Tomasz Sobecki (ur. 1952 w Toruniu) – polski fotografik, doktor sztuki.
Życiorys Absolwent klasy matematyczno-fizycznej IV Liceum Ogólnokształcącego im. Tadeusza Kościuszki w Toruniu – matura 1971 oraz Uniwersytetu Mikołaja Kopernika – magisterium 1977, obronił doktorat z fotografii (2013) na Wydziale Operatorskim i Realizacji Telewizyjnej Państwowej Wyższej Szkoły Filmowej, Telewizyjnej i Teatralnej im. Leona Schillera w Łodzi. mały|318x318px|Tomasz Sobecki – Hindukusz W czasie studiów i w pierwszym okresie życia dorosłego zajmował się alpinizmem (Tatry, Alpy Francuskie, Hindukusz) oraz naukami przyrodniczymi – głównie geomorfologią.
Równolegle ze studiami przyrodniczymi systematycznie brał udział w edukacji alternatywnej (niezależnej od cenzury państwa epoki PRL) Duszpasterstwa Akademickiego oo. Jezuitów w Toruniu. Uczestniczył w wykładach i dyskusjach znamienitych intelektualistów polskich, m.in. Józefa Tischnera, Tadeusza Mazowieckiego, Jana Andrzeja Kłoczowskiego, Michała Hellera, które miały rangę „uniwersytetu latającego” – opozycyjnego ruchu intelektualistów w czasach PRLu.
Mistrzem wprowadzającym w świat sztuki, zarazem przyjacielem i mentorem pierwszych zagranicznych wystaw fotograficznych był Władysław Hasior. Wpływ na kształtowanie postawy artystycznej miały kontakty z wieloma wybitnymi artystami polskimi, m.in. Tadeuszem Brzozowskim, Jackiem Sienickim, Stanisławem Rodzińskim oraz ich sztuką.
W 1980 roku, po poważnym wypadku alpinistycznym, obrał za cel życiowy fotografię artystyczną, równolegle pracując jako nauczyciel języka angielskiego w toruńskich liceach.
Począwszy od roku 1986 był zapraszany do udziału w polskich i międzynarodowych sympozjach fotografików:
Fotografowie własnych dróg – Skoki ’86 – indywidualne zaproszenie wraz z prezentacją autorską na sympozjum w Skokach pod Poznaniem zorganizowane przez Radę Artystyczną ZPAF i PWSSP w Poznaniu. Fotografii czas przeszły i teraźniejszy. Udział w sympozjum połączony z wystąpieniem autorskim – Legnica 1990. Zmiana warty (w fotografii) – sympozjum zorganizowane przez Krzysztofa Jureckiego oraz Krzysztofa J. Cichosza w Galerii FF w Łodzi 1991 Konfrontacje fotograficzne – udział w sympozjum i wystawie na indywidualne zaproszenie krytyka fotografii Krzysztofa Jureckiego (limit – pięciu zapraszanych artystów) w wydarzeniu realizowanych cyklicznie przez Biuro Wystaw Artystycznych w Gorzowie Wielkopolskim 1992. Fotografia w dobie przemian – Skoki’96. Udział na indywidualne zaproszenie ZPAF O. Poznań w sympozjum organizowanym przez ZG ZPAF oraz PWSSP w Poznaniu w połączeniu z autorską prezentacją dokonań artystycznych. Ars Baltica – Fotografia Krajów Nadbałtyckich. Udział na indywidualne zaproszenie w międzynarodowym sympozjum współfinansowanym ze środków Unii Europejskiej zorganizowanym przez Biuro Wystaw Artystycznych Arsenał w Poznaniu 1997.
oraz projektantów wydawnictw i designerów:
Międzynarodowe Sympozjum Projektantów Mediateca (na indywidualne zaproszenie) połączone z wystawą zrealizowanych wydawnictw oraz prowadzeniem warsztatów na Uniwersytecie w Brasov (Rumunia 1999) Udział w międzynarodowej konferencji Design innovation and creative problem solving workshop 15–17 stycznia 2015 Wydział Designu Indian Institute of Technology w Hajdarabadzie (Indie).
W latach 1990–2013 był aktywnym członkiem interdyscyplinarnego stowarzyszenia twórców: Związek Polskich Artystów Plastyków Polska Sztuka Użytkowa (ZPAP PSU). W ramach tegoż Związku był pomysłodawcą i współtwórcą Konkursu Wydawnictw Reklamowych IDEA, który prowadził w latach 1996–2000, a także inicjatorem i kuratorem wystawy pokonkursowej European Design Annual EDA’98 w Galerii Sztuki Wozownia w Toruniu.
