thumb|Obraz upamiętniający unię polsko-litewską w Krewie Unia personalna (łac. persona – osoba) – związek dwóch lub więcej państw posiadających wspólnego monarchę, prezydenta lub inny organ władzy, przy zachowaniu przez te państwa odrębności prawnej, politycznej, a niekiedy także ustrojowej.
Czasy historyczne (przykłady) Historia Polski unie polsko-czeskie: 1003–1004 – Bolesław I Chrobry, książę Polski był w l. 1003–1004 również księciem Czech. 1300–1306 – Wacław II, król Czech był w latach 1300–1305 królem Polski, zaś jego syn i następca na tronie czeskim Wacław III był z mocy prawa również królem Polski od 1305 do śmierci w 1306. unie polsko-węgierskie: 1370–1382 – Ludwik Węgierski król Węgier (jako Ludwik I Wielki) był w tym okresie również królem Polski. 1440–1444 – Władysław III Warneńczyk, król Polski był też w tym okresie równocześnie królem Węgier pod imieniem I. Ulászló unia Polski i Litwy (unia polsko-litewska) w latach 1385–1569 (z przerwą w latach 1401–1447 i 1492–1501). W 1569 gdy Korona Królestwa Polskiego i Wielkie Księstwo Litewskie połączyły się w jedno państwo – Rzeczpospolitą, unia personalna przekształciła się w unię realną. unia Polski i Francji pod berłem Henryka I Walezego – istniała jedynie formalnie w l. 1574-1575. Henryk III po śmierci brata Karola IX został w maju 1574 królem Francji „z prawa” (jako Henryk III). Opuścił Polskę udając się do Francji w czerwcu 1574, jednak nie zrzekł się tronu polskiego, formalnie jego panowanie w Polsce zakończyło się w maju 1575.12 maja 1575 minął termin upływu ultimatum dostarczonego Henrykowi przez polskich posłów dotyczącego utraty polskiego tronu jeśli król nie powróci do Polski unia polsko-siedmiogrodzka 1576–1586. Stefan Batory, książę Siedmiogrodu panował równocześnie w Rzeczypospolitej jako król Polski i wielki książę litewski. unia polsko-szwedzka 1592-1599. Zygmunt III Waza panował w Rzeczypospolitej jako król Polski i wielki książę litewski w l. 1587-1632, zaś jako król Szwecji (Sigismund) – w l. 1592-1599. Tytułu króla Szwecji używał do śmierci w 1632. unie polsko-saskie: 1697–1763 (z przerwą w l. 1706-1709) – Książęta Saksonii byli jednocześnie władcami Rzeczypospolitej (królami Polski i wielkimi książętami litewskimi): August II (w Saksonii jako Fryderyk August I) w latach 1697–1706 i 1709–1733 i August III (w Saksonii jako Fryderyk August II) w l. 1734-1763. 1807–1815 unia Księstwa Warszawskiego z Saksonią – król Saksonii Fryderyk August III panował w Księstwie Warszawskim jako Fryderyk August I unia Imperium Rosyjskiego i Polski w l. 1815–1831 pod berłem cesarzy Rosji: Aleksandra I i Mikołaja I, którzy równocześnie byli królami Polski (Królestwa Polskiego).
