Niewiesz – dawna gmina wiejska istniejąca do 1954 roku oraz w latach 1973–1976Ciąg istnienia gminy: do 28 września 1954 oraz od 1 stycznia 1973 do 31 grudnia 1976 w woj. łódzkim i poznańskim, a następnie ponownie w woj. łódzkim oraz przejściowo w woj. sieradzkim (dzisiejsze woj. łódzkie). Siedzibą władz gminy za II RP były Dominikowice, a następnie NiewieszGłówny Urząd Statystyczny w Warszawie: Województwa centralne i wschodnie Rzeczypospolitej Polskiej - podział na gminy według stanu z dnia 1.IV 1933 roku, Książnica-Atlas, Lwów 1933.

1867–1954 W okresie międzywojennym gmina Niewiesz należała do powiatu tureckiego w woj. łódzkim.

1 września 1933 podzielono ją na 19 gromadŁódzki Dziennik Wojewódzki. 1933, nr 18, poz. 227: Balin, Bożewisko, Dominikowice, Dzierżązna, Gibaszew, Grocholice, Józefów (Kolonia), Karnice, Krempa, Ksawercin, Leśnik, Lipnica, Łęg Baliński, Niewiesz, Kol. Niewiesz, Paulina, Sempułki, Sendów i Wilczków.

1 października 1937 roku do gminy Niewiesz przyłączono części obszarów zniesionych gmin:

Biernacice – gromady Biernacice, Bronów, Józefów, Kobylniki, Konopnica, Polesie i Szarów Księży; Zelgoszcz – (tereny przyszłej gromady) Bronówek; Kościelnica – gromadę Wola Przedmiejska.

Gmina Niewiesz była jedną z zaledwie 3 gmin powiatu tureckiego (obok gmin Kowale Pańskie i Goszczanów), które przetrwały reformę gminną w 1937 roku, w związku z którą zniesiono 16 gmin wiejskich, a w ich miejsce utworzono 7 nowych; jednak zmieniło się jej terytorium. 1 kwietnia 1938 roku gminę wraz z całym powiatem tureckim przeniesiono do woj. poznańskiego.

Po wojnie gmina zachowała przynależność administracyjną. Według stanu z dnia 1 lipca 1952 roku gmina składała się z 28 gromad: Balin, Biernacice, Borzewisko, Bronów, Bronówek, Dominikowice, Dzierzązna, Gibaszew, Grocholice, Józefów, Józefów kol., Karnice, Kobylniki, Konopnica, Krempa, Ksawercin, Leśnik, Lipnica, Łęg Baliński, Niewiesz, Niewiesz kol., Paulina, Polesie, Sempułki, Sendów, Szarów Księży, Wilczków i Wola PrzedmiejskaWykaz Gromad Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej według stanu z dnia 1.VII 1952 r., PRL, GUS, Warszawa. Jednostka została zniesiona 29 września 1954 roku wraz z reformą wprowadzającą gromady w miejsce gmin.

1973–1976 Gminę Niewiesz reaktywowano 1 stycznia 1973 roku w powiecie poddębickimUtworzonym w 1956 roku w woj. łódzkim. Obszar gminy objął w przybliżeniu ten sam teren co w 1954 roku, lecz bez Łęgu Balińskiego i Woli Przedmiejskiej (weszły w skład gminy Uniejów) i bez Sędowa (wszedł w skład gminy Wartkowice). Obszar gminy zwiększono natomiast o sołectwa Światonia, Wólki i Zelgoszcz (1937–1954 w gminie ŚwiniceDo 1937 w gminie Zelgoszcz.) i o sołectwa Lubiszewice i Niemysłów (1937–1954 w gminie PęczniewDo 1937 w gminie Niemysłów.)Uchwała Nr XIX/100/72 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Łodzi z dnia 9 grudnia 1972 w sprawie utworzenia gmin w województwie łódzkim (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Łodzi z dnia 20 grudnia 1972, Nr. 14, Poz. 185).

1 czerwca 1975 roku jednostka weszła w skład nowo utworzonego woj. sieradzkiego. 1 stycznia 1977 roku gmina została zniesiona, a jej obszar włączony do gmin: Poddębice – Balin, Borzewisko, Dominikowice, Dzierzązna, Gibaszew, Grocholice, Józefów, Józefów-Kolonia, Karnice, Kobylniki, Krępa, Ksawercin, Leśnik (z Pauliną), Lipnica, Lubiszewice, Niemysłów, Niewiesz, Niewiesz-Kolonia, Sempółki, Szarów i Wilczków; Wartkowice – Biernacice, Bronów, Bronówek, Konopnica, Polesie, Światonia, Wólki i Zelgoszcz.

Przypisy

Kategoria:Dawne gminy w województwie łódzkim Kategoria:Dawne gminy w województwie poznańskim Kategoria:Dawne gminy w województwie sieradzkim