W latach 1991–2015 prowadził studio zajmujące się pełną realizacją wydawnictw promocyjnych: Fotografia – grafika – wydawnictwa z wykorzystaniem nowoczesnych technik komputerowych i drukarskich. Za realizacje kalendarzy plakatowych oraz wieloplanszowych Agencja – Vi –, a następnie Studio’Vi uzyskało nagrody ogólnopolskie i międzynarodowe m.in.: Idea'86, Vidical'88, European Design Annual EDA'89, Vidical’11 (2012). Równolegle nie zaniedbywał własnej działalności artystycznej.
mały|Tomasz Sobecki, 2000 - Studio’Vi Inspiracją dla jego działań twórczych jest światowe dziedzictwo kulturowe, poczynając od sacrum gotyku (z racji mieszkania w gotyckim Toruniu) poprzez dokonania starożytnych Egipcjan (piramidy) po światową architekturę współczesną – drapacze chmur Chicago i Nowego Jorku. Źródłem inspiracji artystycznej są także dokonania artystów różnych dziedzin sztuki: Stanisława Ignacego Witkiewicza, Franciszka Starowieyskiego, Władysława Hasiora, Alexandra Caldera, Francisa Bacona i innych. W jego pracach znajdziemy też interpretacje plastyczne bogactwa form, dynamiki i przestrzeni przyrody, różnorodności kulturowych miast świata oraz analizę osobowości wybitnych postaci sztuki i nauki – ich portrety.
Charakterystycznym sposobem pracy twórczej jest zgłębianie wybranych tematów aż do wyczerpania potencjału poznawczego oraz wyeksploatowania obranej formy plastycznej.
Fotografię traktuje jako integralną część sztuk wizualnych o unikatowych walorach formalnych. W procesie tworzenia eksplorował: ekspresję fotografii czarno-białej (m.in. cykl Sacrum gotyku), walory fotografii barwnej (m.in. cykle Kolor wiatru oraz Lekkość ziemi), elektroniczną transformację kolorów (m.in. cykle Alchemia morza, Szalone lokomotywy – ku chwale Witkacego), łączenie fotografii z instalacjami (cykle: Idea piramid; Piramidy, piramidy; Mobile i stabile – w stadium koncepcji); zgłębia też od strony formy plastycznej relację fotografia – film (Dynamika miasta – ekspresja fotografii). mały|Tomasz Sobecki 2011 – Gdynia Otrzymał referencje oraz wypowiedzi analityczne dotyczące kształtu artystycznego jego dokonań artystycznych autorstwa znamienitych krytyków sztuki, artystów i intelektualistów m.in. prof. Konrada Górskiego, Władysława Hasiora, prof. Stefana Wojneckiego, ks. prof. Stanisława Pasierba, Ryszarda Bobrowskiego, ks. prof. Waldemara Chrostowskiego, prof. Karola Myśliwca, dr. Krzysztofa Jureckiego, dr Alicji Saar-Kozłowskiej, ks. prof. Michała Janochy, prof. Hanny Ratusznej, prof. Prota Jarnuszkiewicza, prof. Wiesława Smużnego, prof. Aleksandra Błońskiego, prof. Piotra Karczewskiego, prof. Jerzego Olka i innych.
W roku 2009 założył i prowadził w Toruniu galerię etiud pod nazwą GALERIA’Vi.
Zgodnie z sugestiami środowiska fotograficznego (m.in. prof. Jerzego Olka) w roku 2012 złożył wniosek o otwarcie przewodu doktorskiego w PWSFTViT w Łodzi. Rekomendacji dla otwarcia doktoratu udzielili: prof. Stefan Wojnecki (UA w Poznaniu), prof. Wojciech Hora (UTP w Bydgoszczy) oraz dr hab. Piotr Karczewski (ASP w Łodzi)Wniosek o przeprowadzenie postępowania habilitacyjnego w dziedzinie sztuk filmowych [online] [dostęp 2024-11-17] (pol).. mały|Tomasz Sobecki 2014 W czerwcu 2013, broniąc pracę Idea piramid, uzyskał stopień naukowy doktora sztuki w zakresie fotografii na Wydziale Operatorskim i Realizacji Telewizyjnej łódzkiej Filmówki – Państwowej Wyższej Szkoły Filmowej, Telewizyjnej i Teatralnej. Promotorem był dr hab. Mirosław Ledwosiński, a recenzentami prof. Andrzej P. Bator oraz dr hab. Andrzej Musiał. mały|Tomasz Sobecki
Stypendia polskie i zagraniczne 1990 – stypendium artystyczne Ministerstwa Spraw Zagranicznych Królestwa Hiszpanii 1991 – 1993 stypendium artystyczne Ministerstwa Kultury i Sztuki Rzeczypospolitej Polskiej 2017, 2019 – stypendium artystyczne Funduszu Popierania Twórczości przy ZAiKS 2017, 2019, 2023 – Stypendium Artystyczne Marszałka Województwa Kujawsko-Pomorskiego 2024 – Stypendium Artystyczne Prezydenta Miasta Torunia
Zrealizował wiele wystaw w prestiżowych polskich oraz zagranicznych galeriach artystycznych i fotograficznych – patrz również spis chronologiczny – jak również w nietypowych przestrzeniach publicznych, np. Metropolitan Cathedral w Liverpoolu (1983) – katedra katolicka, Coventry Cathedral (1983) – katedra anglikańska, biblioteka St. Louis University – USA (1991), Carski Dworzec Kolejowy w Aleksandrowie Pogranicznym – obecnie Kujawskim (2006), Monesterio de Pedralbes – gotycki klasztor i oddział muzeum MUHBA w Barcelonie (2010), główny plac Bajterek stolicy Kazachstanu Astanie (2011), międzynarodowy port lotniczy O’Hare w Chicago (2013), aula uczelni Indian Institute of Technology in Hiderabad (2015), Wielka Synagoga w Tykocinie – oddział Muzeum Podlaskiego i zarazem miejsce kultu religijnego (2023) oraz inneSobecki T., Autoreferat – „Dynamika miasta – ekspresja fotografii”, 5-9, 2017 (pol.)..
