180px|thumb|right|Warszawska Straż Bezpieczeństwa Straż Bezpieczeństwa (czasem jako Straż Bezpieczeństwa Królestwa Polskiego) – formacja porządkowa w Królestwie Kongresowym, powołana w czasie powstania listopadowego 30 listopada 1830 w Warszawie przez Radę Administracyjną, dowodzona przez Piotra Łubieńskiego (następnie przez J. Zaliwskiego). Służyło w niej ok. 15 tys. osób.
Do zadań jej należało rozbrojenie i uspokojenie zrewoltowanego plebsu oraz czuwanie nad bezpieczeństwem i porządkiem.
Formowanie 1 grudnia 1830 r. Piotr Łubieński wydał odezwę, która głosiła, że dla zabezpieczenia własności prywatnej ustanawia się następujący porządek uzbrojenia: 1. każdy właściciel domu w Warszawie jest dowódcą gwardii osób w obwodzie swojego domu; 2. mocen jest rozbroić każdego, którego niezdolnym i niewykwalifikowanym uzna do noszenia broni; 3. natychmiast zrobi rewizję uzbrojonych ludzi, odbierze broń niewykwalifikowanym do noszenia...
W Warszawie w jej skład wchodziła głównie biedota miejska, uzbrojona w piki, siekiery i kosyEncyklopedia Warszawy, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1975, s. 625.
5 grudnia 1830 Rząd Tymczasowy ustanowił dla centralnego dowodzenia tymi siłami urząd "naczelnika Straży Bezpieczeństwa w całym kraju", albo inaczej "generała dowódcy Straży Bezpieczeństwa Królestwa Polskiego".
Wyodrębnienie Gwardii Ruchomej 6 grudnia 1830 ze Straży Bezpieczeństwa wydzielono Gwardię Ruchomą w składzie 80 batalionów po 1000 ludzi każdy.
Struktura gwardii ruchomej regimentarz na lewym brzegu Wisły dowódca województwa kaliskiego 10 batalionów gwardii ruchomej dowódca województwa krakowskiego 10 batalionów gwardii ruchomej dowódca województwa mazowieckiego 10 batalionów gwardii ruchomej dowódca województwa sandomierskiego regimentarz na prawym brzegu Wisły dowódca województwa augustowskiego 10 batalionów gwardii ruchomej dowódca województwa lubelskiego 10 batalionów gwardii ruchomej dowódca województwa płockiego 10 batalionów gwardii ruchomej dowódca województwa podlaskiego
Zobacz też Gwardia Miejska Starozakonna Gwardia Ruchoma
Przypisy
Bibliografia Tadeusz Łepkowski, Warszawa w powstaniu listopadowym, Wiedza Powszechna, Warszawa 1965. Marek Tarczyński, Generalicja powstania listopadowego, Wyd. MON, 1988.
Kategoria:Historia Warszawy w czasie powstania listopadowego Kategoria:Wojsko Polskie Królestwa Kongresowego Kategoria:Formacje powstania listopadowego