Kałków (1945–46 Skałka) – dawna gmina wiejska istniejąca w latach 1945–1954 i 1973–1975Od 1 grudnia 1945 do 28 września 1954 oraz od 1 stycznia 1973 do 29 października 1975 w woj. śląskim i woj. opolskim (dzisiejsze woj. opolskie). Siedzibą władz gminy był Kałków.

Gmina zbiorowa Skałka powstała po II wojnie światowej (w grudniu 1945Rozporządzenie Wojewody Śląsko-Dąbrowskiego z dnia 27 listopada 1945 (Śląsko-Dąbrowski Dziennik Wojewódzki, Nr. 34, Kat, dnia 22 grudnia 1945 r.)) w powiecie nyskim na terenie tzw. Ziem Odzyskanych (tzw. I okręg administracyjny – Śląsk OpolskiUtworzony 14 marca 1945 decyzją Rady Ministrów), powierzonym 18 marca 1945 administracji wojewody śląskiegoDokumentu podstawy prawnej nie odnaleziono, a z dniem 28 czerwca 1946 przyłączonym do woj. śląskiego (śląsko-dąbrowskiego)Na podstawie ustawy z dnia 11 września 1944 o organizacji i zakresie działania rad narodowych () oraz dekretu z 23 listopada 1944 o organizacji i zakresie działania samorządu terytorialnego ().

Według stanu z 1 stycznia 1946 gmina składała się z 10 gromad: Skałka, Broniszowice, Jasienica Górna, Jodłów, Krośnica, Łąka, Pałki, Piotrowice, Wierzbin i ZwanowicePodział administracyjny województwa śląsko-dąbrowskiego wraz ze skorowidzem gmin i gromad (stan z dnia 1 stycznia 1946), Wydawnictwa Instytutu Śląskiego, 1947. 6 lipca 1950 zmieniono nazwę woj. śląskiego na katowickie; równocześnie gmina Kałków wraz z całym powiatem nyskim weszła w skład nowo utworzonego woj. opolskiego.

Według stanu z 1 lipca 1952 gmina składała się z 10 gromad: Broniszowice, Buków, Jasienica Górna, Jodłów, Kałków, Krasów, Łąka, Piotrowice Nyskie, Wierzbno i ZwanowiceWykaz Gromad Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej według stanu z dnia 1.VII 1952 r., PRL, GUS, Warszawa. Gmina została zniesiona 29 września 1954 wraz z reformą wprowadzającą gromady w miejsce gmin.

Na obszarze dotychczasowej gminy utworzono gromady Kałków i Buków. W 1959 r. w wyniku korekty granicy państwowej między Polską a Czechosłowacją Krasów został przekazany Czechosłowacji. Gromadę Buków zniesiono z końcem 1959 r. włączając do gromady Kałków. W efekcie czego gromada Kałków miała obszar zbliżony do tego jaki miała gmina Kałków przed reformą.

Jednostkę reaktywowano 1 stycznia 1973 w tymże powiecie i województwie; w skład gminy weszły obszary 16 sołectw: Broniszowice, Buków, Jasienica Górna, Jarnołtów, Jodłów, Kałków, Kijów, Koperniki, Kwiatków, Łąka, Nadziejów, Piotrowice Nyskie, Siestrzechowice, Śliwice, Wierzbno i ZwanowiceUchwała Nr XVIII/100/72 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Opolu z dnia 6 grudnia 1972 r. w sprawie utworzenia gmin w województwie opolskim (Dz. Urz. WRN w Opolu z 11 grudnia 1972 r. Nr 14, poz. 167). W obwieszczeniu z 20 grudnia 1972 sprostowano błąd, dodając sołectwa Meszno i Ratnowice (umieszczono je w oryginalnym spisie w gminie PaczkówUwaga: W obwieszczeniu przydzielenie Meszna i Ratnowic opisano jako błąd, faktycznie w pierwotnym projekcie cała gromada Trzeboszowice miała należeć do gminy Paczków. W wyniku tego mieszkańcy Meszna i Ratnowic mieliby bardzo daleko do siedziby gminy, pomimo tego że utworzono znacznie bliżej gminę Kałków.Obwieszczenie o sprostowaniu błędów z 20 grudnia 1972 (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Opolu, 1972, nr 15, poz. 179))

1 czerwca 1975 gmina weszła w skład nowo utworzonego (mniejszego) woj. opolskiego.

30 października 1975 gmina została zniesiona; sołectwa Siestrzechowice i Koperniki włączono do gminy Nysa, natomiast sołectwa Broniszowice, Buków, Jasienica Górna, Jarnołtów, Jodłów, Kałków, Kijów, Kwiatków, Łąka, Meszno, Nadziejów, Piotrowice Nyskie, Ratnowice, Śliwice, Wierzbno i Zwanowice do gminy Otmuchów.

Przypisy

Kategoria:Dawne gminy w województwie katowickim Kategoria:Dawne gminy w województwie opolskim