thumb|Oprawa oświetleniowa na stacji Architektora Biekietowa Metro w Charkowie (, Charkiwskij metropoliten) – system kolei podziemnej w Charkowie na Ukrainie. Druga po metrze w Kijowie pod względem liczby stacji i długości miejska kolej podziemna Ukrainy. Podczas otwarcia 23 sierpnia 1975 roku była to szósta kolej podziemna ZSRR. Metro posiada trzy linie, które tworzą razem 38,7 km trasy w skład której wchodzi 30 stacji. W 2018 roku kolej obsłużyła 223 milionów pasażerów.
Stacje metra Przykładowe stacje metra
Historia Plany i budowa thumb|upright|left|Znak charkowskiego metra znajdujący się nad wejściem thumb|Budowa metodą odkrywkową tunelu łączącego stacje 23 Serpnia z otwartą 21 grudnia 2010 roku Ołeksijiwśką. Widok z Ołeksijiwki na Połe Pawłowa Pierwsze plany metra powstały gdy Charków był stolicą Ukraińskiej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej. Jednak z powodu przeniesienia stolicy do Kijowa w 1934 roku oraz zniszczeń doświadczonych przez II Wojnę Światową plany te zostały odrzucone. W latach sześćdziesiątych XX wieku, środek transportu Charkowa stawał się coraz bardziej przeciążony. Władze Związku Radzieckiego zadecydowały o powstaniu metra w tymże mieście. Budowa metra rozpoczęła się w 1968 roku. Charkowska kolej w ZSRR nosiła nazwę imienia Włodzimierza LeninaПубликации. Харьков: Архитектура, памятника, новостройка. Харьковский метрополитен имени В. И. Ленина..
Siedem lat później, 23 sierpnia 1975, pierwsze osiem stacji linii Chołodnohirśko-Zawodśkiej zostało oddanych do użytku. 11 sierpnia 1984 roku uruchomiona została linia Sałtiwśka. Dziewięć lat później, 6 maja 1995 roku, wprowadzona została linia Ołeksijiwśka.
Opłaty za przejazd thumb|upright|Żetony charkowskiego metra Od początku funkcjonowania metra formą opłaty były żetony. 26 października 2011 roku Komitet wykonawczy Rady Miasta Charków postanowił anulować tokeny w metrze w przeciągu dwóch miesięcyВ харьковском метро отменят жетоны // «Вечерний Харьков».. Zaplanowane zostało zastąpienie tokenów papierowymi biletami z kodami kreskowymi oraz zainstalowanie nowych maszyn do sprzedaży papierowych biletów i stopniowe wycofywanie tokenów z obiegu. Początkowo tokeny miały zostać wycofane z obiegu 1 września 2012 rokuВ метро полностью откажутся от жетонов // All-Biz.. Biorąc jednak pod uwagę liczne apele obywateli, okres ten został przełożony na 1 października 2012 r.По жетонам в Харьковском метро можно будет ездить до 1 октября // Интернет-обозрение «Главное»., a następnie na 10 październikaЖетоны в Харьковском метро разрешили до 10 октября // Интернет-обозрение «Главное».. 1 października rozpoczęto demontowanie sprzętu akceptującego żetony. Demontaż zajął 10–15 dniВ харьковском метро начался демонтаж жетонного оборудования // «Вечерний Харьков».. Tym samym metro w Charkowie zajęło czwarte miejsce jako miasto postradzieckie z metrem (po Moskwie, Tbilisi i Baku), które zaprzestało korzystania z żetonów. Aby móc skorzystać z metra pasażer musi użyć jednorazowego biletu bądź karty. Cena biletu jest niezależna od przejechanego dystansu bądź czasu spędzonego na przejeździe. Jednorazowy bilet kosztuje 8 hrywien.
