thumb|Stanisław Krzemiński (pierwszy z lewej) z redaktorami tygodnika Kłosy (1876) thumb|Grób Stanisława Krzemińskiego na Starych Powązkach w Warszawie Stanisław Krzemiński (ur. 16 grudnia 1839 w Warszawie, zm. 29 listopada 1912 tamże) – członek Rządu Narodowego w powstaniu styczniowym, historyk, krytyk literacki, publicysta, wolnomularzWolnomularstwo w Europie Środkowo-Wschodniej XVIII i XIX wieku, Wrocław 1982, s. 492..
Życiorys Był synem Mateusza Krzemińskiego (z zawodu budowniczego, a w powstaniu listopadowym oficera 1 pułku) i Marii z CzyżewskichKonrad Górski, Stanisław Krzemiński. Człowiek i pisarz. Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1985, s.21.. Wykształcenie zdobywał w czteroklasowej szkole zwanej pensją Leszczyńskiego a następnie w Warszawskiej Szkole Realnej. Do gimnazjum filologicznego pomimo dobrych ocen nie został przyjęty, ponieważ nie był szlachcicemTamże, s.22, 24.. Po ukończeniu szkół, w latach 1858–1859 pracował w Komisji Rządowej Przychodu i SkarbuTamże, s.28.. Przystąpił do tajnej organizacji akademickiej w Akademii Medyko-Chirurgicznej. Tam zaprzyjaźnił się z Adamem Asnykiem i Janem Kurzyną. Zagrożony aresztowaniem wyjechał do Paryża, gdzie przez kilka miesięcy uczęszczał na Sorbonę i Collège de France. Tam znalazł się w kręgu stronników gen. Ludwika MierosławskiegoTamże, s.31.. W połowie 1860 przeniósł się na uniwersytet w Heidelbergu, gdzie studiował prawo i filozofię oraz werbował stronników Ludwika Mierosławskiego i zbierał składki na szkołę wojskową w ParyżuTamże, s.32.
Po wybuchu powstania styczniowego znalazł się w delegacji powstańczej wysłanej do Paryża do Mierosławskiego z misją ofiarowania mu dyktatury. Jako delegat Tymczasowego Rządu Narodowego wszedł w skład Komisji Wykonawczej Rządu Narodowego. W początku kwietnia 1863 aresztowany na 3 tygodnie, został wypuszczony z braku dowodów. W połowie czerwca wszedł do Rządu Narodowego Karola Majewskiego, gdzie objął nadzór nad wydawaniem prasy. Opracował niektóre manifesty i enuncjacje rządowe. 7 września wycofał się z prac rządu. We wrześniowym Rządzie Narodowym był dyrektorem Wydziału Prasy. To samo stanowisko objął w Rządzie narodowym Romualda Traugutta (do 8 grudnia 1863).
W 1866 aresztowany pod zarzutem udziału w rządach powstańczych, został ponownie wypuszczony w wyniku braku dowodów.
W 1868 rozpoczął pracę w dziennikarstwie. Wszedł w skład redakcji „Kuriera Warszawskiego”. Od 1869 pracował w „Bluszczu”, a od 1872 w „Kłosach”. W latach 1871–1874 wydawał Muzeum sztuki europejskiej.
Był przeciwnikiem pozytywizmu, którego przejawy na gruncie filozofii, etyki i sztuki wielokrotnie atakował. W 1887 zbliżył się jednak do Aleksandra Świętochowskiego. Objął stanowisko sekretarza Wielkiej encyklopedii powszechnej ilustrowanej. Był członkiem Ligi PolskiejStanisław Kozicki, Historia Ligi Narodowej (okres 1887-1907), Londyn 1964, s. 577..
Pochowany na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie (kwatera 37-2-1).
Dzieła Był autorem około 800 pozycji bibliograficznych. W 1892 opublikował we Lwowie bezimiennie dzieło pt. Dwadzieścia pięć lat Rosji w PolsceDwadzieścia pięć lat Rosyi w Polsce: (1863-1888): zarys historyczny. Wybór swoich rozpraw z dziedziny historii, filozofii, historii sztuki i literatury ogłosił w książkach Zarysy literackie (1895), Nowe szkice literackie (1911), był współautorem wydawnictw Złota przędza (t. I-IV 1884–1887) i Sto lat myśli polskiej (t. I-VI 1906–1911).
Przypisy
Bibliografia Andrzej Biernat, Ireneusz Ihnatowicz, Vademecum do badań nad historią XIX i XX wieku, Warszawa 2003 Konrad Górski, Stanisław Krzemiński, w: Polski Słownik Biograficzny, 1970, t. XV, s. 522-524.
Linki zewnętrzne Publikacje Stanisława Krzemińskiego w bibliotece Polona Dzieła Stanisława Krzemińskiego w archive FBC Google
Kategoria:Absolwenci Gimnazjum Realnego w Warszawie Kategoria:Członkowie Ligi Polskiej (1887–1894) Kategoria:Członkowie rządów powstańczych (powstanie styczniowe) Kategoria:Działacze polistopadowych organizacji rewolucyjnych i niepodległościowych Kategoria:Ludzie urodzeni w Warszawie Kategoria:Polscy encyklopedyści Kategoria:Polscy krytycy literaccy Kategoria:Polscy historycy Kategoria:Polscy publicyści Kategoria:Polscy wolnomularze Kategoria:Urodzeni w 1839 Kategoria:Zmarli w 1912 Kategoria:Pochowani na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie Kategoria:Członkowie Związku Postępowo-Demokratycznego