thumb|Zygmunt Luksemburski, w XV w. cesarz rzymsko-niemiecki, król Czech, Węgier i Włoch
Historia powszechna , czyli unia personalna Danii, Norwegii i Anglii stworzona przez Kanuta Wielkiego. Imperium rozpadło się po śmierci Knuta Wielkiego, która miała miejsce 12 listopada 1035; Unia kalmarska, kiedy to Dania, Szwecja i Norwegia miały wspólnego władcę w latach 1397 – 1523; unia angielsko-francuska. Henryk VI, król Anglii został też w r. 1431 koronowany na króla Francji i częściową władzę w tym państwie pełnił do zakończenia wojny stuletniej w 1453. Królowie Anglii używali tytułu króla Francji od 1328 do 1603; unia Cesarstwa Rzymsko-Niemieckiego, Czech, Węgier, i Włoch. Zygmunt Luksemburski w latach 1431–1437 panował jednocześnie we wszystkich tych państwach; unia Cesarstwa Rzymsko-Niemieckiego i Hiszpanii. W latach 1519–1556 Karol V Habsburg panował jednocześnie w tych państwach (w Hiszpanii jako Karol I); unia Czech i Węgier. Władysław II Jagiellończyk i Ludwik II Jagiellończyk panowali równocześnie w tych dwóch państwach jako królowie w l. 1490 – 1526; Anglii i Szkocji pod berłem Stuartów w latach 1603–1649 i 1660–1707; Unia iberyjska Hiszpanii i Portugalii pod berłem jednego monarchy w l. 1580–1640; Anglii z Holandią w latach 1688–1702; Wielkiej Brytanii z Irlandią w l. 1707–1800; Wielkiej Brytanii z Hanowerem 1714–1837; Rosji i Zakonu Maltańskiego w l. 1799–1801 car Rosji Paweł I był też Wielkim mistrzem Suwerennego Zakonu Maltańskiego; Cesarstwa Rzymsko-Niemieckiego z Cesarstwem Austrii z Franciszkiem I (Franciszkiem II)Franciszek Habsburg panował w Cesarstwie Rzymsko-Niemieckim jako Franciszek II zaś w Cesarstwie Austriackim jako Franciszek I jako cesarzem tych dwóch państw (określanym przez to mianem dwucesarza) w latach 1804–1806; Francji i Włoch. Cesarz Francuzów Napoleon I, w latach 1806–1814 z urzędu również współksiążę Andory, panował w l. 1805 – 1814 jako król Włoch a w latach 1806–1814 był protektorem Konfederacji Reńskiej; unia szwedzko-norweska 1814–1905; unia wołosko-mołdawska 1859–1862 (później unia realna) unia brytyjsko-irlandzka 1921–1947. W 1921 Wolne Państwo Irlandzkie zostało ogłoszone dominium brytyjskim, zaś w 1937 ogłosiło pełną niepodległość. Oficjalnie w republikę przekształciło się w 1947; unia duńsko-islandzka 1918–1944. Islandia w 1918 uzyskała status niepodległego królestwa którego władcą był król Danii. W 1944 Islandia została ogłoszona republiką;
Czasy współczesne Współcześnie charakter unii personalnej mają: Związek byłych kolonii brytyjskich z metropolią w ramach Commonwealth realm. Monarcha Wielkiej Brytanii jest obecnie również głową następujących państw: Australii, Antigui i Barbudy, Bahamów, Belize, Grenady, Jamajki, Kanady, Nowej Zelandii, Papui-Nowej Gwinei, Saint Kitts i Nevis, Saint Lucia, Saint Vincent i Grenadyn, Tuvalu i Wysp Salomona. W unii personalnej z Nową Zelandią znajdują się także stowarzyszone z nią państwa – Niue i Wyspy Cooka, których głową jest również król Karol III w prawach monarchy Nowej Zelandii. Brytyjski monarcha jest również głową dependencji korony brytyjskiej, podległych mu bezpośrednio jako następcy królów Anglii (co stanowi kontynuację unii personalnej tych terytoriów z Anglią), stanowiących de facto terytoria zależne Wielkiej Brytanii (zależność ta wynika bowiem z tradycji, a nie jest zależnością de iure). Są to: Wyspa Man, Jersey i Guernsey. związek Stolicy Apostolskiej z państwem Watykan, które w teorii stanowią dwa odrębne podmioty prawa międzynarodowego (w praktyce często utożsamiane jako jeden) zaś ich wspólną głową jest Papieżhttp://www.racjonalista.pl/kk.php/s,4942 Państwo-Miasto Watykańskie i Stolica Apostolska w świetle prawa międzynarodowego. związek Andory z Francją: Prezydent Francji jest również współksięciem francuskim Andory (wraz z współksięciem episkopalnym – biskupem La Seu d’Urgell). związek państw stowarzyszonych z USA – Mariany Północne i Portoryko, posiadające specyficzny status „wspólnoty USA” i szeroką autonomię wewnętrzną i uznające prezydenta Stanów Zjednoczonych za głowę państwa