Linie Linie i spis stacji # Nazwa linii Otwarta Długość Liczba stacji 1 Chołodnohirśko-Zawodśka (ukr. Холодногірсько-Заводська)23.08.1975 17,3 km 13 2 Sałtiwśka (ukr. Салтівська)11.08.1984 10,3 km 8 3 Ołeksijiwśka (ukr. Олексіївська)06.05.1995 11,17 km 9 Ogółem: 38,77 km 30 thumb|upright=2.4|Schemat pokazujący rozbudowę metra w latach 1975–2010 w języku rosyjskim thumb|Plansza z planem linii Chołodnohirśko-Zawodśkiej umieszczona nad torem na stacji Turboatom thumb|Plansza z planem linii Ołeksijiwśkiej znajdująca się na stacji Peremoha
20px Linia Chołodnohirśko-Zawodśka Chołodna Hora (ukr. Холодна гора) Wokzałna (ukr. Вокзальна) Centralnyj Rynok (ukr. Центральний ринок) Majdan Konstytucji (ukr. Майдан Конституції) Łewada (ukr. Левада) Sportywna (ukr. Спортивна) Zawodśka (ukr. Заводська) Turboatom (ukr. Турбоатом) Pałac sportu (ukr. Палац спорту) Armijśka (ukr. Армійська) Imeni O. S. Maselśkoho (ukr. Імені О.С. Масельського) Traktornyj zawod (ukr. Тракторний завод) Industrialna (ukr. Індустріальна)
20px Linia Sałtiwśka Sałtiwśka (ukr. Салтівська) Studentśka (ukr. Студентська) Akademika Pawłowa (ukr. Академіка Павлова) Akademika Barabaszowa (ukr. Академіка Барабашова) Kyjiwśka (ukr. Київська) Jarosława Mądrego (ukr. Ярослава Мудрого) Uniwersytet (ukr. Університет) Istorycznyj muzej (ukr. Історичний музей)
20px Linia Ołeksijiwśka Peremoha (ukr. Перемогa) Ołeksijiwśka (ukr. Олексіївська) 23 Serpnia (ukr. 23 Серпня) Botanicznyj sad (ukr. Ботанічний сад) Naukowa (ukr. Наукова) Derżprom (ukr. Держпром) Architektora Biekietowa (ukr. Архітектора Бекетова) Zachysnykiw Ukrajiny (ukr. Захисників України) Metrobudiwnykiw (ukr. Метробудівників) Derżawinśka (ukr. Державинська) – planowana Odeśka (ukr. Одеська) – planowana
Tabor thumb|left|Wagon serii 81-718.2 na stacji 23 Serpnia thumb|Odnowiony wagon serii Eż3 Tabor metra składa się w większości ze starych pociągów serii 81 wyprodukowanych w Związku Radzieckim. Konkretnie są to wagony typu Еż-3, Еm-508Т i 81-717/714. W 1992 roku metro zakupiło wagony typu 81-718/719, które wyróżniają się nowocześniejszą technologią na tle pierwszych składów.
W lipcu 2015 r. metro otrzymało nowe pociągi typu 81-7036/7037. Kursują one na linii Sałtiwśka od 21 sierpnia 2015 rokuХарьковский метрополитен получил новый поезд..
1 września 2017 r. na linii Chołodnohirśko-Zawodśkiej rozpoczęła się eksploatacja zmodernizowanych wagonów kolejowych typu Eż3 (skład przed remontem pochodził z lat 1974–1975). Zainstalowano nowe części w tym silniki oraz odnowiono wygląd wagonówhttps://www.youtube.com/watch?v=fyT_3BWZad4 Модернизированный состав.. Pomimo renowacji i zakupów nowych taborów, w metrze dominują wagony starej radzieckiej konstrukcji.
Zajezdnie Metro charkowskie obsługuje dwie stacje techniczno-postojowe.
Istniejące zajezdnie Data Otwarcia Linie Obsługiwany Tabor Tcz-1 „Nemyszljanśkie” 30 lipca 1975 Chołodnohirśko-Zawodśka, Ołeksijiwśka Еż-3/Еm-508Т, 81-717/714, 81-718/719, 81-710.1 Tcz-2 „Sałtiwśke” 10 sierpnia 1984 Sałtiwśka 81-717/714, 81-7036/7037 thumb|Pociąg Eż3 wyjeżdża z zajezdni Tcz-1 „Nemyszljanśkie” Planowane jest wybudowanie trzeciej zajezdni „Ołeksijiwśkie”. Będzie się ona znajdować pod ziemią i obsługiwać Oleksijiwśką linię.
