thumb|Grób Wiktora Ambroziewicza na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie Wiktor Grzegorz Ambroziewicz (ur. 21 kwietnia 1882 w Warszawie, zm. 23 listopada 1968 tamże) – pedagog, dyrektor szkół średnich, kurator Okręgu Szkolnego Warszawskiego, członek Komisji Rewizyjnej Straży Kresowej w 1920 rokuJoanna Gierowska-Kałłaur, Straż Kresowa wobec kwestii białoruskiej. Deklaracje i praktyka [w:] „Studia z Dziejów Rosji i Europy Środkowo-Wschodniej” tom XLIV, s. 22..
Życiorys Przez wiele lat kierował szkołami średnimi, najpierw Gimnazjum im. Stanisława Żółkiewskiego w Siedlcach (do 1917). W latach 1917–1930 pełnił funkcję dyrektora Gimnazjum im. Stefana Czarnieckiego w Chełmie. Gdy 30 października 1918 Rada Regencyjna przejęła administrację c.k. Generalnego Gubernatorstwa Lubelskiego, w nocy z 1 na 2 listopada Wiktor Ambroziewicz, dyrektor chełmskiej Szkoły Filologicznej, przywiózł do Chełma nominacje dla nowych władz polskich. Następnie w latach 1930–1936 był dyrektorem Państwowego Gimnazjum im. Stefana Batorego w Warszawie. Pod jego kierunkiem prowadzony był przez nauczycieli tego gimnazjum eksperyment pedagogiczny, zakładający rozwój sprawności uczniów w praktycznym posługiwaniu się wiedzą teoretyczną. W sierpniu 1936 Minister Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego Wojciech Świętosławski mianował go na stanowisko kuratora Okręgu Szkolnego Warszawsko-Łódzkiego (w miejsce Ludwika Pytlakowskiego), które zajmował do wybuchu II wojny światowej.
Po II wojnie światowej był dyrektorem Państwowego Instytutu Robót Ręcznych, uruchomionego początkowo w Łodzi, a następnie przeniesionego do Bielska-Białej, tu pod nazwą Państwowego Instytutu Robót Ręcznych dla Nauczycieli im. Władysława Przanowskiego. W 1950 władze komunistyczne zlikwidowały Instytut bez podania przyczyny, zwalniając Ambroziewicza z pracy.
Wiktor Ambroziewicz był działaczem społecznym, aktywnym m.in. w Związku Młodzieży Polskiej „Zet”, Polskiej Macierzy Szkolnej, Światowym Związku Polaków z Zagranicy, Towarzystwie Miłośników Robót Ręcznych (prezes).
Podczas całej swojej pracy zawodowej był znany jako propagator idei świetlic pozaszkolnych, szczególnie w okresie, gdy był kuratoremŁódź w Ilustracji, 18 X 1936, nr 42, s. 3 (na spotkaniu z łódzkimi nauczycielami, podczas wizyty w Łodzi).Łódź w Ilustracji, 3 IV 1938, nr 14, s. 1 (fotoreportaż z wizyty w Łodzi, 28 III 1938, podczas której otworzył świetlicę zajęć pozaszkolnych przy Szk. Powszechnej nr 2, ul. Podmiejska 21).. Był też inicjatorem powołania Muzeum Chełmskiego (obecnie Muzeum Ziemi Chełmskiej w Chełmie).
Wiktor Ambroziewicz był żonaty z nauczycielką - Stanisławą z Pawliszewskich (zm. 1960).
Pochowany na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie (kwatera 174-4-36,37).
Ordery i odznaczenia Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski (10 listopada 1933) „za działalność wychowawczo-społeczną”. Złoty Krzyż Zasługi (27 czerwca 1928)M.P. z 1928 r. nr 150, poz 269 „za zasługi na polu pracy społecznej”. Srebrny Wawrzyn Akademicki (5 listopada 1935) „za szerzenie zamiłowania do literatury polskiej”.
