Antoni Stanisław Procajłowicz (ur. 10 maja 1876 w Rodatyczach, zm. 13 lipca 1949 w Krakowie) – polski malarz, ilustrator książek, twórca grafik i plakatów, tworzący w stylu secesji.
Życiorys thumb|Melancholik – portret Antoniego Procajłowicza autorstwa Wojciecha Weissa z 1898 r. Studiował w Szkole Sztuk Pięknych w Krakowie u Floriana Cynka, Leona Wyczółkowskiego, Jana Stanisławskiego i Jacka Malczewskiego. Podczas studiów zaangażował się w ilustrowanie periodyku „Młodość”, który był wydawany od końca 1898 przez ogólnoakademickie stowarzyszenie kształcącej się młodzieży postępowej „Zjednoczenie”. W 1899 przejął po Stanisławie Wyspiańskim funkcję redaktora artystycznego tygodnika „Życie”, który wychodził do 1900. Po 1903 był ilustratorem „Kalendarza Robotniczego”, uznawanego za jedyny kalendarz o wartości artystycznej. Od 1908 do wybuchu wojny był nauczycielem malarstwa dekoracyjnego na wydziale przemysłu artystycznego Państwowej Szkoły Przemysłowej w Krakowie.
We wrześniu 1914 wstąpił w szeregi Legionów Polskich, został przydzielony do Biura Techniczno-Bojowego Departamentu Wojskowego Naczelnego Komitetu Narodowego, a następnie pełnił funkcję dyrektora Centralnego Biura Wydawnictw NKN i służył w Warsztatach Legionów Polskich. Był także kierownikiem artystycznym redagowanego przez Lucjana Rydla „Tygodnika Ilustrowanego Polskiego”, który ukazywał się od 1 sierpnia 1915. Po kryzysie przysięgowym został internowany w obozie w Witkowicach, gdzie współwięźniowie wybrali go na polskiego komendanta obozu. W marcu 1918 zaprojektował odznakę dla więzionych w obozie witkowickim. Po zakończeniu wojny wyjechał do Warszawy, a potem do Bydgoszczy, gdzie był od 1922 wykładowcą w Państwowej Szkole Przemysłu Artystycznego. Wykonał obraz ołtarzowy do kaplicy Matki Boskiej w użytkowanym przez niemieckich katolików kościele św. Ignacego Loyoli w Bydgoszczy. Do Krakowa powrócił w 1924. 19 maja 1925 zmarła tam po ciężkiej chorobie jego żona Olga z Kopietzów.
Był współzałożycielem towarzystwa Polska Sztuka Stosowana oraz członkiem ugrupowania Krąg (1948-1949). Projektował ilustracje dla czasopisma Chimera.
W podkrakowskiej Rudawie posiadał murowaną willę, w której bywali m.in. Stanisław Wyspiański, Włodzimierz Tetmajer i Lucjan Rydel.
Twórczość Do dzieł Procajłowicza należą m.in.: polichromia w neoromańskim kościele pw. NMP w Kołaczkowicach z 1900 polichromia, obraz w ołtarzu głównym, obraz Św Antoniego w kościele pw. Wszystkich Świętych w Golejewku polichromia w kościele św. Elżbiety w Jutrosinie z ok. 1910 secesyjne polichromie w kościele św. Wojciecha w Poznaniu z 1912 polichromia w kościele św. Wawrzyńca w Kamieńcu z 1913
Przypisy
Bibliografia
Słownik artystów polskich i obcych w Polsce działających (zmarłych przed 1966 r.). Malarze, rzeźbiarze, graficy. T. 8 Warszawa 2007 s. 21.
Linki zewnętrzne Książki z ilustracjami Antoniego Procajłowicza w bibliotece Polona
Kategoria:Członkowie Naczelnego Komitetu Narodowego Kategoria:Polscy malarze Kategoria:Absolwenci Akademii Sztuk Pięknych im. Jana Matejki w Krakowie Kategoria:Żołnierze Legionów Polskich 1914–1918 Kategoria:Urodzeni w 1876 Kategoria:Urzędnicy Departamentu Wojskowego NKN Kategoria:Zmarli w 1949 Kategoria:Współcześni polscy twórcy ekslibrisów Kategoria:Pochowani na cmentarzu Rakowickim Kategoria:Internowani w Witkowicach Kategoria:Ludzie związani z Rudawą