Teksty i preteksty – książkowy zbiór artykułów i recenzji krytycznoliterackich Wojciecha Skalmowskiego (1933–2008), publikowanych pod pseudonimem "Maciej Broński" na łamach paryskiej "Kultury" w latach 1970–1980. Teksty różnorodne tematycznie, nieprzeznaczone pierwotnie do druku w książce, stanowią, według przedmowy autora, komentarz do dekady lat 70. XX w. w kulturze i literaturze. Publikacja została wydana z inicjatywy Jerzego Giedroycia przez Instytut Literacki w Paryżu, w serii: Biblioteka "Kultury" (tom 340). Podzielona jest na trzy części: "Polska", "Rosja", "Zachód".
Kolejny wybór tekstów Skalmowskiego z "Kultury" ukazał się już w Polsce, w 2004 r., nakładem Wydawnictwa Uniwersytetu Marii Skłodowskiej-Curie w Lublinie pt. Lektury dla "Kultury".
Zawartość książki Przedmowa
Polska Laur i ciemność Aktualność Irzykowskiego O twórczości Jarosława Iwaszkiewicza O twórczości Sławomira Mrożka Muza Teodora Parnickiego Leszek Kołakowski Mit Marksizm Socjalizm Nić czarna Piotr Guzy Andrzej Przypkowski Adam Zagajewski Kazimierz Brandys Tomasz Staliński Cienie w pieczarze Romans zimowy Śledztwo Ludzie w akwarium Widziane z góry po latach Socrealizm Totalitarny język komunizmu
Rosja Rosyjska podróż de Custine'a O filozofii Bierdiajewa Vladimir Nabokov
Zachód George Orwell jako krytyk literacki O tyranii Ideolo Nierealizm bez granic Be – be Dyskretny czar totalizmu Materiał do refleksji Cywilizacja i snobizm Przeciw przemocy
Kategoria:Polskie współczesne utwory literackie