thumb|Kompleks od strony ulicy Długiej, na pierwszym planie pomnik Powstania Warszawskiego thumb|Kariatydy na tyłach kompleksu thumb|Paremie na kolumnach kompleksu mały|Hol główny Kompleks Urbanistyczny Wymiaru Sprawiedliwości – kompleks budynków przy placu Krasińskich 2/4/6 w Warszawie wraz z ich otoczeniem, administrowany przez Biuro Administracyjno-Gospodarcze Kancelarii Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego§ 47 Regulaminu Sądu Najwyższego ()., będący siedzibą Sądu Najwyższego§ 70 ust. 1 Regulaminu Sądu Najwyższego ()., warszawskiego Sądu Apelacyjnego, oraz oddziału Instytutu Pamięci Narodowej. Planowana jest rozbudowa Kompleksu.

Opis kompleksu Paremie Na 76 filarach kompleksu umieszczono osiemdziesiąt sześć paremii prawniczych w językach polskim i łacińskim przygotowanych przez zespół romanistów pod kierunkiem prof. Witolda Wołodkiewicza. Ich głównymi źródłami były pisma jurystów rzymskich oraz konstytucje cesarskie (Digesta justyniańskie, kodeks justyniański). Kilka paremii zaczerpnięto z rzymskich dzieł literackich, a kilka – z dawnego prawa polskiego. Na głowicach kolumn widnieje motyw wagi, będący atrybutem bogini sprawiedliwości Temidy, a na filarach w pobliżu pomnika Powstańców Warszawskich – symbol Polski Walczącej. Na szczytach filarów rośnie zieleń, co według architektów było elementem powstałym z inspiracji miastami Inków. Treść paremii jest następująca:

