62 o mocy 840 KM. Samolot otrzymał oznaczenie PS-84 i pod koniec 1939 roku uruchomiono jego produkcję w Wytwórni Lotniczej nr 84 w Chimkach pod Moskwą. Na początku 1941 roku zmieniono oznaczenie maszyny na Li-2, od nowego głównego konstruktora Borysa Lisunowa. Ogółem wyprodukowano ok. 3000 sztuk samolotu w różnych odmianach, najwięcej – w wersji transportowej Li-2G (Li-2T). Produkcję zakończono na przełomie lat 1946 i 1947.
Wersje produkcyjne PS-84 – początkowe oznaczenie samolotu transportowego Li-2P – komunikacyjny dla 14-28 pasażerów Li-2G (lub Li-2T) – transportowy do przewożenia 2800 kg ładunku lub 26 spadochroniarzy. Mógł także holować szybowce desantowe Li-2GP – transportowo-pasażerski dla 10 pasażerów i 1200 kg ładunku Li-2(S) – dalekiego zasięgu do przerzutu grup dywersyjnych na zaplecze frontu Li-2(B) – bombowy uzbrojony w 3 km-y SzKAS i 1500 kg bomb Li-2F – samolot aerofotogrametryczny Li-2W – wariant wysokościowy.
Służba Na początku 1940 roku nowe samoloty weszły na wyposażenie Aerofłotu i pułków transportowych lotnictwa wojskowego. W czasie II wojny światowej były wykorzystywane na wszystkich frontach: przewoziły zaopatrzenie, holowały szybowce desantowe i służyły do desantowania spadochroniarzy.
Wersja bombowa weszła w trakcie wojny z Niemcami na wyposażenie lotnictwa dalekiego zasięgu, przekształconego 6 grudnia 1944 w 18. Armię Powietrzną – w maju 1945 roku Li-2 z 593 sztukami był jej najliczniejszym typem samolotu.
Służba w lotnictwie polskim W polskim lotnictwie wojskowym używano 20 maszyn Li-2 w wersjach: transportowej Li-2T oraz pasażerskiej Li-2P, z tego 10 wypożyczono na pewien czas liniom PLL LOT. Wojsko eksploatowało te samoloty do 1973 r. W PLL LOT eksploatowano łącznie 40 maszyn w wersji pasażerskiej Li-2P z 24 miejscami dla podróżnych (w tej liczbie 9 maszyn DC-3) oraz transportowej Li-2T. 15 listopada 1951 roku pod Tuszynem doszło do katastrofy Li-2 SP-LKA z powodu awarii silnika (zginęło 12 pasażerów i czterech członków załogi). Trzy egzemplarze Li-2 w pierwszej połowie lat 60. XX w. przebudowano do celów aerofotogrametrycznych. 25 sierpnia 1960 r. we wsi Lignowy w okolicach Tczewa w czasie lotu aerofotogrametrycznego, wskutek pęknięcia konstrukcji lewego skrzydła, samolot PLL LOT Li-2P SP-LAL (Lucynka) uległ katastrofie (zginęło siedem osób na pokładzie). Wypadek ten spowodował, że po badaniach wytrzymałościowych, w 1961 roku zostało skasowane 16 samolotów Li-2 z nalotem większym niż 5000 h. Pozostałe samoloty wycofano z PLL Lot do 1967 roku. Ostatni Li-2 w lotnictwie cywilnym w Polsce był używany do 1970 roku przez Zarząd Ruchu Lotniczego i Lotnisk Komunikacyjnych (SP-LKE Ewa), po czym został przekazany do Muzeum Lotnictwa w Krakowie.
Katastrofy
Przypisy
Bibliografia oraz Tom 2 .
Linki zewnętrzne Sylwetka samolotu na stronie Muzeum Lotnictwa Polskiego w Krakowie
Kategoria:Radzieckie samoloty transportowe Kategoria:Samoloty transportowe z napędem śmigłowym