Julian Sokołowski

Julian Sokołowski (ur. 23 stycznia 1932 w Nadolanach, zm. 26 listopada 2004 w Krakowie) – polski geolog naftowy, profesor zwyczajny w Instytucie Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią Polskiej Akademii Nauk w Krakowie oraz na Wydziale Biologii i Nauk o Ziemi Uniwersytetu Łódzkiego w Łodzi.

Życiorys Urodził się 23 stycznia 1932 w Nadolanach jako syn Kazimierza i Jadwigi z domu Lenio. W 1950 zdał egzamin dojrzałości Liceum Ogólnokształcącym Męskim w Sanoku. Ukończył studia w Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie, uzyskując w 1955 dyplom magistra inżyniera geologii. Był uczniem prof. Juliana Tokarskiego. W 1964 uzyskał na AGH w Krakowie stopień doktora nauk technicznych. W 1967 również na AGH w Krakowie uzyskał stopień doktora habilitowanego nauk technicznych, a w 1980 tytuł profesora nauk przyrodniczych w Instytucie Geologicznym w Warszawie.

W latach 1955–1956 pracował jako inżynier geolog w Kopalnictwie Naftowym w Sanoku. W latach 1956–1962 był zatrudniony w Przedsiębiorstwie Poszukiwań Naftowych w Pile, najpierw jako kierownik Pracowni Dokumentacji Geologicznej (1956–1961), a następnie jako kierownik Działu Geologii Ruchowej (1961–1962). W 1962 przeniósł się do Warszawy, do Biura Dokumentacji i Projektów Geologicznych Zjednoczenia Przemysłu Naftowego, gdzie pracował do 1966 na stanowisku kierownika Działu Geologii Niżu (przemienionego w 1965 na Dział Geologii Strukturalnej).

W czasie pracy w przedsiębiorstwach polskiego przemysłu naftowego opisał rdzenie wiertnicze z kilkuset otworów geologicznych i poszukiwawczych, wykonanych przede wszystkim na Niżu Polskim (m.in. w rejonie Gopła, Mogilna, Trzemżala, Damasławka, Szamotuł, Drawna, Chojnic, Płońska, Pułtuska, Siedlec, Annopola, Radomska, Bełchatowa, Bogdaja-Uciechowa, Rawicza, Nowej Soli, Rybaków, Krosna Odrzańskiego, Świebodzina, Trzebieży).

Opisał m.in. wpływ plastycznych utworów solnych cechsztynu na ukształtowanie tektoniki pokrywy osadowej wybranych obszarów Niżu Polskiego oraz mechanizmu powstawania i rozwoju struktur halokinetycznych i halotektonicznych oraz ich wpływu na formowanie się złóż ropy naftowej i gazu ziemnego. Brał też udział w wydzieleniu regionalnych jednostek geologiczno-poszukiwawczych Polski I, II, III i IV rzędu, przy opracowaniu oceny perspektyw złożowych poszczególnych jednostek geologiczno-poszukiwawczych, a także przy konstrukcji map geologiczno-strukturalnych Polski w skali 1:500 000 i tektonicznych Polski w skali 1:1000 000, na podstawie wyników badań geofizycznych i wiertniczych.

W latach 1966–1985 pracował w Instytucie Geologicznym w Warszawie, najpierw na stanowisku Zastępcy Dyrektora ds. Geologii Strukturalnej (1966–1971), następnie kierownika Pracowni Geodynamiki i Geosynoptyki (1971–1979). W latach 1979–1981 był kierownikiem Oddziału Karpackiego Instytutu Geologicznego w Krakowie. W 1981 powrócił do Warszawy, obejmując stanowisko kierownika Zespołu Instytutu Geologicznego ds. Wyznaczania Nowych Stref do Poszukiwań Węglowodorów. Stanowisko to sprawował do 1985.

