thumb|240px|Grób aktora Stanisława Jaworskiego (1895–1970) i aktorki Janiny Jaworskiej–Porębskiej (zm. 1983) na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie Stanisław Jaworski (ur. 12 lutego 1895 w Dolinie, zm. 28 października 1970 w Warszawie) – polski aktor teatralny i filmowy.

Życiorys Aktorstwa uczył się na prywatnych kursach u dyrektora teatru lwowskiego. Na scenie zadebiutował w Teatrze Nowym we Lwowie w 1913. W czasie I wojny światowej służył w armii austriackiej. Przed wojną występował m.in. w teatrach Krakowa, Torunia i Poznania.

W czasie okupacji grał w teatrach jawnych Warszawy, m.in. w Teatrze Komedia.

Po wyzwoleniu związał się początkowo ze scenami krakowskimi, by po dziesięciu latach osiąść już na stałe w Warszawie.

Był aktorem charakterystycznym, jego warunki zewnętrzne predysponowały go do grania ról zwykłych, „szarych ludzi”, często zasklepiających się w swojej samotności. Na scenie kreował m.in. takie role jak: Pagatowicza w Grubych Rybach, Dyndalskiego w Zemście, Szwejka w Przygodach dobrego wojaka Szwejka, Twardosza w Dożywociu, Malvolia w Wieczorze Trzech Króli, Chłopowa w Rewizorze, Don Bazylia w Weselu Figara czy Króla Ignacego w Iwonie, księżniczce Burgunda.

W filmie debiutował w 1937. Miał w swoim dorobku około 30 ról filmowych. Ogromną popularność przyniosła mu rola Klemensa Kolasińskiego w radiowej powieści Matysiakowie. Za rolę w Matysiakach w 1958 otrzymał Nagrody Radia i Telewizji (zespołową i indywidualną). Często występował także w Podwieczorku przy mikrofonie.

Zmarł 28 października 1970 w Warszawie, pochowany na cmentarzu Powązkowskim (kwatera 45-6-9).

Teatr Teatr Powszechny w Krakowie (1919–1921) Teatr Miejski w Bydgoszczy (1921–1923) Teatr Miejski w Sosnowcu (1923–1924) Teatr Polski w Katowicach (1924–1925) Teatr Miejski w Lublinie (1925–1926) Teatr Miejski w Grudziądzu (1926–1927) Teatr Ziemi Pomorskiej w Toruniu (1927–1933) Teatr Nowy w Poznaniu (1933–1934) Teatr Polski w Poznaniu (1935–1938) Teatr Letni w Warszawie (1938–1939) Teatr im. Juliusza Słowackiego w Krakowie (1945–1955) Teatr Dramatyczny w Warszawie (1955–1968)

Filmografia Znachor (1937), reż. M. Waszyński Skarb (1948), reż. L. Buczkowski – inkasent Augustyn Halny, sublokator mieszkania przy ul. Równej Sprawa do załatwienia (1953), reż. J. Rybkowski i J. Fethke – portier Autobus odjeżdża 6.20 (1954), reż. J. Rybkowski – fryzjer Edward Ryżyk, szef Krystyny Niedaleko Warszawy (1954), reż. M. Kaniewska – mistrz Śliwik Irena do domu! (1955), reż. J. Fethke – ekspedient w sklepie z zabawkami Podhale w ogniu (1955), reż. J. Batory i H. Hechtkopf – adiutant Radockiego Nowela bokserska w Trzy starty (1955), reż. Cz. Petelski – majster Walczaka w hucie Człowiek na torze (1956), reż. A. Munk – kolejarz Franek, przyjaciel Orzechowskiego Wraki (1956), reż. E. Petelska i Cz. Petelski – lekarz, członek załogi statku Kapelusz pana Anatola (1957), reż. J. Rybkowski – inspektor MO Pan Anatol szuka miliona (1958), reż. J. Rybkowski – inspektor MO Pożegnania (1958), reż. W. J. Has – doktor Janowski, gość hrabiny Róży Zadzwońcie do mojej żony (1958), reż. J. Mach – Stępowski, ojciec Zbigniewa Inspekcja pana Anatola (1959), reż. J. Rybkowski – inspektor MO Sygnały (1959), reż. J. Passendorfer – ofiarodawca leku Historia współczesna (1960), reż. W. Jakubowska – Albinowski, ojciec Basi Zezowate szczęście (1960), reż. A. Munk – zegarmistrz Barbara i Jan (1964), odc. 3, reż. J. Ziarnik – kierownik delegacji na budowie wieżowca Niekochana (1965), reż. J. Nasfeter – komornik Niewiarygodne przygody Marka Piegusa (1966), odc. 6, reż. M. Waśkowski – dyrektor ZOO Wojna domowa (1966), odc. 10, reż. J. Gruza – listonosz z telegramem Wniebowstąpienie (1968), reż. J. Rybkowski – Wilnianin, sędzia Kocioł Mały (1970), reż. J. Dziedzina – dozorca na budowie domu

Ordery i odznaczenia Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (1957) Medal 10-lecia Polski Ludowej (28 stycznia 1955) - Uchwała Rady Państwa z dnia 28 stycznia 1955 r. nr 0/245 - na wniosek Ministra Kultury i Sztuki.

Przypisy

Bibliografia

Linki zewnętrzne

Kategoria:Aktorzy związani z Krakowem Kategoria:Aktorzy i aktorki Teatru Nowego w Poznaniu Kategoria:Ludzie urodzeni w Dolinie Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Medalem 10-lecia Polski Ludowej Kategoria:Pochowani na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie Kategoria:Polscy aktorzy filmowi Kategoria:Polscy aktorzy teatralni Kategoria:Urodzeni w 1895 Kategoria:Zmarli w 1970