Gawriił Wasiljewicz Ksienofontow (, ur. w ułusie changałaskim obwodu jakuckiego, zm. 28 sierpnia 1938 w Kommunarce) – jakucki historyk, etnograf i folklorysta.
Życiorys Po ukończeniu studiów prawniczych w Tomsku (1912) pracował pierwotnie jako adwokat w Jakucku. W 1920 został zatrudniony w katedrze archeologii i etnografii uniwersytetu w Irkucku. W latach 1925–1926 oraz 1933 odbył ekspedycje terenowe na terenie Jakucji i Buriacji. W 1937 oddelegowany na dwuletni staż w bibliotekach ZSRR celem zbierania materiałów dla dalszej pracy naukowej.
W okresie terroru stalinizmu aresztowany 22 kwietnia 1938 przez NKWD. 28 sierpnia 1938 skazany na śmierć przez Kolegium Wojskowe Sądu Najwyższego ZSRR z zarzutu „szpiegostwa”. Rozstrzelany tego samego dnia w miejscu egzekucji Kommunarka pod Moskwą, pochowany anonimowo.
Zrehabilitowany 22 sierpnia 1957 postanowieniem Kolegium Wojskowego SN ZSRRКсенофонтов Гавриил Васильевич..
Prace Najważniejszą pracą naukową Ksienofontowa była rekonstrukcja najdawniejszych dziejów Jakutów zatytułowana Uraangchaj sachalar. Oczerki po drewnej istorii Jakutow (Irkuck 1927; przedruk w 2 tomach: Jakuck 1992). Użyty w tytule dawny etnonim Uraangchaj jest z pochodzenia nazwą plemienia mongolskiego, którą zarówno Jakuci, jak i Tuwińcy uważają za swoją nazwę oryginalną; sformułowanie Uraangchaj sachalar oznacza „Jakuci-Uraangchajowie”. Praca Ksienofontowa, oparta głównie na analizie jakuckich utworów ludowych oraz historii pisanej tej części Syberii, do dziś jest czytana i cytowana przez historyków.
Pozostałe prace Ksienofontowa poświęcone są głównie szamanizmowi i historii religii. Za życia Ksienofontow niewiele zdążył sam opublikować. Stan poznania jego spuścizny rękopiśmiennej jest jednak niezadowalający. W 1966 r. odkryto jednak rękopis pracy, która następnie została wydana w 1977 r. przez wydawnictwo „Nauka” pod tytułem Ellejada (Эллэйада) – materiały po mifołogii i legendarnoj istorii Jakutow.
Z okazji międzynarodowej konferencji Szamanizm kak religija wydano w Jakucku w 1992 r. wybór prac Ksienofontowa pod tytułem Szamanizm. Izbrannyje trudy. Publikacyi 1928–1929 gg.
Przypisy
Bibliografia Doktorow, P. I.: Uczonyje-issledowateli Instituta jazyka, literatury i istorii (Biobibliograficzeskij sprawocznik), Jakutsk 1995.
Linki zewnętrzne Ксенофонтов Гавриил Васильевич Г.В.Ксенофонтов. "Эллэйада" Zdjęcie Ksenofontowa wraz z datami urodzin i śmierci
Kategoria:Rosyjscy orientaliści Kategoria:Jakuci Kategoria:Rosyjscy folkloryści Kategoria:Rosyjscy etnografowie Kategoria:Rosyjscy historycy Kategoria:Straceni przez rozstrzelanie Kategoria:Urodzeni w 1888 Kategoria:Zmarli w 1938 Kategoria:Ofiary wielkiej czystki