Publikacje Pod koniec życia opracował obszerną biografię Władysława Przanowskiego, przedstawiającą równocześnie dzieje wychowania technicznego w II Rzeczypospolitej (Władysław Przanowski i jego dzieło). Praca wyszła drukiem w 1964, z przedmową Tadeusza Kotarbińskiego. Postaci Władysława Przanowskiego poświęcił kilka artykułów zamieszczonych m.in. na łamach Przeglądu Historyczno-Oświatowego (Władysław Przanowski: życie i działalność, Udział Władysława Przanowskiego w opracowaniu programów pracy ręcznej).
W 2000 ukazała się drukiem autobiografia Ambroziewicza Moja przygoda pedagogiczna: o szkole polskiej nieco inaczej, Warszawa, 2000.
Z pozostałych publikacji należy wymienić broszury i artykuły: Z krwawych dni. Siedlce, 1906 (pod pseudonimem: Jerzy Rawicz); Mieczysław Brzeziński jako pisarz i działacz ludowy (Przegląd Narodowy 1911); Co Szymek Kołodziej o biedach wiejskich a Macierzy Szkolnej sąsiadom powiadał? Łuków, 1907; Regulamin gimnazjalnych egzaminów dojrzałości a życie. Warszawa, 1931; Sztandar szkolny. Warszawa, 1934; Sport w szkole średniej: referat wygłoszony na posiedzeniu komisyjnym Rady Naukowej WF w dn. 25 stycznia 1934 r. (Wychowanie Fizyczne 1934 nr 3/4); 44 miliony na budowę szkół powszechnych. Warszawa, 1936; Dobre dziecko nie zapomni o matce. Warszawa, 1938.
Ponadto przetłumaczył z języka rosyjskiego książkę: Kształcenie politechniczne w szkole ogólnokształcącej (Warszawa, 1956).
Upamiętnienie Od 2009 jest patronem Muzeum Ziemi Chełmskiej w Chełmie.
Przypisy
Bibliografia Choińska Eugenia, Z dziejów oświaty w Polsce: Państwowy Instytut Robót Ręcznych (1923–1950), Warszawa 1998. Nowacki Tadeusz Wacław, Z Polską w sercu: rzecz o Wiktorze Ambroziewiczu. Warszawa, 2001. Pochodem idziemy... Dzieje i legenda Szkoły im. Stefana Batorego w Warszawie. (Warszawa 2003, tom I). Wiktor Ambroziewicz – działacz i pedagog. Chełm u progu niepodległości: informator do wystawy. Chełm: Muzeum Okręgowe, 1988. Nowacki Tadeusz W., Wiktor Grzegorz Ambroziewicz jako dyrektor Gimnazjum im. Stefana Czarnieckiego. „Rocznik Chełmski” tom 9: 2003, s. 255–272.
Linki zewnętrzne Wiktor Ambroziewicz przemawia podczas Zjazdu Towarzystwa Miłośników Robót Ręcznych w Warszawie w 1938 Zdjęcia z Muzeum z Chełmie Lista publikacji w Bibliotece Narodowej
Kategoria:Członkowie Polskiej Macierzy Szkolnej Kategoria:Członkowie Straży Kresowej Kategoria:Członkowie Związku Młodzieży Polskiej „Zet” Kategoria:Członkowie Związku Patriotycznego Kategoria:Kuratorzy oświaty II Rzeczypospolitej Kategoria:Ludzie urodzeni w Warszawie (Królestwo Kongresowe) Kategoria:Ludzie związani z Chełmem Kategoria:Ludzie związani z Gimnazjum i Liceum im. Stefana Batorego w Warszawie Kategoria:Nauczyciele II Rzeczypospolitej Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Wawrzynem Akademickim Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (II Rzeczpospolita) Kategoria:Pochowani na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie Kategoria:Polscy pedagodzy Kategoria:Urodzeni w 1882 Kategoria:Zmarli w 1968