Franciszek Kowalski (ur. 21 marca 1799 w Pawołoczy koło Berdyczowa, zm. 10 października 1862 w Kijowie) – polski poeta, pedagog, pamiętnikarz, tłumacz.
Kształcił się w Liceum Krzemienieckim. Jeszcze w czasach szkolnych zajął się przekładami dzieł Moliera. W 1824 przeniósł się do Warszawy, gdzie żył z guwernerki. W 1829 został nauczycielem języka i literatury polskiej w szkole wojewódzkiej w Szczebrzeszynie.
W czasie powstania listopadowego wstąpił do 16. Pułku Piechoty. Przeniósł się do Legii Litewsko-wołyńskiej, zaraz po jej utworzeniu. W czasie oblężenia Zamościa był podporucznikiem, dowódcą plutonu w szwadronie kpt. Michała Gołębiowskiego. Po poddaniu się twierdzy przebywał do września 1832 w niewoli w Kamieńcu Podolskim.
Przeniósł się do Galicji, gdzie pracował jako guwerner. W 1849 został archiwistą w Tulczynie Potockich. W 1861 przeniósł się do Czerniatyna koło Baru. W 1862 wyjechał na kurację do Kijowa.
Znany z tekstów pieśni: Tam na błoniu błyszczy kwiecie (Ułan na wedecie), Maliniak (Inc.: Stańmy bracia wraz).
Dzieła Tłumaczenia: Moliera – Małżeństwo przymuszone, Miłość doktorem (1821), Doktor z musu, Wykwitntne panienki, Skąpiec (1822), Mieszczanin szlachcic (1823), Pan Gapiełło, Grzegorz Fafuła. Walter Scotta – Rozbójnik morski (1830) Poezje: Miecz i lutnia, czyli Śpiewy wolności wolnego Polaka przez tłumacza Moliera, podoficera Legii Litewsko-wołyńskiej (1831) Książki dla dzieci: Złote ziarna, powieść dla zabawy i nauki dla dzieci (1841), Wiązanie Bronia, powiastki obyczajowe dla młodych chłopców (1859)
W 1859 opublikował Wspomnienia w 2 tomach.
Przypisy
Bibliografia
Linki zewnętrzne Utwory Franciszka Kowalskiego w bibliotece Polona
Kategoria:Absolwenci i studenci Liceum Krzemienieckiego (1805–1831) Kategoria:Obrońcy Zamościa (1831) Kategoria:Oficerowie kawalerii powstania listopadowego Kategoria:Ludzie związani z Tulczynem Kategoria:Pisarze związani z Warszawą Kategoria:Polscy autorzy pamiętników i dzienników Kategoria:Polscy pisarze romantyzmu Kategoria:Polscy pedagodzy Kategoria:Polscy poeci XIX wieku Kategoria:Polscy tłumacze literatury angielskojęzycznej Kategoria:Polscy tłumacze literatury francuskojęzycznej Kategoria:Polscy twórcy literatury dziecięcej i młodzieżowej Kategoria:Powstańcy listopadowi w niewoli rosyjskiej Kategoria:Urodzeni w 1799 Kategoria:Zmarli w 1862