Cmentarz żydowski w Izbicy – został założony w 1754 roku. Ma powierzchnię 1,32 ha. Na terenie nekropolii znajduje się pomnik ku czci ofiar Holokaustu i izbickich Żydów. Cmentarz znajduje się w bazie danych nagrobków cmentarzy żydowskich w Polsce.
Podczas II wojny światowej Niemcy niemal doszczętnie zdewastowali nekropolię – stare, zabytkowe macewy wykorzystano do prac budowlanych, między innymi w areszcie gestapo, do naszych czasów zachowały się tylko pojedyncze nagrobkiBurchard podaje, że zachowało się ich 5.. W czasie drugiej wojny światowej aż do 1943 roku Niemcy przeprowadzali na jego terenie egzekucje Żydów z izbickiego getta. Łącznie zginęło w nich około 4500 ludzi, z czego najwięcej w listopadzie 1942 – 2 listopada 1942 r. nastąpiła likwidacja getta tranzytowego.
W 1995 r. z inicjatywy naczelnego rabina Galicji Edgara Glucka odbudowano ohel cadyka Mordechaja Josefa Leinera (ucznia Jakuba Icchaka Horowitza) i jego rodziny, którego ściany obłożono odzyskanymi fragmentami macew.
Od 2003 r. do opieki nad nekropolią włączyli się też nauczyciele i uczniowie z Zespołu Szkół w Izbicy. Do współpracy zaprosili też niemieckie stowarzyszenie Bildungswerk Stanislaw Hantz z Kassel.
We wrześniu 2006 roku Fundacja Ochrony Dziedzictwa Żydowskiego, wspólnie z Tvschoenfilm, przeprowadziła rozbiórkę budynku dawnego więzienia. Po zakończeniu prac rozbiórkowych macewy zostały przeniesione na cmentarz. Jesienią 2006 roku w realizację projektu upamiętnienia cmentarza żydowskiego w Izbicy włączyła się ambasada Republiki Federalnej Niemiec. Dzięki udzielonemu przez niemiecką ambasadę wsparciu finansowemu: przeniesiono na cmentarz macewy, wykorzystane w czasie II wojny światowej do budowy więzienia gestapo; wzniesiono pomnik upamiętniający społeczność żydowską Izbicy; zorganizowano warsztaty z kultury żydowskiej dla uczniów Zespołu Szkół w Izbicy; wytyczono granice geodezyjne cmentarza oraz przygotowano projekt ogrodzenia.
3 listopada 2021 roku – na cmentarzu żydowskim, zgodne z jego wolą, został pochowany Ks. infułat Grzegorz Pawłowski, który urodził się w rodzinie zamojskich ortodoksyjnych Żydów jako Jakub Hersz Griner, a zmarł 21 października 2021 r. w Jafie w Izraelu w wieku 90 lat.
Przypisy
Bibliografia
Mapa WIG Krasnystaw Pas 45 Słup 36 Warszawa 1938
Linki zewnętrzne Cmentarz żydowski w Izbicy na portalu Wirtualny Sztetl Cmentarz żydowski w Izbicy przedstawiony w filmie dokumentalnym "Past and present, history falsified. Poland 1987" w reżyserii Thomasa i Deny Blatt.
Kategoria:Cmentarze żydowskie w województwie lubelskim Kategoria:Zabytki nieruchome w Izbicy Kategoria:Cmentarze w powiecie krasnostawskim Cmentarz żydowski Kategoria:Zabytkowe cmentarze w województwie lubelskim Kategoria:Historia Izbicy (miasta)