Duke Ellington, właśc. Edward Kennedy Ellington (ur. 29 kwietnia 1899 w Waszyngtonie, zm. 24 maja 1974 w Nowym Jorku) – amerykański pianista, kierownik zespołu (bandleader), kompozytor i aranżer jazzowy.
Życiorys Urodzony w Waszyngtonie. Jego rodzice pochodzili z czarnej klasy średniej. W domu otrzymał bardzo dobre wychowanie i maniery, stąd w szkole nazywano go „Książę” (ang. duke). Jego zainteresowania jazzem były jednak nie w smak rodzicom, Duke uciekł więc z domu i w 1922 wraz z zespołem, w którym grał, przyjechał do Nowego Jorku, będącego w owym czasie głównym ośrodkiem jazzu. Wówczas zespół nie odniósł sukcesu, jednak Ellington spróbował zadebiutować jeszcze rok później jako członek zespołu The Washingtonians, tym razem z większym powodzeniem. Stary lider grupy próbował oszukiwać muzyków i stracił ich zaufanie – wtedy kierownictwo objął Duke. Udało im się dostać kontrakt w Harlemie, a w 1928 znaleźli zatrudnienie w „Cotton Clubie”.
W tym czasie grali u niego m.in. Johnny Hodges (saksofon altowy), Barney Bigard (klarnet), Cootie Williams (trąbka) i Juan Tizol (puzon wentylowy).
W 1933 Duke Ellington wraz z big bandem odbył tournée po Europie (Anglia, Francja, Holandia).
Tworzył także muzykę filmową, m.in. do Anatomii morderstwa (Anatomy of a Murder) Otto Premingera, w której zagrał też epizodyczną rolę pianisty w barze.
Został pochowany na Woodlawn Cemetery w Nowym Jorku.
Wybrane kompozycje Black and Tan Fantasy (1927) C Jam Blues (1942) Cotton Tail (1940) Creole Love Call (1927) Don't Get Around Much Anymore (1940) I Got It Bed (1941) I'm Beginning to See the Light (1944) In a Mellotone (1939) In a Sentimental Mood (1935) It Don't Mean a Thing (If It Ain't Got That Swing) (1931) Mood Indigo (1930) Prelude to a Kiss (1938) Satin Doll (1953) Solitude (1934) Sophisticated Lady (1932)
Nagrody i wyróżnienia Grammy Awardsallmusic – Duke Ellington • Grammy Awards Rok Kategoria Tytuł Gatunek Wynik 1999 Historical Album The Duke Ellington Centennial EditionRCA Victor Recordings (1927-1973) Jazz Laureat 1979 Best Jazz Instrumental Performance, Big Band Duke Ellington at Fargo, 1940 Live Jazz Laureat 1976 Best Jazz Performance By a Big Band The Ellington Suites Jazz Laureat 1972 Best Jazz Performance By a Big Band Toga Brava Suite Jazz Laureat 1971 Best Jazz Performance By a Big Band New Orleans Suite Jazz Laureat 1968 Best Instrumental Jazz Performance – Large GroupOr Soloist with Large Group ...And His Mother Called Him Bill Jazz Laureat 1967 Best Instrumental Jazz Performance, Large GroupOr Soloist with Large Group The Far East Suite Jazz Laureat 1966 Best Original Jazz Composition In the Beginning God Jazz Laureat 1965 Best Instrumental Jazz Performance -Large Group or Soloist with Large Group New Orleans Suite Jazz Laureat 1959 Best Performance By w Dance Band Anatomy of a Murder Pop Laureat 1959 Best Musical Composition First RecordedAnd Released in 1959(More Than 5 Minutes Duration) Anatomy of a Murder Composing Laureat 1959 Best Sound Track Album – Background ScoreFrom a Motion Picture or Television Anatomy of a Murder Composing Laureat 1969 Prezydencki Medal Wolności 1973 Kawaler Legii Honorowej 1999 Nagroda Pulitzera (przyznana pośmiertnie)
Przypisy
Bibliografia Joachim Ernst Berendt, Od raga do rocka – wszystko o jazzie, Kraków: PWM, 1979. Andre Hodeir, Ludzie i problemy jazzu, Kraków: PWM, 1961. Dariusz Michalski, Nie było nas – był jazz, [w:] Cały ten "jazz", Warszawa: Wiedza Powszechna, 1990, (Lekka Muza ; 1)
Dionizy Piątkowski, Duke Ellington, Warszawa: Agora SA, 2010, Dionizy Piątkowski, Jazz, Poznań: Atena, 2005, Jerzy Radliński, Obywatel Jazz, Kraków: PWM, 1967. Roman Waschko, Przewodnik Iskier: muzyka jazzowa i rozrywkowa, Warszawa 1970.
Linki zewnętrzne
Duke Ellington – Dyskografia Miejsce spoczynku Duke'a Ellingtona podane na stronie Find a grave
Kategoria:Amerykańscy bandliderzy jazzowi Kategoria:Amerykańscy kompozytorzy jazzowi Kategoria:Amerykańscy muzycy swingowi Kategoria:Amerykańscy pianiści jazzowi Kategoria:Członkowie Amerykańskiej Akademii Sztuki i Literatury Kategoria:Członkowie Songwriters Hall of Fame Kategoria:Doktorzy honoris causa Kategoria:Kawalerowie Legii Honorowej Kategoria:Laureaci Nagrody Grammy Kategoria:Ludzie urodzeni w Waszyngtonie Kategoria:Odznaczeni Prezydenckim Medalem Wolności Kategoria:Urodzeni w 1899 Kategoria:Zdobywcy Nagrody Pulitzera Kategoria:Zmarli w 1974