mały|220px|Historyczny widok garnizonuStargard (Staloryt 1850 r.). mały|220px|Garnizon StargardWidok na kompleks Czerwone koszary. mały|220px|Garnizon Stargard, 2009 r.Kompleks Białe koszary. mały|220px|Garnizon Stargard. Miedwie, 2017 Garnizon Stargard – garnizon w Stargardzie zajmowany kolejno przez jednostki wojskowe Prus, Armii Cesarstwa Niemieckiego, Reichswehry, Wehrmachtu, Armii Czerwonej, Armii Radzieckiej i Wojska Polskiego.
Garnizon stargardzki do 1945 Garnizon w XVII w. Początki stałego garnizonu w Stargardzie sięgają drugiej połowy XVII wieku. W 1676 r. stacjonował szwadron polskich rajtarów będących na służbie elektora brandenburskiego Fryderyka Wilhelma I. Szwadronem dowodził rotmistrz Rybiński.
Garnizon w XVIII w. Garnizon państwa pruskiego W latach 1713 r. do 1806 r. kwaterował w Stargardzie 22 Pułk Piechoty Pruskiej (22 Infanterie-Regiment Nr. 22), którego dowódcami byli: gen. mjr Adrian Bernhard von Borcke – (1716–1741) płk – (1741–1760) gen. mjr – (1760–1768) gen. mjr – (1768–1776) gen. mjr – (1776–1791) gen. mjr – (1791–1796) gen. mjr – (1796–1806)
Żołnierze kwaterowali w obozach pod namiotami oraz mieszkali w mieście. Pułk kwaterując w Stargardzie brał w tym okresie udział m.in. w kampanii wojennej okresu rządów Fryderyka II Wielkiego. W XVIII wieku część Pomorza, w tym Stargard, zostało przyłączone do państwa pruskiego.
Garnizon okresu okupacji francuskiej W latach 1806–1813, w dobie wojen napoleońskich, Stargard (Stargard auf der Ina) znajdował się pod okupacją francuską. W 1806 r. 22 Pułk Piechoty Pruskiej (ostatni dowódca gen. mjr Franz Otto von Pirch) został rozbity, jego bataliony po walce uległy rozproszeniu. Wyjątek stanowił batalion grenadierów 22 Pułku Piechoty Pruskiej, który ulokował się w twierdzy kołobrzeskiej, gdzie brał udział w obronie Kołobrzegu. Po podpisaniu pokoju w Tylży, kończącej wojnę Napoleona Bonaparte z koalicją prusko-rosyjską, batalion grenadierów 22 Pułku Piechoty Pruskiej zakończył działania obronne w Kołobrzegu. W wyniku reformy państwa pruskiego i jego armii w latach 1807–1808 Stargard został przyporządkowany do II Okręgu Wojskowego z dowództwem w Szczecinie. W 1808 r. na bazie batalionu grenadierów z 22 Pułku Piechoty Pruskiej powstał 9 Pułk Grenadierów.
W garnizonie od pierwszych lat XVIII wieku stacjonowały: 22 Pułk Piechoty Pruskiej (Altpreußisches Infanterie-Regiment Nr. 22) 9 Pułk Grenadierów (Grenadier-Regiment Nr. 9)
Garnizon Królestwa Prus i Cesarstwa Niemieckiego W 1820 r. znalazł się w garnizonie stargardzkim II batalion 21 Pomorskiego Pułku Piechoty (21 Infanterie-Regiment (4 Pommersches)). W dniu 19 czerwca 1826 r. garnizon stargardzki i choszczeński wizytował następca tronu, znany jako późniejszy król Fryderyk Wilhelm IV Pruski w czasie inspekcji batalionów pułku. W 1833 r. II batalion 21 pp. opuścił Stargard, zmieniał garnizony, brał udział w działaniach wojennych. Od 1864 r. w garnizonie stacjonował sztab 9 Kołobrzeskiego Pułku Grenadierów i trzy jego bataliony. W latach 1881 do 1884 r. w garnizonie wybudowano kompleks koszarowy, który nazywany jest potocznie czerwone koszary. W koszarach tych został zakwaterowany 9 Kołobrzeski Pułk Grenadierów.
