Teoria katastrof (teoria morfogenezy, teoria przejść nieciągłych) – dział matematyki, zajmujący się systemami dynamicznymi, w szczególności sytuacjami, gdy ciągła zmiana parametru kontrolnego prowadzi do jakościowych zmian zachowania systemu. Jej autorem jest francuski matematyk René Thom, a wybitnym propagatorem Erik Christopher Zeeman. Teoria katastrof znajduje zastosowanie w fizyce i technice, a także w socjologii, ekonomii, lingwistyce i in.
Teorię katastrof próbowano stosować do opisu zachowań społecznych, lecz z małym skutkiem. Sprawdziła się natomiast w zastosowaniach technicznych.
Katastrofy w ekonomii
Przykłady zjawisk ekonomicznych modelowanych za pomocą katastrof:
Katastrofa wierzchołka
Bilans płatniczy (Jakimowicz 2003) Cykl koniunkturalny (Zeeman 1977, Varian 1979, Jakimowicz 2003) Płynne kursy walutowe (Jakimowicz 1995) Polityka fiskalna (Jakimowicz 2004) Polityka kadrowa (Guastello 1995) Polskie kryzysy społeczno-ekonomiczne (Łączkowski 1984) Rynek pracy (Rosser 1992) Siły wytwórcze (Ribeil 1975) Strategie zarządzania (Laszczak 1999) Wzrost gospodarczy (Zeeman 1975) Rynek nieruchomości (Bełej 2010, Bełej&Kulesza 2013)
Katastrofa motyla
Motywacja w organizacji (Guastello 1995) Negocjacje płacowe (Zeeman 1975) Polityka gospodarcza (Jakimowicz 2004) Społeczno-polityczne skutki recesji gospodarczych (Isnard, Zeeman 1976) Wojny gospodarcze (Jakimowicz 2003)
Zobacz też teoria chaosu Morfogeneza
Przypisy
Linki zewnętrzne Książka "Teoria katastrof" V. I. Arnolda w języku rosyjskim Artykuł "Teoria katastrof w naukach ekonomicznych" Artykuł "Modeling the Real Estate Prices in Olsztyn under Instability Conditions"
Kategoria:Teoria układów dynamicznych