Podczas pracy w Instytucie Geologicznym kierował opracowaniem m.in. atlasów geostrukturalno-naftowo-gazowych oraz geosynoptycznych Polski. Stworzył też nową dziedzinę wiedzy zwaną geosynoptyką, umożliwiającą efektywniejsze prognozowanie przebiegu procesów geologicznych, opracowując m.in. zasady interpretacji zdjęć satelitarnych dla potrzeb geologii naftowej, geodynamiki, geosynoptyki i geotermii, a także system cyfrowego zapisu i przetwarzania danych geosynoptycznych.

W latach 1986–2004 pracował w Polskiej Akademii Nauk, w Krakowie. W latach 1986–1987 był kierownikiem Pracowni Geosynoptyki w Zakładzie Podstaw Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią PAN; w latach 1987–1990 kierownikiem Zakładu Geosynoptyki Kopalin i Energii w Centrum Podstawowych Problemów Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią PAN; w latach 1990–1995 kierownikiem Zakładu Geosynoptyki i Geotermii w Centrum PPGSMiE PAN, a od 1995 do 2004 – kierownikiem Pracowni Geosynoptyki i Geotermii Instytutu Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią PAN. Jednocześnie, w latach 1987-1995 był pełnomocnikiem CPPGSMiE PAN ds. budowy Doświadczalnego Zakładu Geotermalnego w Bańskiej-Białym Dunajcu.

Podczas pracy w Polskiej Akademii Nauk w Krakowie kierował opracowaniem pierwszej oceny zasobów energii geotermicznej złóż w Polsce do głębokości 3000 m, 5000 m i 7000 m oraz metodyki eksploatacji energii geotermalnej. Kierował też przygotowaniem projektu i budową pierwszego w Polsce zakładu geotermalnego w Bańskiej-Białym Dunajcu. Zespół jego przygotował również projekty zakładów geotermalnych w Szczecinie, Żyrardowie, Skierniewicach, Mszczonowie, Warszawie i w przeszło 300 innych miastach w Polsce, ocenę zasobów energii geotermalnej dla blisko 500 gmin oraz koncepcję wykorzystania tej energii w gminach, powiatach i województwach.

Od 1998 był również zatrudniony na Uniwersytecie Łódzkim, najpierw jako kierownik Zakładu Geologii Wydziału Biologii i Nauk o Ziemi, a od 1999 jako kierownik Katedry Geologii, Geosynoptyki i Zrównoważonego Rozwoju na tymże wydziale.

Specjalizował się w poszukiwaniu i zagospodarowywaniu złóż kopalin płynnych. Przewodniczący Polskiej Geotermalnej Asocjacji, członek Zarządu Międzynarodowej Geotermalnej Asocjacji, redaktor naczelny dwumiesięcznika Technika Poszukiwań Geologicznych, Geosynoptyka i Geotermia. Propagator idei masowego wykorzystania zasobów energii geotermalnej.

Ważniejsze, oryginalne prace naukowe i podręczniki Budowa geologiczna antykliny Gopła, 1957, Kwartalnik Geologiczny. Geologiczna i strukturalna charakterystyka jednostek regionalnych Polski pod kątem poszukiwań bituminów, 1968, Surowce Mineralne, tom 1. Rola halokinezy w rozwoju osadów mezozoicznych i kenozoicznych struktury Mogilna i synklinorium moglińsko-łódzkiego, 1966. Wydawnictwa Geologiczne. Charakterystyka geologiczna i strukturalna obszaru przedsudeckiego, 1967, Acta Geologica Sudetica, Wydawnictwa Geologiczne. Energia geotermalna wielką szansą Podhala, 1984, Problemy nr 8. Warunki występowania wód geotermalnych w Polsce i program ich wykorzystania na Podhalu, 1988, TPGGiG, nr 1-2. Atlas geosynoptyki naftowej Polski, 1987, Wydawnictwa Geologiczne. Geologia regionalna i złożowa Polski, 1990, Wydawnictwa Geologiczne. Geosynoptyczny atlas Polski, 1992, Wydawnictwa Geologiczne. Prowincje i baseny geotermalne Polski, 1995, PGA.

Jest autorem ponad 200 oryginalnych prac naukowych opublikowanych w czasopismach polskich i zagranicznych oraz promotorem 6 doktoratów.

