Stanisław Ignacy Brejdygant (ur. 2 października 1936 w Warszawie) – polski aktor, reżyser, scenarzysta, pisarz i dramaturg.

Życiorys Rodzina i edukacja Jest synem Ignacego Brejdyganta i jego żony Janiny z domu Paprockiej. Matka pracowała w Towarzystwie Opieki nad Niemowlętami w Wołominie oraz Towarzystwie Przyjaciół Dzieci w Warszawie, ojciec był lekarzem i służył jako oficer podczas wojny. Miał starszą o osiem lat siostrę Barbarę, która była strzelcem w Szarych Szeregach.

Służył jako ministrant w kościele Matki Boskiej Loretańskiej w Warszawie, był także prezesem koła ministrantów. Należał także do 67. Warszawskiej Drużyny Harcerskiej. Od czasów szkolnych interesuje się literaturą, należał do Koła Młodych przy Związku Literatów Polskich. W okresie szkolnym dorabiał jako przewodnik turystyczny po Warszawie i recenzent filmów w redakcji „Sztandaru Młodych”.

Absolwent VIII Liceum Ogólnokształcącego im. Władysława IV w Warszawie, polonistyki na Uniwersytecie Warszawskim (praca dyplomowa: „Rozprawa Wyspiańskiego o Hamlecie w kontekście Wielkiej Reformy”), Wydziału Aktorskiego Warszawskiej Szkoły Teatralnej i reżyserii w łódzkiej filmówce.

Kariera zawodowa Jako aktor teatralny zadebiutował w 1954. Przez kilka miesięcy występował w Studenckim Teatrze Satyryków. Występował także na scenach teatrów warszawskich: Narodowego, Powszechnego, Nowego i Dramatycznego a także Teatru Bałtyckiego w Koszalinie, Teatru Polskiego w Poznaniu i Teatru Nowego w Łodzi. Jako reżyser pracował w Teatrze Współczesnym we Wrocławiu i Teatrze Nowym w Warszawie. Ma w dorobku m.in. role szekspirowskie i w adaptacjach Dostojewskiego. Jako reżyser wystawił m.in. Wiecznego małżonka i Idiotę Dostojewskiego oraz pięć oper (m.in. Damę Pikową Piotra Czajkowskiego).

Wystąpił w kilku filmach, słuchowiskach radiowych i widowiskach plenerowych. Dużą popularność zdobył jako dubbingujący tytułową postać w brytyjskim serialu Ja, Klaudiusz.

Jest członkiem Stowarzyszenia Pisarzy Polskich, był członkiem Zarządu Głównego ZASP-u, ZAiKS-u, PEN Clubu, ITI oraz Rady Pisarzy Trzech Mórz. Przed wyborami parlamentarnymi w 2001 był członkiem wyborczego komitetu honorowego Unii Wolności.

Życie prywatne Czterokrotnie żonaty. Pierwszą żoną aktora była malarka i scenografka Zofia Wierchowicz. Z małżeństwa ze śpiewaczką Nelą Obarską ma syna Igora (ur. 1971). Ma także syna Krzysztofa (ur. 1984) z pozamałżeńskiej relacji. Następnie ożenił się z historyczką sztuki Barbarą Janicką. W 2015 poślubił Ritę Kożewnikową.

Role teatralne Hamlet, W. Szekspira – Hamlet Ryszard III, W. Szekspira – Ryszard III Zbrodnia i kara, F. Dostojewskiego – Raskolnikow Idiota, F. Dostojewskiego – Książę Myszkin Medea, Eurypidesa – Jazon Hitler-Stalin, (na motywach powieści W. Niekrasowa – Saperlipopette) – Stalin