Wystawy indywidualne w krajach Europy Wielka Brytania (1983) The Prayer in a gothic cathedral:
Liverpool Metropolitan Cathedral Coventry Cathedral Coventry (Lanchester) Polytechnic
Szwajcaria: Rapperswil (1985) Gotyk – kształt i światło – Muzeum Polskie w Rapperswil
Finlandia: Äänekoski (1990)
Gotyk – kształt i światło w Miejskim Centrum Kultury Perspektywa w hallu Urzędu Miasta Äänekoski
Hiszpania (2010) Gothic sacrum:
Barcelona: Muzeum Historii Miasta (Muhba) Pampeluna: Galeria Miejska Conde de rodezno
Niemcy (2021): Dynamika miasta – ekspresja fotografii w ramach Międzynarodowego Festiwalu Nowej Sztuki Labirynt – Frankfurt nad Odrą oraz aneks do tego cyklu w Centrum Kultury w Słubicach
Słowacja (2023) Toruń – Miasto kopernika:
Bratysława – Instytut Polski Bańska Bystrzyca – Państwowa Biblioteka Naukowa.
Wystawy indywidualne w różnych krajach świata (poza Europą) Stany Zjednoczone Ameryki Północnej: St. Louis (1991) oraz Chicago (2013):
1991 – Miasto – wczoraj Public Policy Research Center – University of Missouri w St. Louis 2013 – Polskie miasta James, R. Thompson Center oraz port lotniczy O’Hare w Chicago
Wenezuela: Caracas (1991) Reprezentował na Międzynarodowym Festiwalu Sztuki cyklem Kształt światła sztukę polską lat 80. jako jeden z pięciu wybranych artystów, na zaproszenie Ministerstwa Kultury i Sztuki RP; kurator Nawojka Cieślińska.
Kazachstan: Astana (2011) Polskie miasta – inaczej – wystawa plenerowa na głównym placu stolicy kraju Astany z okazji objęcia przez Polskę prezydencji w Unii Europejskiej
Australia: Sydney (2014) Warsaw – Success City – wystawa plenerowa w powiązaniu z 25 rocznicą pierwszych (częściowo wolnych) wyborów do parlamentu RP
Indie: Hajdarabad (2015) Magic Torun – aula państwowej uczelni wyższej Indian Institute of Technology (IITH)
Brał też udział, prezentując wybrane prace, w międzynarodowych wystawach zbiorowych sztuki prowadzonych przez instytucję Sztuka Polska w Belgii i Republice Federalnej Niemiec, a także w pokonkursowej wystawie fotografii Świat śniegu w Japonii.
Najbardziej znane cykle fotograficzne MODLITWA W GOTYCKIEJ KATEDRZE 1981 GOTYK – KSZTAŁT I ŚWIATŁO 1985 KRUCYFIKS 1983/1993 KSZTAŁT ŚWIATŁA 1991 PERSPEKTYWA 1987/2008 MIASTO – WCZORAJ 1988–1992 Kolor wiatru 1996 TWARZ – NA PRZEKÓR WITKACEMU 2002. Dialog artystów różnych dziedzin sztuki (fotografik – malarz) z udziałem zaproszonego do współpracy Franciszka Starowieyskiego, polegający na zgłębianiu relacji portret – autoportret. MIASTA – INACZEJ 2005 SZALONE LOKOMOTYWY – KU CHWALE WITKACEGO 2006 IDEA PIRAMID 2002–2012, doktorat 2013 WARSZAWA – MIASTO SUKCESU 2014 Magiczny Toruń 2007/2015/2023 Miasta, miasta 2013–2017 Dynamika miasta 2014–2022 Piramidy, piramidy 2014, 2023, 2024 – rozwinięcie doktoratu IDEA PIRAMID.
Dokonania naukowe Prowadził jako adiunkt w różnych okresach i formie zajęcia z fotografii dla kulturoznawców i dziennikarzy na uczelniach: Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu, Uniwersytet Łódzki – również w języku angielskim, Uniwersytet Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy, a także dla słuchaczy Bydgoskiej Akademii Fotografii oraz zajęcia z fotografii artystycznej na Wydziale Grafiki ASP w Gdańsku.