thumb|Most gotycki przed dawną Bramą Krakowską Brama Krakowska, Wieża Dworzan (także Brama Przedmieścia, Brama Czerska, Brama Bernardynów) – brama, która znajdowała się w murach miejskich Warszawy, przy Zamku Królewskim na obecnym placu Zamkowym. Rozebrana w 1818 roku.

Historia Pierwotnie w miejscu późniejszej Bramy Krakowskiej wzniesiono tzw. Wieżę Dworzan z bramą przy wylocie ulicy Bernardyńskiej, obecnej południowej pierzei placu Zamkowego. Bliżej w kierunku zamku i Wieży Grodzkiej znajdowała się starsza, kwadratowa wieża, tzw. Wieża Księcia Janusza Starszego. Wieża Dworzan stała od strony wjazdu od Ujazdowa i Czerska, wcześniejszych siedzib książąt mazowieckich, stąd znana jest także pod nazwą Brama Czerska.

Wieża Dworzan zbudowana została w czasie pierwszej fazy budowy murów miejskich przed rokiem 1339 (odcinek od dzisiejszego placu Zamkowego do Wąskiego Dunaju). W pierwszej ćwierci XV wieku wzniesiono na odcinku tej wieży drugi ciąg murów, w tym czasie powstał też murowany gotycki most na przedbramiu, jedyny zachowany fragment dawnej bramy (zrekonstruowany w latach 80. XX wieku).

W latach 1643–1644 wzniesiono przy niej Kolumnę Zygmunta. Brama ta odegrała pewną militarną rolę w czasie potopu szwedzkiego w trakcie kolejnych szturmów miasta. W trakcie drugiej okupacji, do której doszło po bitwie trzydniowej, została wysadzona przez Szwedów.

W 1694 brama została przebudowana w stylu barokowym (m.in. podwyższono ją o jedno piętro) i stopniowo zrosła się z sąsiednimi kamienicami. Zasypano także fosę i most gotycki. Plac przed bramą nosił nazwę Czerskie Przedmieście, a od XV wieku, po wzniesieniu kościół św. Anny wraz z klasztorem bernardynów − Bernardyńskie Przedmieście.

Brama została rozebrana w roku 1818. Na jej miejscu powstał plac Zamkowy.

Fundamenty Bramy Krakowskiej z zasypaną fosą i mostem gotyckim napotkano w trakcie budowy Trasy W-Z. Zarys bramy został upamiętniony ciemniejszymi pasami kostki bazaltowej.

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Mury obronne Warszawy Kategoria:Plac Zamkowy w Warszawie Krakowska Kategoria:Wyburzone obiekty budowlane w Warszawie (1795–1918) Kategoria:Wyburzone bramy w Polsce