W garnizonie w XIX wieku stacjonowały:
22 Pułk Piechoty Pruskiej (22 Infanterie-Regiment Nr. 22) 9 Kołobrzeski Pułk Grenadierów (Colbergsches Grenadier-Regiment Nr. 9) II batalion 21 Pomorski Pułk Piechoty (21 Infanterie-Regiment (4 Pommersches))
W 1908 r. do nazwy 9 Kołobrzeski Pułk Grenadierów dodano księcia Gneisenau i odtąd pułk był o nazwie 9 Kołobrzeski Pułk Grenadierów im. Hrabiego Gneisenau (2 Pomorski) (Colbergsches Grenadier-Regiment Graf Gneisenau (2. Pommersches) Nr. 9). 1 grudnia 1910 r. garnizon Stargard liczył 1758 wojskowych. 5 sierpnia 1914 r. pułk został zmobilizowany w związku z I wojną światową i 7 sierpnia został skierowany na front do rejonu koncentracji 1 Armii (gen. Kluck). W końcu 1915 r. w kompleksie czerwone koszary został sformowany 211 Rezerwowy Pułk Piechoty pod dowództwem płk v. Rege i wszedł w skład 90 Rezerwowej Brygady Piechoty (w składzie 45 Rezerwowej Dywizji Piechoty). Na dzień 1 grudnia 1916 r. stan garnizonu stargardzkiego wynosił 5318 żołnierzy.
W garnizonie w XX wieku stacjonowały: 9 Kołobrzeski Pułk Grenadierów im. Hrabiego Gneisenau (2 Pomorski) (niem. Colbergsches Grenadier-Regiment Graf Gneisenau (2. Pommersches) Nr. 9) 211 Rezerwowy Pułk Piechoty w składzie 90 Rezerwowej Brygady Piechoty 1 Batalion 4 Pułku Piechoty Reichswehry
Garnizon III Rzeszy W latach 30. XX wieku w garnizonie Stargard i. Pom. został wzniesiony kompleks koszarowy tzw. białe koszary z przeznaczeniem dla żołnierzy Wehrmachtu. Budowa tych koszarowców była częścią ogólnoniemieckiej reorganizacji sił zbrojnych, którą podjęto w 1934 r. W koszarowcach w 1938 r. zakwaterowane zostały wydzielone pododdziały 25 zmotoryzowanego pułku piechoty (Infanterie-Regiment 25). Garnizon Stargard znajdował się wówczas na terenie II Okręgu Wojskowego Wehrmachtu, którego siedzibą dowództwa był Szczecin. W garnizonie funkcjonowało także lotnisko wojskowe Klützow bei Stargard. Pierwsze zabudowania lotniska zostały wybudowane przez lotnictwo niemieckie w latach 1925–1927. Do wybuchu II wojny światowej na lotnisku stacjonował 21. Dywizjon Bliskiego Rozpoznania (21. Heeres Gruppe) Luftwaffe. W okresie II wojny światowej Niemcy rozbudowywali garnizon, wykorzystując do tego celu robotników przymusowych oraz jeńców wojennych. Od 1944 r. na lotnisku stacjonowały samoloty o napędzie rakietowym. Głównym zadaniem jednostki była obrona przed lotnictwem alianckim zakładów w Policach. Po zajęciu przez Armię Czerwoną, lotnisko zostało w szybkim czasie przywrócone do stanu użyteczności bojowej. Do zakończenia wojny z lotniska korzystały samoloty sowieckie.
W garnizonie w latach 30. XX wieku i w latach 40. XX wieku stacjonowały: 25 pułk piechoty (zmot.) (Infanterie-Regiment (mot.) 25) w składzie 2 Dywizji Piechoty 25 Pułk Grenadierów Pancernych (niem. 25. Panzer-Grenadier-Regiment) 21 Dywizjon Bliskiego Rozpoznania Luftwaffe (niem. 21. Heeres Gruppe) samoloty rozpoznawcze Henschel Hs-126 II Dywizjon 400 Pułku Myśliwskiego (niem. II Gruppe Jagdgeschwader 400) – dowódca kpt. Rudolf Opitz samoloty o napędzie rakietowym: Messerschmitt Me-163 B-1 Komet z II/JG 400 W 1937 r. powstała 207 Dywizja Piechoty i była w tzw. II rzucie. Miała zadanie obrony granicy z Polską, podlegała Landwehr-Kommandeur w Stargardzie i. Pom. (w Niemczech hitlerowskich w jednostkach Landwehry służyli rezerwiści podlegający obowiązkowi służby w wieku 35–45 lat). W sierpniu 1939 r. została z garnizonu Stargard przegrupowana w okolice Czarnej Dąbrówki koło Bytowa. W dniach 25–26 sierpnia 1939 r. przeorganizowana została w 3. fali mobilizacyjnej II Okręgu Wojskowego i była tzw. jednostką ruchomą. Po dwudniowej mobilizacji stała się typową dywizją bojową. Miejscem stacjonowania jej struktur organizacyjnych od 1937 r. obok Stargardu były miejscowości Wałcz i Szczecinek.
