Krysztalica, choroba wierzchołkowa – określenie różnych chorób wirusowych owadów.
Większość wirusów wywołujących choroby owadów charakteryzuje się zdolnością tworzenia krystalicznych otoczek w kształcie wielościanów lub elipsoidalnych granul. Owady porażone przez krysztalicę wyróżniają się początkowo wzmożoną aktywnością, w przypadku gąsienic nasileniem żerowania. W późniejszej fazie owady tracą zdolność poruszania się i nie pobierają pokarmu. Ciało owadów blednie. Gąsienice chore na krysztalicę wiotczeją i zwisają trzymając się podłoża jedną parą nóg odwłokowych. Wnętrze ciała wypełnia matowomleczna lub jasnobrunatna ciecz, która z czasem zamienia się w kryształki lub granulki a ciała owadów ciemnieją.
Nazwa choroba wierzchołkowa pochodzi od zachowania się porażonych gąsienic, które wędrują wysoko w korony drzew i tam giną.
Najbardziej znanymi wirusami wywołującymi krysztalicę u owadów leśnych są: Borrelinavirus efficiens (Baculovirus efficiens) u brudnicy mniszki B. reprimens u brudnicy nieparki B. diptrionis u borecznika rudego Bergoldiavirus calypta u wyłogówki jedliczanki Smithiavirus pudibundae u szczotecznicy szarawki
Zobacz też Bakulowirusy Biologiczne zwalczanie szkodników
Literatura
Kategoria:Leśnictwo