W bezdni Maelströmu (ang. A Descent into the Maelström) – to nowela Edgara Allana Poego. Jest zaliczana obok Zabójstwa przy Rue Morgue do utworów analitycznych autora i stanowi jedną z wcześniejszych form science fiction.
Fabuła Inspirowana Maelstromem nowela wyrażona jest w formie historii w historii, przedstawionej po wspinaczce na szczyt górski. Z całości zdaje relację staro wyglądający człowiek, który twierdzi, że jego wygląd to tylko pozory – Myślicie, że jestem bardzo starym człowiekiem lecz tak nie jest. Wystarczył jeden dzień aby te włosy zmieniły się z wyraziście czarnych w białe, aby moje kończyny osłabły i aby moje nerwy zawiodły. Jest on przekonany o potędze wiru wodnego, który widzi na oceanie i opowiada narratorowi o jego wyprawie wędkarskiej, na którą wybrał się wraz z dwoma braćmi kilka lat temu.
Niesiony przez najbardziej przerażający huragan, jaki kiedykolwiek zesłały niebiosa ich statek wpadł w wir wodny. Jeden z braci został porwany przez fale, drugi oszalał na widok przerażającego żywiołu i utonął gdy statek poszedł na dno. Ocalały początkowo dostrzegał w Maelstromie jedynie trwogę. W późniejszym momencie widział w nim piękny i niesamowity twór.
Opisując, jak wszystkie rzeczy zostają wciągane przez żywioł, mężczyzna zaznacza, że im większe powierzchnie, tym są szybciej pochłaniane, przy czym dodaje, że kuliste obiekty najszybciej znikają pod powierzchnią. W przeciwieństwie do brata, opuścił on statek i niesiony przez fale trzymał się cylindrycznej beczki aż do momentu, gdy został wyłowiony kilka godzin później. Stary człowiek opowiada historię narratorowi bez cienia wiary, iż ten mu uwierzy.
Tematyka Motyw rozumowania analitycznego (Zabójstwo przy Rue Morgue, Skradziony list, C. Auguste Dupin) Opowieść morska (Przygody Artura Gordona Pyma, Rękopis znaleziony w butli, Podłużna skrzynia) Historia w historii (Portret owalny)
Aluzje W historii wspomniany jest Jonas Danilssønn Ramus, mężczyzna z Norwegii, który pisał o sławnym Maelstromie. Słowa cytowane na początku utworu pochodzą z dzieła Josepha GlanvillaSova, Dawn B. Edgar Allan Poe: A to Z. New York: Checkmark Books, 2001: 65–66. ].
Publikacja Nowela została po raz pierwszy opublikowana w kwietniu 1841 roku na łamach Graham's MagazineBittner, William. Poe: A Biography. Boston: Little, Brown and Company, 1962: 164.. Poe śpieszył się, aby skończyć opowieść na czas i przyznał potem, iż konkluzje nie były perfekcyjnea b Meyers, Jeffrey. Edgar Allan Poe: His Life and Legacy. New York: Cooper Square Press, 1992: 125. . Podobnie do Przygód Artura Gordona Pyma i Dzienników Juliusa Rodmana, książka W bezdni Maelströmu była uważana za rzeczywistą relację, a jej fragment został przedrukowany w 9 edycji Encyklopedii Britanniki. O ironio, bazował on na wycinku, który Poe zapożyczył ze wcześniejszego wydania tej samej encyklopedii.
Adaptacja W 1986 amerykański kompozytor Philip Glass nominowany do Nagrody Akademii Filmowej napisał muzykę inspirowaną utworem W bezdni Maelströmu. Całość została zlecona przez australijski teatr Dance Theatre.
Odniesienia w literaturze W 1973 roku czeski pisarz Ludvík Vaculík odnosił się wiele razy w swojej powieści Świnki morskie do utworu W bezdni Maelströmu, jak i do noweli Czarny kot.
Bibliografia
Meyers, Jeffrey. Edgar Allan Poe: His Life and Legacy. New York: Cooper Square Press, 1992. p. 125. Meyers, Jeffrey. Edgar Allan Poe: His Life and Legacy. New York: Cooper Square Press, 1992. p. 125.
Przypisy
Kategoria:Twórczość Edgara Allana Poego Kategoria:Amerykańskie opowiadania Kategoria:Utwory literackie z 1841