Filmografia RokTytułRolaUwagi1969KsiężycLejtnant Oleg Antonowicz Kniaźnintakże reżyseria i scenariusz1972Wyspy szczęśliwereżyseria1974Opowieść w czerwieniscenariusz1977Zakręt„cowboy” w filmie oglądanym przez Stefanatakże reżyseria i scenariusz1982WilczycaHrabia Ludwik, właściciel Rosłowic1992Dotknięcie rękiwydawca Maier1993Komedia małżeńskaPierre DuchampLista Schindlerastrażnik w fabryce Schindlera1994Legenda Tatrarchanioł1995Akwariumdyplomata brytyjskiSpellbinderSummoner1998Biały krukMayor RotschildSiedliskoksiądz proboszcz2001Marszałek PiłsudskiAlfred Wysocki2001–2009KlanJanusz Zamojdowski2006Mrokproboszcz Kozak2008Wiosna 1941doktor Pankiewicz2012Prawo Agatyprofesor Bartkaodc. 7Paradoksbiskupodc. 42013Drogówka„papież”2015Historia Rojalekarz2015–2019Dziewczyny ze Lwowaprofesor Witold Rotworoski2018Klerksiądz Teodor2021Układojciec Wareckiego2023SortowniaMarian Markowski, sąsiad JackaKajtek czarodziejstarszy pan2025Dom dobryksiądz emerytMinuta ciszy 2mecenas Dołęgaodc. 12od 2025M jak miłośćKarol Kosowski, ojciec Judyty thumb|170px|Stanisław Brejdygant (1980) Polski dubbing 1976: Ja, Klaudiusz jako Klaudiusz 1993: Dwaj zgryźliwi tetrycy jako John Gustafson 1995: Jeszcze bardziej zgryźliwi tetrycy jako John Gustafson 1996: Frankie i Johnny jako spiker 1997: Ostatni rozdział jako doktor Boyer 2005: Niania jako pan Siup 2015: Kopciuszek jako król

Reżyser dubbingu 1993–1998: Animaniacy 1996: Frankie i Johnny

Dramaty Kolonia Wyzwolenia Golgota Wyzwolony Próba Endline Godzina z Führerem Stacja XII Mniejszy brat Wyspa Wielkanocna

Powieści i opowiadania Testament. Wydawnictwo Pax, Warszawa 1967. Być Bogiem: opowiadania. Czytelnik, Warszawa 1981. Stypa. Wydawnictwo Gamma, Warszawa 1991. Powiedz im. Polska Oficyna Wydawnicza BGW, Warszawa 1993. Maligna. Dom Wydawniczy Szczepan Szymański, Warszawa 1995. Świt o zmierzchu. Wydawnictwo Nowy Świat, Warszawa 2009. Wyzwolony i inne dramaty. Wydawnictwo Adam Marszałek, Toruń 2013. Zło: scenariusze: trzy filmy – oto ich zapis. Wydawnictwo Adam Marszałek, Toruń 2019. Zwierzenia. Wydawnictwo WAB, Warszawa 2023. Pokoje. Od urodzenia do wieku klęski, Świat Książki, Warszawa 2023.

Wybrane scenariusze Weekend Sumienie Oczyszczenie Powieźli trumnę

Odznaczenia

Srebrny Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” (2013) Odznaka ZAiKS-u (1998)

Przypisy

Bibliografia

Linki zewnętrzne

Stanisław Brejdygant na zdjęciach w bibliotece Polona

Kategoria:Absolwenci Akademii Teatralnej im. Aleksandra Zelwerowicza Kategoria:Absolwenci VIII Liceum Ogólnokształcącego im. króla Władysława IV w Warszawie Kategoria:Absolwenci Państwowej Wyższej Szkoły Filmowej, Telewizyjnej i Teatralnej im. Leona Schillera w Łodzi Kategoria:Absolwenci Wydziału Polonistyki Uniwersytetu Warszawskiego Kategoria:Aktorzy i aktorki Bałtyckiego Teatru Dramatycznego im. Juliusza Słowackiego w Koszalinie Kategoria:Aktorzy filmowi związani z Łodzią Kategoria:Aktorzy i aktorki Teatru Dramatycznego im. Gustawa Holoubka w Warszawie Kategoria:Aktorzy i aktorki Teatru Narodowego w Warszawie Kategoria:Aktorzy i aktorki Teatru Polskiego w Poznaniu Kategoria:Aktorzy i aktorki Teatru Powszechnego w Warszawie Kategoria:Aktorzy i aktorki teatrów łódzkich Kategoria:Członkowie Stowarzyszenia Pisarzy Polskich Kategoria:Ludzie urodzeni w Warszawie Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” Kategoria:Pisarze związani z Łodzią Kategoria:Polscy aktorzy filmowi Kategoria:Polscy aktorzy teatralni Kategoria:Polscy dramaturdzy Kategoria:Polscy pisarze współcześni Kategoria:Polscy reżyserzy dubbingu Kategoria:Polscy reżyserzy filmowi Kategoria:Polscy scenarzyści filmowi Kategoria:Reżyserzy filmowi związani z Łodzią Kategoria:Scenarzyści związani z Łodzią Kategoria:Urodzeni w 1936