Ewaryst Estkowski (ur. 26 października 1820 w Drzązgowie koło Kostrzyna, zm. 15 sierpnia 1856 w Soden, Niemcy) – pedagog, działacz oświatowy.
Życiorys Był synem właścicieli gospodarstwa rolnego. Ukończył Seminarium Nauczycielskie w Poznaniu, po czym w latach 1839–1842 podjął pracę nauczyciela w Wojciechowie k. Jarocina. Stąd karnie przeniesiono go do Mikstatu. W 1844 przeniósł się do Poznania, gdzie początkowo pracował jako prywatny nauczyciel. Brał udział w wydarzeniach Wiosny Ludów w 1848, został współzałożycielem oraz członkiem komitetu redakcyjnego Towarzystwa Pedagogicznego Polskiego. Był także członkiem Towarzystwa Literacko-Słowiańskiego. Redagował i wydawał pisma pedagogiczne, m.in. „Elementarzyk”, „Szkoła Polska”, „Szkółka dla dzieci”, „Szkółka dla młodzieży”.
W 1853 udał się w podróż do Niemiec i Francji, gdzie poznał Teofila Lenartowicza, Joachima Lelewela, Adama Mickiewicza i wielu innych. W 1854 przeniósł się z Poznania do Ostrowa, gdzie pracował jako nauczyciel języka polskiego w szkole prywatnej. W 1855 w celach zdrowotnych wyjechał do Ischl, a rok później do Soden, gdzie 15 sierpnia zmarł i został pochowany.
Szczególną uwagę poświęcał nauczaniu elementarnemu, poruszał zagadnienia kształcenia nauczycieli, szkół niedzielnych, szkół realnych, a także oświaty pozaszkolnej. Nauczanie elementarne miało uszlachetniać uczucia, kształcić władze umysłowe, przyswajać uczniowi początki najważniejszych wiadomości.
Był żonaty z Antoniną z Fenrychów, z którą miał dwóch synów: Stefana i Witolda.
Upamiętnienie Imię Ewarysta Estkowskiego noszą:
Społeczna Szkoła Podstawowa nr 1 STO im. Ewarysta Estkowskiego w ŁodziSpołeczna Szkoła Podstawowa nr 1 STO im. Ewarysta Estkowskiego w Łodzi. oficjalna strona.. Szkoła Podstawowa nr 6 w Bydgoszczy oddana do użytku 16 stycznia 1933, – szkoła już nie istnieje, a jej gmach stanowi kompleks UKW w Bydgoszczy. Szkoły podstawowe w KostrzynieUrząd Miejski w Kostrzynie. (wybudowana w 1962), Wojciechowie i w Mikstacie (woj. wielkopolskie) oraz Szkoła Podstawowa z Oddziałami gimnazjalnymi w Pakości (wcześniej gimnazjum w PakościStrona internetowa Gimnazjum im. E. Estkowskiego w Pakości.). Imię Ewarysta Estkowskiego noszą ulice w Gorzowie Wielkopolskim, Jarocinie, Kostrzynie Wielkopolskim, Kępnie, Lesznie, Ostrowie Wielkopolskim, Poznaniu, Środzie Wielkopolskiej, Tychach (Osiedle E) i w Paderborn w NiemczechMeine Stadt, Estkowskistr., Paderborn.. Jego imię nosiła również zlikwidowana w 2011 Szkoła Podstawowa w KopytowieKuratorium Oświaty w Lublinie / Wykaz szkół podstawowych w województwie lubelskim. (pow. bialski, woj. lubelskie). W Drzązgowie przed budynkiem szkolnym postawiono mu pomnik. Szkoła Podstawowa nr 2 nosiła nazwę Ewarysta Estkowskiego w Ostrowie Wielkopolskim, przekształcona na gimnazjum nr 1. Po wygaszaniu gimnazjum wróciła do starej nazwy Szkoła Podstawowa im. Ewarysta Estkowskiego w Wojciechowie
Przypisy
Bibliografia Witold Jakóbczyk, Przetrwać nad Wartą 1815–1914, Dzieje narodu i państwa polskiego, t. III-55, Krajowa Agencja Wydawnicza, Warszawa 1989.
Linki zewnętrzne Tygodnik Ilustrowany 1860 nr 52 (22 września 1860), s. 481–483, Ewaryst Estkowski Ewaryst Estkowski – dzieła w bibliotece Polona
Kategoria:Ludzie związani z Poznaniem Kategoria:Polscy działacze w Niemczech Kategoria:Polscy pedagodzy Kategoria:Urodzeni w 1820 Kategoria:Zmarli w 1856 Kategoria:Członkowie Towarzystwa Literacko-Słowiańskiego