thumb|Grób Aleksandry Bergman na cmentarzu żydowskim przy ulicy Okopowej w Warszawie Aleksandra Bergman, ps. Zina, Stacha, Maleuska (ur. w Grodnie, zm. 20 czerwca 2005 w Warszawie) – polska historyk i publicystka specjalizująca się w historii ruchu lewicowego białoruskiej mniejszości narodowej w II Rzeczypospolitej, a także w tematyce żydowskiej; w okresie międzywojennym działaczka nielegalnej w Polsce Komunistycznej Partii Zachodniej Białorusi.
Życiorys Urodziła się w Grodnie w rodzinie żydowskiej, jako córka Grzegorza (lub Grigorija) Kuczkowskiego. W 1925 wstąpiła do Komunistycznej Partii Zachodniej Białorusi (KPZB). Ukończyła szkołę partyjną przy Komitecie Centralnym KPZB. Pracowała jako sekretarz konspiracyjnych komitetów okręgowych Komunistycznego Związku Młodzieży Zachodniej Białorusi w Grodnie, Wilnie, Brześciu, Baranowiczach, Białymstoku. W 1928 była delegatem na I Zjazd KPZB. W 1931 została członkiem Sekretariatu Krajowego Komitetu Centralnego KPZB. W 1934 opuściła Polskę i zamieszkała w Związku Radzieckim. Pracowała jako zastępczyni sekretarza komitetu partyjnego zakładu „Homsielmasz”. W 1935 była represjonowana przez władze radzieckie.
Od 1946 ponownie w Polsce. Współpracowała z czasopismem Życie Partii. Ukończyła szkołę partyjną przy Komitecie Centralnym Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej.
Pochowana jest na cmentarzu żydowskim przy ulicy Okopowej w WarszawieGrób Aleksandry Bergman w bazie danych Cmentarza Żydowskiego przy ul. Okopowej w Warszawie.
Działalność naukowa
Aleksandra Bergman zajmowała się badaniem historii KPZB, Białoruskiej Organizacji Rewolucyjnej, Białoruskiej Włościańsko-Robotniczej Hromady, Białoruskiego Towarzystwa Naukowego w Wilnie, a także białoruskojęzycznych gazet: Nasza Niwa, Wolny sciah i Zmahannie. Była autorką monografii, artykułów i szkiców na temat działaczy KPZB oraz białoruskiego ruchu komunistycznego na ziemiach północno-wschodnich II Rzeczypospolitej. Jej prace dotyczyły m.in. Bronisława Taraszkiewicza, L. Rodziewicza, U. Samojły, Antona Łuckiewicza, Ignacego Dworczanina, Wiery Chorużej, Szymona Raka-Michajłowskiego, Piotra Miotły, Pawła Wołoszyna, M. Bursiewicza, Zofii Pankowej, M. Pierawałockiego.
Aleksandra Bergman zajmowała się także tematyką żydowską. Opublikowała szereg szkiców biograficznych na temat żydowskich pisarzy i dziennikarzy, m.in. L. Najdusa, Z. Rejzena, B. Kleckina. Była autorką haseł w Polskim Słowniku Biograficznym i Słowniku biograficznym działaczy polskiego ruchu robotniczego.
Prace
Życie prywatne
Jej mężem był publicysta i działacz komunistyczny Stefan Bergman (1904–2000), z którym miała dwie córki. Pierwsza, Zofia (1934–2013) była biologiem, docentem w Instytucie Biochemii i Biofizyki PAN. Druga, Eleonora (ur. 1947) jest historykiem architektury, w latach 2007-2011 była dyrektorem Żydowskiego Instytutu Historycznego.
Przypisy
Bibliografia .
Literatura dodatkowa Helena Głogowska: Stan badań nad historią Białorusi XX w. w Polsce.
Kategoria:Polscy historycy Kategoria:Członkowie Komunistycznej Partii Zachodniej Białorusi Kategoria:Polscy Żydzi Kategoria:Ludzie urodzeni w Grodnie (Imperium Rosyjskie) Kategoria:Pochowani na cmentarzu żydowskim na Woli w Warszawie Kategoria:Urodzeni w 1906 Kategoria:Zmarli w 2005 Kategoria:Współpracownicy Polskiego Słownika Biograficznego Kategoria:Autorzy biogramów w Słowniku biograficznym działaczy polskiego ruchu robotniczego