Wieś

mały|Wieś Chełmiec w Województwie małopolskim mały|Wieś Przyszowa w Województwie małopolskim, widok zimowy mały|Wieś Tomnice w Województwie wielkopolskim Wieś – jednostka osadnicza o zwartej, skupionej, lub rozproszonej zabudowie i istniejących funkcjach rolniczych, lub związanych z nimi usługowych lub turystycznych, nieposiadająca praw miejskich lub statusu miasta (art. 2 ustawy z 29 sierpnia 2003 o urzędowych nazwach miejscowości i obiektów fizjograficznych).

Zgodnie ze schematem aplikacyjnym załączonym do rozporządzenia z dnia 21 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji miejscowości, ulic i adresów, jest zaliczana do rodzaju miejscowościRozporządzenie Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 21 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji miejscowości, ulic i adresów ()..

Definicje wsi Definicja Marii Kiełczewskiej-Zaleskiej – wieś to osada, w której ludność zajmuje się uprawą roślin i chowem zwierzątMaria Kiełczewska Zaleska, Geografia osadnictwa, Warszawa 1972..

Definicja Józefa Szymańskiego – zbiorowisko ludzi albo osiedla z należącymi doń gruntamiJ. Szymański, Nauki pomocnicze historii, Warszawa 2004..

Definicja Jana Turowskiego – wieś to społeczność lokalna, której funkcję produkcyjną uzupełnia funkcja rodziny i czyni to w sposób jednolity z zachowaniem kontroli społecznejJan Turowski, Socjologia. Małe struktury społeczne, Lublin 1993..

Definicja Jana Tkocza – wieś to twór terytorialny mający granicę, rozłóg ziemi, siedlisko (zagrodę) stanowiące całość przestrzenną o określonych więzach społecznych oraz uprawnieniach prawnychJan Tkocz, Organizacja przestrzenna wsi w Polsce, Katowice 1998..

Gospodarstwa domowe Gospodarstwa domowe na wsi są zdecydowanie liczebniejsze niż w miastach. W 2008 r. w miastach zaledwie 6% stanowiły gospodarstwa o liczbie osób 5 lub więcej, tymczasem na wsiach było to około 19,6%. Na skutek zmian demograficznych również ta struktura ulegnie zmianom i tak w 2035 roku wielkości te będą wynosić odpowiednio: 5,6% oraz 14,0%Damian Walczak, Pozafilarowe formy oszczędzania na emeryturę na przykładzie rodzinnych gospodarstw rolnych, Ubezpieczenia w Rolnictwie. Materiały i Studia 2012, nr 45, s. 41..

Rodzaje układów przestrzennych łańcuchówka (wieś leśno-łanowa) okolnica (wieś placowa) rzędówka szeregówka ulicówka wielodrożnica widlica

Rodzaje wsi wieś letniskowa wieś samotnicza wieś służebna wieś czynszowa wieś folwarczna wieś ziemiańska wieś szlachecka wieś rozproszona wieś fryderycjańska, wieś józefińska wieś pruska wola, wólka wieś przygraniczna wieś sołecka

Wsie w Polsce Liczba miejscowości wiejskich w Polsce (stan koniec roku 2025) podstawowych miejscowości - wsi 43 614 części integralnych ogółem – 40 876, części integralnych – części wsi, kolonii, osady – 34 961, przysiółków – 4 257 , pozostałe – 1 658.

Najludniejsze wsie w Polsce Wsie liczące powyżej 7000 mieszkańców na podstawie danych z Narodowego Spisu Powszechnego Ludności i Mieszkań przeprowadzonego w 2021

Józefosław (województwo mazowieckie) – 14 806 mieszkańców Plewiska (województwo wielkopolskie) – 14 160 mieszkańców Kozy (województwo śląskie) – 13 098 mieszkańców Koziegłowy (województwo wielkopolskie) – 11 598 mieszkańców Komorniki (województwo wielkopolskie) – 10 996 mieszkańców Jabłonna (województwo mazowieckie) – 10 981 mieszkańców Straszyn (województwo pomorskie) – 10 816 mieszkańców Kiełczów (województwo dolnośląskie) – 10 569 mieszkańców Banino (województwo pomorskie) – 9 806 mieszkańców Bolszewo (województwo pomorskie) – 9 780 mieszkańców Mierzyn (województwo zachodniopomorskie) – 9 766 mieszkańców Skórzewo (województwo wielkopolskie) – 9 559 mieszkańców Rokietnica (województwo wielkopolskie) – 9 369 mieszkańców Pawłowice (województwo śląskie) – 9 098 mieszkańców Zalasewo (województwo wielkopolskie) – 8 344 mieszkańców Świerklany (województwo śląskie) – 8 318 mieszkańców Zielonki (województwo małopolskie) – 8 240 mieszkańców Sierakowice (województwo pomorskie) – 8 184 mieszkańców Suchy Las (województwo wielkopolskie) – 8 145 mieszkańców Luzino (województwo pomorskie) – 8 014 mieszkańców Pogórze (województwo pomorskie) – 7 796 mieszkańców Wola (województwo śląskie) – 7 738 mieszkańców Łodygowice (województwo śląskie) – 7 683 mieszkańców Smolec (województwo dolnośląskie) – 7 476 mieszkańców Jaworze (województwo śląskie) – 7 325 mieszkańców Raszyn (województwo mazowieckie) – 7 183 mieszkańców

Źródła dochodów ludności wiejskiej W przeszłości o dochodach ludności wiejskiej stanowiło rolnictwo. Jeszcze w połowie lat 90. XX w. ponad połowa pracujących na terenach wiejskich pracowała w rolnictwie lub leśnictwie. W 2016 roku było to już 24%, a w 2018 roku 22%, przy czym odsetki te dotyczyły zarówno tych, dla których praca w rolnictwie była głównym, jak i tych, dla których była jedynie dodatkowym źródłem utrzymania. W wyniku dezagraryzacji, i tym samym spadku liczby indywidualnych gospodarstw, dochody z działalności rolniczej stanowią coraz mniejszy procent dochodów ludności na obszarach wiejskich z 12,9% do 9,6% (w latach 2010–2020) na rzecz dochodów ze źródeł pozarolniczych. Odnotowuje się natomiast wzrost odsetka dochodów z ubezpieczeń społecznych z 29,3% do 32,3% (w latach 2010–2020), co odpowiada tendencji zmian w strukturze wiekowej ludności wsi: coraz większa liczba osób w wieku emerytalnym. Zmiana kierunku migracji od 2001 z miasta na wieś wpłynęła na wzrost udziału dochodów z pracy najemnej w strukturze dochodów ludności wiejskiej, który w 2020 roku wynosił 55,1%. Udział dochodów z pracy na własny rachunek to 9,9%.

Zobacz też geografia osadnictwa ruralizm gmina, sołectwo, sołtys rolnictwo, chłopi, zagroda, zasadźca Państwowe gospodarstwo rolne, Rolnicza Spółdzielnia Produkcyjna wioska olimpijska wioska tematyczna

Przypisy

Bibliografia Wilkin, J., Hałasiewicz, A., Baer-Nawrocka, A. (2022). Polska wieś 2022 : raport o stanie wsi. Warszawa: Fundacja na rzecz Rozwoju Polskiego Rolnictwa, Wydawnictwo Naukowe Scholar, 2022. ISBN 978-83-66849-54-9, OCLC:1334036880.

Kategoria:Etnologia i antropologia kulturowa Kategoria:Podział administracyjny Polski Kategoria:Ruralistyka

Źródło i licencja