(D.48.11.9) – Dopuszcza się zdzierstwa ten, kto, sprawując funkcję publiczną, przyjmuje pieniądze od zainteresowanych (D.1.3.23) – Jak najmniej należy zmieniać to, co zawsze miało jednoznaczną interpretację (D.50.17.23) – Jeżeli ktoś nie czyni tego, co czynić powinien, uważa się, że czyni przeciwnie, ponieważ nie czyni (ad D.9.2.32 pr) – W takich samych okolicznościach należy stosować te same rozwiązania prawne (D.2.14.38) – Prawo publiczne nie może być zmieniane umowami [osób] prywatnych. (D.50.17.1) – Reguły nie tworzą prawa, lecz się z niego wywodzą (I.2.23.7) – W prawie podoba się bardziej prostota niż zawiłość (D.1.3.37) – Zwyczaj jest najlepszą wykładnią prawa (D.48.8.24) – Prawo cywilne jest tworzone dla osób starannych (C.1.14.9) – Ustawy powinny być zrozumiałe dla wszystkich (D.1.3.17) – Znać prawa to nie znaczy trzymać się słów ustawy, ale jej treści i mocy działania (C.3.1.8) – We wszystkich sprawach powinna mieć pierwszeństwo zasada sprawiedliwości i słuszności nad zasadą ścisłego prawa. (C.7.45.7 pr.) – Nie każda wypowiedź sędziego ma moc wyroku (C.2.9.3 pr.) – Błąd adwokatów niech nie szkodzi stronom (D.1.3.24) – Nieprawidłowe jest wydawanie wyroku lub opinii prawnej bez uwzględnienia całości ustawy, na podstawie jednego jej fragmentu. (D.1.3.8) – Prawa są stanowione nie ze względu na konkretne osoby, lecz dla wszystkich. (D.50.17.202) – Wszelka definicja w prawie cywilnym jest niebezpieczna, ponieważ rzadko się zdarza, by nie można było jej podważyć (D.48.19.5 pr.) – Lepiej pozostawić bezkarnym występek złoczyńcy, niż skazać niewinnego (D.50.17.55) – Uważa się, że nie działa podstępnie ten[,] kto korzysta ze swego prawa (D.50.17.87) – Dochodzenie sprawy przed sądem nie może pogorszyć, lecz jedynie polepszyć sytuację powoda. (D.1.1.10.2) – Nauka prawa jest znajomością spraw boskich i ludzkich oraz wiedzą o tym[,] co sprawiedliwe, a co niesprawiedliwe. (D.14.3.17.4) – Działa podstępnie, kto próbuje osiągnąć zysk z cudzego niepowodzenia. (D.50.17.169) – Ten wyrządza szkodę, kto rozkazuje ją czynić (D.12.6.14) – Słuszne jest, aby nikt nie wzbogacał się z cudzej straty (D.2.14.27.3) – Umową nie można wyłączyć odpowiedzialności za podstęp (D.49.1.1 pr) – Sędziemu apelacyjnemu nie wolno zmieniać wyroku na niekorzyść „odwołującego się” (ad C.7.8.5) – Powołujący się na własny występek nie będzie wysłuchany (D.48.19.18) – Nikogo nie karze się za jego myśli (D.22.3.18.1) – Złego zamiaru nie domniemuje się (napis na ścianie trybunałów w dawnej Polsce) – Osądzę waszą sprawiedliwość (na podstawie przywilejów Władysława Jagiełły z lat 1430-33) – Nikogo nie uwięzimy, o ile nie zostanie pokonany prawem (ad D.35.1.72.6) – Gdy ustaje przyczyna obowiązywania ustawy, traci moc sama ustawa (D.32.25.1) – Gdy w słowach nie ma żadnej dwuznaczności, nie należy podnosić kwestii woli (Gaius 1.53) – Nie powinniśmy źle korzystać [z przysługującego] nam prawa (D.1.1.1 pr.) – Prawo jest umiejętnością stosowania tego, co dobre i słuszne (C.7.45.13) – Należy orzekać na podstawie ustaw, a nie naśladować wcześniejsze rozstrzygnięcia. (D.50.16.131.1) – Nie ma kary bez [stosownego przepisu] ustawy (D.50.17.32) – Zgodnie z prawem naturalnym wszyscy ludzie są równi (ad C.6.7.2 pr) – Czyny niedozwolone rodziców nie obciążają dzieci (D.47.10.1.5) – Nie wyrządza się krzywdy chcącemu (ad D.40.9.12.1) – Twarde prawo, ale prawo (C.5.59.5.2) – Co wszystkich jednakowo dotyczy, winno być przez wszystkich zatwierdzone (Cicero, de off. 1.33) – Najwyższe prawo [bywa] najwyższym bezprawiem (D.44.4.11 pr.) – Nikogo nie powinien obciążać cudzy podstęp (D.50.17.207) – Rozstrzygnięcie sądowe przyjmuje się za prawdziwe (Seneca, ep. 94.38) – Ustawa powinna być zwięzła (D.50.17.90) – We wszystkim, szczególnie jednak w prawie, należy mieć na względzie [zasady] słuszności (C.9.47.12) – Nie należy dawać posłuchu czczym głosom tłumu (D.1.1.10 pr.) – Sprawiedliwość jest niezmienną i trwałą wolą zagwarantowania każdemu jego prawa (D.50.17.144 pr.) – Nie wszystko, co dozwolone[,] jest uczciwe (Macrobius sat. 3.17.10) – Dobre ustawy rodzą się ze złych obyczajów (Cicero, de re publ. 1.49) – Czym jest bowiem państwo, jeśli nie opartym na prawie związkiem obywateli (Cicero, de leg. 1.44) – Dobre prawo od złego możemy odróżnić miarą prawa natury (D.43.16.1.27) – Siłę wolno odeprzeć siłą (Cicero, pro Mil. 4.11) – Milkną prawa w szczęku broni (Varro, de I.I.5.73) – Obowiązek jest zaszczytem utrzymującym Rzeczpospolitą (D.50.17.106) – Wolność jest rzeczą bezcenną (Cicero, de off.1.77) – Niech oręż ustąpi przed togą (Cicero, de leg. 3.8) – Dobro Rzeczypospolitej niechaj będzie najwyższym prawem (D.1.5.2) – Wszelkie prawo winno być stanowione ze względu na człowieka (ad D.2.14.7.7) – Umów należy dotrzymywać (ad D.1.18.6.1) – Powinniśmy sądzić zgodnie z przedłożonymi i pewnymi [dowodami] (ad C.1.14.7) – Ustawa nie działa wstecz (D.50.17.29) – To[,] co od początku jest wadliwe, nie może być uzdrowione przez „sam” upływ czasu (D.50.17.12) – Wykładnia testamentów opiera się na wnikliwym badaniu woli testatorów (ad C.3.5.1) – Nikt nie może być sędzią we własnej sprawie (D.50.17.54) – Nie można przenieść na drugiego więcej praw, niż ma się samemu. (ad D.50.17.125) – W razie wątpliwości [należy rozstrzygać] na korzyść pozwanego (D.50.17.10) – Naturalne jest, aby ten czerpał korzyści z rzeczy, kto ponosi związane z nią ciężary (D.34.4.4) – Wola spadkodawcy może być zmieniona aż do ostatniego tchnienia (D.48.17.1 pr) – Nieobecny niech nie będzie karany (D.44.1.1) – Pozwany w zakresie zarzutu procesowego staje się powodem (C.8.38.2) – Z dawna już postanowiono, że małżeństwa są wolne (ad D.10.3.18) – Niech nie wychodzi sędzia ponad żądania stron (D.22.5.10) – Nikt nie może być wiarygodnym świadkiem we własnej sprawie (ad D.1.7.25) – Nie wolno występować przeciwko temu, co wynika z własnych czynów (C.8.17.3) – Pierwszy w czasie[,] lepszy w prawie (ad D.5.2.17.1) – Wyrok tworzy prawo między stronami (D.22.3.2) – Ciężar dowodu spoczywa na tym, kto twierdzi, a nie na tym[,] kto przeczy (ad Gaium 4.107) – Nie można procesować się dwa razy o to samo (C.3.19.3) – Powód idzie do sądu (właściwego dla) pozwanego (D.50.17.185) – Nie ma zobowiązania, gdy [świadczenie] jest niemożliwe (Ustawa XII tablic) – Kto został wezwany przed sąd, niech się stawi (ad D.22.6.9 pr) – Nieznajomość prawa szkodzi, nieznajomość faktu nie szkodzi. (ad D.1.4.4) – Ustawa późniejsza uchyla wcześniejszą (D.50.17.125) – Korzystniejszą [sytuację procesową] mają pozwani niż powodowie thumb|center|800px|Schemat Kompleksu Urbanistycznego Wymiaru Sprawiedliwości z zaznaczonymi 76 kolumnami, na których umieszczono łacińskie i polskie paremie prawnicze

Kariatydy Elementem tylnej elewacji kompleksu są trzy kariatydy symbolizujące cnoty: wiarę, nadzieję i miłość.

Przypisy

Bibliografia

Linki zewnętrzne Strona internetowa Sądu Najwyższego RP

Warszawa Kategoria:Budynki biurowe w Warszawie Kategoria:Sąd Najwyższy (Polska) Kategoria:Architektura postmodernizmu w Warszawie Warszawa Kategoria:Nowe Miasto w Warszawie Kategoria:Obiekty nagrodzone Nagrodą Roku SARP