Tefroseris całolistny, starzec polny (Tephroseris integrifolia (L.) Holub) – gatunek rośliny z rodziny astrowatych (Asteraceae). Występuje w Europie (bez Skandynawii) i w Azji, od Francji na zachodzie po Japonię na wschodzie. W Polsce rośnie na Wyżynie Małopolskiej, Lubelskiej, Roztoczu i w Pieninach. W tych ostatnich znane jest tylko jedno stanowisko na Podskalniej Górze. Liczniej występuje w słowackich Pieninach.
Morfologia mały|lewo|Kwiatostany Łodyga Pojedyncza, wzniesiona, o wysokości 7–50 cm z krótkim kłączem. U młodych roślin jest pajęczynowato owłosiona, u starszych naga, ale zachowują się na niej krótkie, 3-komórkowe włoski, nieco tylko wystające. Liście Całobrzegie, długości 3–10 cm i szerokości 2,5–3,5 cm. Liście dolne zebrane w różyczkę, zaokrąglone lub jajowate o nasadzie nagle ściągniętej w krótki ogonek. Liście środkowe podłużne, siedzące i nieco zbiegające po łodydze. Liście najwyższe lancetowate. Owłosienie podobnie jak na łodydze. Kwiaty Zebrane w 3–11 koszyczków, te z kolei zebrane w baldach złożony. Okrywa zielona. W koszyczku znajduje się 12–15 kwiatów języczkowych długości 10–20 mm i szerokości 1,5–2,5 mm. Owoc Żeberkowana, owłosiona długimi i miękkimi włoskami niełupka długości 2,5–3,5 mm z puchem kielichowym do 13 mm długości.
Biologia i ekologia Bylina, hemikryptofit. Rośnie w murawach kserotermicznych. Kwitnie w maju i czerwcu. Liczba chromosomów 2n = 48. Gatunek charakterystyczny związku Cirsio-Brachypodion pinnati.
Systematyka i zmienność W obrębie gatunku wyróżnia się 14 taksonów wewnątrzgatunkowych, w tym 13 podgatunków: Tephroseris integrifolia subsp. atropurpurea (Ledeb.) B.Nord. Tephroseris integrifolia subsp. aucheri (DC.) B.Nord. Tephroseris integrifolia subsp. aurantiaca (Hoppe) B.Nord. ex Greuter – tefroseris całolistny pomarańczowy, starzec pomarańczowy Tephroseris integrifolia subsp. capitata (Wahlenb.) B.Nord. – tefroseris całolistny główkowaty, starzec główkowaty Tephroseris integrifolia subsp. caucasigena (Schischk.) Greuter Tephroseris integrifolia subsp. igoschinae (Schischk.) Sennikov Tephroseris integrifolia subsp. integrifolia Tephroseris integrifolia subsp. jailicola (Juz.) Greuter Tephroseris integrifolia subsp. karsiana (V.A.Matthews) B.Nord. Tephroseris integrifolia subsp. maritima (Syme) B.Nord. Tephroseris integrifolia subsp. primulifolia (Cufod.) Greuter Tephroseris integrifolia subsp. serpentini (Gáyer) B.Nord. Tephroseris integrifolia var. spathulata (Miq.) H.Ohba Tephroseris integrifolia subsp. tundricola (Tolm.) B.Nord. Zagrożenia Podgatunek typowy umieszczony jest na Czerwonej liście roślin i grzybów Polski (2006, 2016) w grupie gatunków narażonych na wymarcie (kategoria zagrożenia: VU). Zagrożone są także oba podgatunki, na liście ujęte w randze osobnych gatunków.
Przypisy
Kategoria:Asteroideae