Osoby pełniące funkcje głowy państwa w co najmniej dwóch państwach:
Głowa państwa Fotografia Państwo/terytorium zależne Pełniony urząd Od kiedy Reprezentantgłowy państwaKarol III lewo|81x81px Commonwealth realm król 8 września 2022 –Commonwealth realm król 8 września 2022 gubernator generalnyRodney WilliamsCommonwealth realm król 8 września 2022 gubernator generalnySamantha MostynCommonwealth realm król 8 września 2022 gubernator generalnyCynthia PrattCommonwealth realm król 8 września 2022 gubernator generalnaFroyla TzalamCommonwealth realm król 8 września 2022 gubernator generalnyCécile La GrenadeCommonwealth realm król 8 września 2022 gubernator generalnyPatrick AllenCommonwealth realm król 8 września 2022 gubernator generalnaMary SimonNew Zealand Realm król 8 września 2022 Wysoka KomisarzCindy KiroCommonwealth realm król 8 września 2022 gubernator generalnyCindy KiroCommonwealth realm król 8 września 2022 gubernator generalnyBob DadaeCommonwealth realm król 8 września 2022 gubernator generalnyMarcella LiburdCommonwealth realm król 8 września 2022 p.o. gubernatora generalnegoErrol CharlesCommonwealth realm król 8 września 2022 gubernator generalnaSusan DouganCommonwealth realm król 8 września 2022 gubernator generalnyTofiga Vaevalu FalaniNew Zealand Realm król 8 września 2022 Przedstawiciel KrólaTom MarstersCommonwealth realm król 8 września 2022 gubernator generalnyDavid Tiva Kapu GuernseyMonarcha brytyjski (Król Anglii, jako „Książę Normandii” w Baliwacie Guernsey) jest też suwerenem Wyspy Sark stanowiącej dependencję Baliwatu Jersey i zarazem lenno Anglii, zaś jego wasalem jest senior Sarku – obecnie Dependencja korony brytyjskiej Książę Normandii„Książę Normandii” oficjalny tytuł monarchy brytyjskiego na Wyspach Normandzkich (bez względu na płeć) http://www.royal.gov.uk/MonarchUK/QueenandCrowndependencies/ChannelIslands.aspx 8 września 2022 gubernator porucznik JerseyDependencja korony brytyjskiej Książę Normandii 8 września 2022 Gubernator porucznik 25px Wyspa ManDependencja korony brytyjskiej król, Pan Man8 września 2022gubernator porucznikLeon XIVlewo|89x89px|bezramki 20px|border Stolica Apostolska Papież 8 maja 2025 – Suweren 13 marca 2013 Prezydent Gubernatoratus. Raffaella Petrini FSEEmmanuel Macron lewo|89x89px|bezramki prezydent 14 maja 2017 – współksiążęRazem z drugim współksięciem Andory – współksięciem episkopalnym, który jest biskupem Seo de Urgel (aktualnym jest: Joan Enric Vives Sicília) 14 maja 2017 –Donald Trumplewo|89x89px|bezramki prezydent 20 stycznia 2025 –25px Mariany Północne prezydent 20 stycznia 2025 GubernatorEloy Inos prezydent 20 stycznia 2025 GubernatorAlejandro García Padilla
Unia personalna w tytulaturze – tytuł królewski „” tradycyjnie przysługuje od 1878 monarchom brytyjskim. Mimo że w 1987 Fidżi zostało ogłoszone republiką z prezydentem na czele, Wielka Rada Wodzów Plemiennych80 dziedzicznych fidżyjskich wodzów plemiennych nadal honorowo uznawała królową Wielkiej Brytanii Elżbietę II jako „Tui Viti” bez realnej władzy w Fidżi. Sama królowa nie rościła sobie prawa do tego tytułu pozostawiając tę kwestię decyzji obywateli FidżiFiji votes to make Queen `supreme tribal chief' – The Independent (London, England) | HighBeam Research. – w pełnej tytulaturze monarchów hiszpańskich, po słowach Z Bożej łaski król Hiszpanii znajdują się m.in. tytuły: król Portugalii i arcyksiążę Austrii, które są tradycyjnymi pozostałościami po czasach historycznego panowania władców Hiszpanii w tych państwach i obecnie nie wynikają z nich żadne roszczenia króla Hiszpanii o koronę.
Unia personalna w kościołach Przykłady unii personalnej funkcjonowały i funkcjonują obecnie również w strukturach kościelnych, kiedy to dwiema diecezjami kieruje jeden biskup lub dwiema parafiami (zborami) jeden proboszcz (pastor). Takie sytuacje miały lub mają miejsce również w Polsce w różnych Kościołach:
Kościół rzymskokatolicki Diecezje 1821–1946 – unia personalna aeque principaliter metropolii gnieźnieńskiej z metropolią poznańską ze wspólnym arcybiskupem metropolitą noszącym tytuł prymasa