Poligenizm (gr. "wiele początków") – pogląd głoszący, że rodzaj ludzki pochodzi od wielu par przodków, nie zaś od jednej pierwotnej, jak to twierdzi monogenizm (gr. "jeden początek").
Poligenizm w teologii
W wydanej w 1950 roku encyklice Humani generis papież Pius XII zabrania wiernym trzymania się teorii poligenizmu, gdyż "zupełnie nie widać jakby można było podobne zdanie pogodzić z tym, co źródła objawionej prawdy i orzeczenia kościelnego Nauczycielstwa stwierdzają o grzechu pierworodnym, jako pochodzącym z rzeczywistego upadku jednego Adama i udzielającym się przez rodzenie wszystkim ludziom, tak iż staje się on grzechem własnym każdego z nich".
Po roku 1950 teologowie, opierając się na udoskonalonej egzegezie i na dokładniejszej interpretacji wypowiedzi św. Pawła (Rz 5, 12-19), zaproponowali sposoby pogodzenia wiary o istnieniu grzechu pierworodnego z poligenizmem.
Poligenizm w antropologii Poligenizm był popularnym stanowiskiem w antropologii pierwszej połowy XIX wieku. Jego zwolennikiem był m.in. William Edwards. Poligenizm tłumaczył różnorodność ras ludzkich pochodzeniem od różnych przodków i zgodnie z tym przypisywał im odmienne właściwości psychiczne i moralne. Przeciwnym poglądem był monogenizm, który różnice rasowe tłumaczył różnicami środowiskowymi. Dyskusja między poligenizmem i monogenizmem była głównym sporem w antropologii przed pojawieniem się ewolucjonizmu.
Zobacz też hipoteza multiregionalna
Linki zewnętrzne Opoka.org Wiara.pl Encyklika Humani Generis o kwestii początku człowieka
Kategoria:Antropologia filozoficzna Kategoria:Teologia Kategoria:Rasizm Kategoria:Antropologia fizyczna