thumb|200px|Herb ks. Zbaraskich Księstwo Zbaraskie – dzielnica wydzielona na obszarze Wołynia w wieku XIV lub XV dla rodu książęcego (kniaziowskiego) ruskiego lub litewskiego pochodzenia, pieczętującego się herbem Korybut. Od nazwy swej głównej siedziby – Zbaraża – ród przyjął nazwisko Zbaraskich. Pod koniec XV wieku wyodrębnia się z niego Księstwo Wiśniowieckie. Zmediatyzowane w ramach woj. wołyńskiego (1566 r.), utrzymało – a nawet wzmocniło – swoje znaczenie polityczno-administracyjne, jako jedno z ważniejszych państw magnackich w ramach Rzeczypospolitej szlacheckiej. W wieku XVII Księstwo weszło w posiadanie książąt Wiśniowieckich, a następnie Potockich herbu Pilawa. Franciszek Stanisław Potocki sprzedał posiadłość ok. 1850 r. księżnej Jadwidze z Lubomirskich de Ligne.
Panowie na Zbarażu (przed upadkiem Rzeczypospolitej) I.1393–1442Teodor ks. Nieświcki, starosta podolski, starosta krzemienieckiII.1442–1461Dionizy MukosiejewiczIII.1461–1463Bazyli ks. Nieświcki-ZbaraskiIV.1463–1474V.1474–1482Symeon ks. Zbaraski, starosta krzemienieckiVI.1482–ok. 1540Andrzej ks. ZbaraskiVII.ok. 1540–1574Mikołaj ks. Zbaraski, starosta krzemienieckiVIII.1574–1608Janusz ks. Zbaraski, wojewoda bracławskiIX.1608–1631Jerzy ks. Zbaraski, kasztelan krakowskiX.1631–1636Janusz ks. Wiśniowiecki, koniuszy wielki koronny, starosta krzemienieckiXI.1636–1682Dymitr ks. Wiśniowiecki, hetman wielki koronny, kasztelan krakowskiXII.1682–1688Wacław Leszczyński, wojewoda podlaskiXIII.ok. 1696–1751Józef Potocki, hetman wielki koronny, kasztelan krakowskiXIV.1751–1760Stanisław Potocki, wojewoda poznańskiXV.1760–1825Wincenty Potocki, podkomorzy wielki koronny
Zobacz też Wiśniowieccy Woronieccy Poryccy Nieświccy
Bibliografia Kossakowski S., K., 1860, Monografie historyczno-genealogiczne niektórych rodzin polskich, tom 2, w księgarni Gazety Codziennej, Warszawa. Kowalski M., 2007, Księstwa w przestrzeni politycznej I Rzeczpospolitej, [w:] I. Kiniorska, S. Sala (red.), Rola geografii społeczno-ekonomicznej w badaniach regionalnych, Instytut Geografii AŚ, PTG, Kielce, 2007, s. 177–186. Rąkowski G., 2006, Przewodnik po Ukrainie Zachodniej, część I, Podole, Oficyna Wydawnicza „Rewasz”, Pruszków.
Kategoria:Historia Ukrainy Kategoria:Wołyń Kategoria:Państwa magnackie I Rzeczypospolitej