Komunikaty głosowe Komunikaty w wagonach mały|Komunikat głosowy wygłaszany podczas zamykania drzwi w wagonie metra W charkowskim metrze zapowiedzi w wagonach posiadają następujący schemat (przetłumaczony na język polski): W trakcie zamykania drzwi komunikat ogłasza: „Uwaga! Drzwi się zamykają. Następna stacja: <Nazwa stacji>.” Czasem można usłyszeć kontynuację powiadomienia, brzmi ono następująco: „Szanowni pasażerowie, ustępujcie miejsca osobom z dziećmi, niepełnosprawnym oraz starszym pasażerom.” Przy wjeździe na stację wygłaszany jest komunikat: „Stacja: <Nazwa stacji>.” Ponadto, dla stacji z możliwością przesiadki na kolejną linię wygłaszane są informacje o możliwych przesiadkach: „Stacja: <Nazwa stacji>. Możliwość przesiadki na stację <Nazwa stacji przesiadkowej> aby przejść na linię <Nazwa linii przesiadkowej>.” (przykładowo (dla stacji Uniwersytet / Majdan Konstytucji): „Stacja: Uniwersytet / Majdan Konstytucji. Możliwość przesiadki na stację Derżprom / Istorycznyj muzej aby przejść na linię Ołeksijiwśką / Sałtiwśką.”) Gdy pociąg wjeżdża na końcową stację linii, wygłaszany jest taki komunikat: „Stacja: <Nazwa stacji>, końcowa stacja. Szanowni pasażerowie, przy wyjściu z wagonu nie zapomnijcie o swoich rzeczach. Wszystkiego dobrego.” (przykładowo (dla stacji Industrialna): „Stacja Industrialna, końcowa stacja. Szanowni pasażerowie, przy wyjściu z wagonu nie zapomnijcie o swoich rzeczach. Wszystkiego dobrego.”)
mały|Komunikat głosowy ogłasza ostatnią stację (Industrialna) linii Chołodnohirśko-Zawodśkiej
Komunikaty na stacjach Na każdej stacji ogłaszany jest komunikat o wjeździe pociągu na stację. Brzmi on następująco: „Szanowni pasażerowie, bądźcie uważni! Na stację wjeżdża pociąg, odsuńcie się od krańca platformy.”
Plany na przyszłość Spis stacji, które mają powstać zgodnie z aktualnym planem miasta do 2031 roku.
20px Linia Chołodnohirśko-Zawodśka W zachodniej części miasta: Zalutyne (ukr. Залютине) We wschodniej części miasta: Schidna (ukr. Східна) Rohanśka (ukr. Роганська) Piwdenna (ukr. Південна)
20px Linia Sałtiwśka W południowej części miasta Płoszcza Uryćkoho (ukr. Площа Урицького) Nowobawarśka (ukr. Новобаварська) Nowożanowo (ukr. Новожаново) W północnej części miasta: Drużby Narodiw (ukr. Дружби Народів)
20px Linia Ołeksijiwśka W południowej części miasta: Derżawinśka (ukr. Державінська) Odeśka (ukr. Одеська)
20px Linia Sałtiwśko-Zawodśka Planowana czwarta linia charkowskiego metra: Sełyszcze Żukowśkoho (ukr. Селище Жуковського) Hidropark (ukr. Гідропарк) Karawan (ukr. Караван) Herojiw Praci 2 (ukr. Героїв Праці 2) Wałentyniwśka (ukr. Валентинівська) Prospekt Traktorobudiwnykiw (ukr. Проспект Тракторобудівників) Juwiłejna (ukr. Ювілейна) Sałtiwśkie szosse (ukr. Салтівське шоссe) 602 mikrorajon (ukr. 602 мікрорайон) Krasnodarśka (ukr. Краснодарська) Nemyszljanśka (ukr. Немишлянська) Imeni O. S. Maselśkoho 2 (ukr. Імені О. С. Масельского 2)
Najbardziej prawdopodobny kierunek rozwoju metra Na obecny, 2025 rok, za najbardziej obiecujący kierunek rozwoju metra uważa się rozbudowę wzdłuż alei Aerokosmicznej. Przede wszystkim planowane jest wybudowanie stacji Derżawinśka i Odeśka, które przedłużyłyby Ołeksijiwśką linię w stronę charkowskiego lotniska. Budowa i prace na tym odcinku są kontynuowane mimo inwazji Rosji na Ukrainę}.
Ciekawostki Nie wszystkie odcinki metra są zbudowane pod ziemią. Istnieje most zbudowany nad rzeką Charków. Łączy on stacje Kyjiwśka i Akademika Barabaszowa na linii Sałtiwśka. Najgłębiej położoną stacją charkowskiego metra jest Jarosława Mądrego.
Zobacz też Most metra w Charkowie
Przypisy
Linki zewnętrzne Strona oficjalna