Fort IV Twierdzy Toruń – fort artyleryjski, zbudowany pod nazwą Fort II Ludwig Yorck von Wartenburg, od 1926 roku noszący imię Stanisława Żółkiewskiego. Znajduje się przy ul. Chrobrego 86.
Powierzchnia fortu wynosi 13,5 ha.
Historia Fort został zbudowany w latach 1878–1884, stanowił część północno-wschodniej linii obrony miasta, w szczególności ochraniał dworce kolejowe Toruń Mokre i Toruń Północny. Koszt budowy fortu wyniósł 2 618 961 marek niemieckich. Przeznaczony był dla załogi złożonej z dwóch kompanii piechoty oraz obsługi stanowisk artyleryjskich (łącznie około 800 osób), zakwaterowanych w 31 pomieszczeniach mieszkalnych. Uzbrojenie obiektu stanowiło 14 dział średniego kalibru oraz w różnych okresach od 15 do 22 dział ciężkiego kalibru. Ogień z dział fortecznych mógł sięgać w okolice Papowa Toruńskiego i Grębocina.
W latach 1889–1893, ok. 1905 i 1914 przeszedł modernizacje.
W 1920 roku został przejęty przez Wojsko Polskie, w 1923 roku został oddany 63. pułkowi toruńskiemu, który ulokował tam kompanię ckm po przeprowadzeniu gruntownego remontu zdewastowanego przez wyjeżdżające wojsko pruskie fortu (fort został pozbawiony wszystkich mechanicznych elementów obsługi i pancernych okiennic). Na nowo przebito część zamurowanych otworów okiennych, odmalowano wnętrza i bramy wjazdowe, wyremontowano instalację elektryczną. Porzucono jednak zamiar adaptacji całości na większe koszary ze względu na niskie położenie w terenie i przez to duże zwilgocenie zabudowań fortecznych.
W 1956 roku wojsko zrezygnowało z użytkowania fortu, który miał zostać rozebrany, ostatecznie jednak zaadaptowano go na zakład uprawy pieczarek.
W połowie lat 90. XX wieku w forcie przeprowadzono prace w celu przygotowania obiektu do obsługi ruchu turystycznego.
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Schroniska turystyczne w Polsce Kategoria:Forty Twierdzy Toruń Kategoria:Forty artyleryjskie