Ważniejsze nagrody i odznaczenia 1969 – Nagroda III Wydziału PAN za osiągnięcia naukowe w zakresie geologii, 1975 – Złoty Krzyż Zasługi. 1978 – Odznaka honorowa „Za zasługi w rozwoju województwa zielonogórskiego” 1984 – Nagroda Państwowa zespołowa II stopnia za udział w odkryciu złóż gazu ziemnego na Niżu Polskim. 1984 – Złota Odznaka „Zasłużony dla polskiej geologii” 1988 – Złota Odznaka honorowa „Za Zasługi dla Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej” 1989 – Nagroda Ministra OSZNiL – za wybitne osiągnięcia twórcze w dziedzinie ochrony środowiska i gospodarki wodnej – za pracę pt. „Atlas geosynoptyki naftowej Polski”. 1989 – Złota Odznaka „Zasłużony dla górnictwa PRL” 1990 – Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski 1995 – Doroczna Nagroda Prezesa Ligi Ochrony Przyrody w uznaniu całokształtu działań na rzecz wykorzystania energii odnawialnej w Polsce, zakończonego uruchomieniem Zakładu Doświadczalnego w Bańskiej Niżnej i eksploatacja złóż geotermalnych na Podhalu

Członkostwo w organizacjach naukowych od 1957 członek Stowarzyszenia Nauko-Technicznego Inżynierów i Techników Przemysłu Naftowego i Gazowniczego. Były członek zarządów oddziałów: w Pile, Warszawie i w Krakowie. od 1957 członek Polskiego Towarzystwa GeologicznegoLista członków Polskiego Towarzystwa Geologicznego, stan na 31 stycznia 1971, Rocznik Polskiego Towarzystwa Geologicznego Tom XL-1970, Zeszyt 3-4, Kraków 1971. Przez kadencję członek zarządu głównego. od 1971 członek Komisji Geodynamicznej PAN, później członek Komisji Wiertniczej PAN i Komisji Geologicznej PAN. 1962–1992: członek Komisji Oceny Projektów Badań Geologicznych w Centralnym Urzędzie Geologii, po likwidacji CUG, w Ministerstwie Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa (od 1985 do 1992 przewodniczący KOPBG) 1970-1988 przewodniczący Komisji Oceny Programów i Podręczników dla Szkół Zawodowych przy MOSZNiL. od 1992 członek The National Geographic Society, Washington D.C. od 1992 członek dożywotni The International Biographical Association, Cambridge CB2 3QP. od 1993 członek The International Geothermal Association, Taupe, Nowa Zelandia. od 1993 prezydent Polskiej Geotermalnej Asocjacji

Przypisy

Linki zewnętrzne

http://szaflary.hostingpro.pl/prof_julian.doc Polska Geotermalna Asocjacja im. Profesora Juliana Sokołowskiego

Bibliografia Zimny J., 2008, Profesor Julian Sokołowski – odkrywca polskiej geotermii, „Nasz Dziennik”, 2008 -10-01.

Kategoria:Absolwenci Akademii Górniczo-Hutniczej im. Stanisława Staszica w Krakowie Kategoria:Absolwenci I Liceum Ogólnokształcącego w Sanoku (1945–1973) Kategoria:Członkowie Polskiego Towarzystwa Geologicznego Kategoria:Naukowcy związani z Sanokiem Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni odznaką honorową „Za Zasługi dla Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej” Kategoria:Odznaczeni odznaką honorową „Zasłużony dla polskiej geologii” Kategoria:Odznaczeni odznaką honorową „Zasłużony dla górnictwa PRL” Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa) Kategoria:Polscy inżynierowie Kategoria:Pracownicy Państwowego Instytutu Geologicznego Kategoria:Pracownicy instytutów naukowych PAN Kategoria:Ludzie związani z Białym Dunajcem Kategoria:Odznaczeni Odznaką Nagrody Państwowej Kategoria:Urodzeni w 1932 Kategoria:Zmarli w 2004