W garnizonie Stargard i. Pom. do 26 sierpnia doraźnie kwaterowały wydzielone oddziały 207 dywizji: 207 Dywizja Piechoty (III Rzesza) – dowódca generał porucznik (Generalleutnant) Carl von Tiedemann (26 sierpnia 1939 do 1 marca 1941 r.) 322 Pułk Piechoty (Infanterie-Regiment 322) – d-ca mjr von Kröcher 368 Pułk Piechoty (Infanterie-Regiment 368) – gen. mjr von Oesterreich 374 Pułk Piechoty (Infanterie-Regiment 374) – d-ca płk Klemm 207 Pułk Artylerii (Artillerie-Regiment 207) – d-ca ppłk Wilhelm Metger 207 Batalion Pionierów (Pionier-Bataillon 207) 207 Dywizjon Przeciwpancerny (Panzerabwehr-Abteilung 207) 207 Dywizjon rozpoznawczy 207 Oddział Łączności
Garnizon III Rzeszy do 4 marca 1945 Od początku lutego 1945 r. doraźnie kwaterowały, przemieszczały się i walczyły w ramach zaczepnej operacji sonnenwende: 4 Dywizja Grenadierów Pancernych SS „Polizei” (Polizei-Division) – (była 1 lutego i 23 lutego 1945) 28 Ochotnicza Dywizja Grenadierów Pancernych SS (1 walońska) „Wallonien” (niem.: 28. SS-Freiwilligen-Grenadier-Division Wallonien) – (była 5 lutego 1945) 27 Ochotnicza Dywizja Grenadierów Pancernych SS (1 flamandzka) „Langemarck” – (była 5 lutego 1945) 10 Dywizja Pancerna SS „Frundsberg” – (była 8 lutego i 23 lutego 1945) Dywizja Ochrony Führera (1 Dywizja Pancerna SS „Leibstandarte SS Adolf Hitler”) – (była 9 lutego 1945) 22 pułk grenadierów pancernych SS – (był 16 lutego 1945) 10 pułk artylerii SS – (był 16 lutego 1945) 281 dywizja piechoty – (była w obronie Stargardu 3/4 marca 1945) pozostałości dywizji „Nordland”, „Nederland” i „Wallonien” – (były w obronie Stargardu 3/4 marca 1945 z dowódcą garnizonu generałem – majorem Hansem Voigtem)
Garnizon Armii Czerwonej/Radzieckiej 1945–1946 W trakcie zaczepnej operacji sonnenwende przez miasto przemieszczały się wycofujące jednostki Wehrmachtu i nacierające Armii Czerwonej. 20/21 lutego 1945 r. lotnictwo radzieckiej 16 Armii Lotniczej dokonały najsilniejszego nalotu na garnizon Stargard. 5 marca 1945 r. do garnizonu wkroczyły oddziały 61. Armii gen. Pawła Biełowa i 2. Armii Pancernej Gwardii gen. Siemiona Bogdanowa ze składu I. Frontu Białoruskiego, a po nich wkraczały jednostki Smierszu oraz formacje NKWD, w tym 63 Dywizja Strzelecka Wojsk Wewnętrznych NKWD, które wydzielonymi pododdziałami doraźnie kwaterowały w białych koszarach i w czerwonych koszarach z zadaniem zabezpieczenia tyłów armii czynnej. W praktyce oznaczało to zwalczanie wszelkich rzeczywistych i domniemanych „wrogich elementów”.
Jednostki Armii Czerwonej/Armii Radzieckiej: Radziecka Komendantura Wojenna – (5 marca – 23 marca 1945) Komendant Wojenny Miasta – (kpt. Zacharj Asiewicz) 63 Dywizja Strzelecka Wojsk Wewnętrznych NKWD – (doraźnie od marca 1945) 46 Dywizja Wojsk Konwojowych NKWD – (doraźnie od marca 1945 r. w zakresie nadzoru nad niemieckim obozem jeńców wojennych nr 66 w Stargardzie) 2 batalion strzelców (striełkowyj batalion) w składzie 218 pułku pogranicznego NKWD (stacjonujący w Szczecinie) – (doraźnie od marca 1945 r.) 3 strażnica rezerwowa w składzie 87 Osowieckiego pułku pogranicznego NKWD – (doraźnie od marca 1945 r.)
Kluczewo – garnizon radziecki 1945–1992 Po wojnie niemieckie lotnisko zostało przejęte przez Armię Czerwoną. Powstała tutaj radziecka baza wojskowa i była jedną z największych w zachodniej Polsce. Do 1952 r. na lotnisku Kluczewo stacjonowały różne pułki lotnicze. W tym czasie lotnisko nie było rozbudowywane. Nie budowano żadnych nowych budynków. Większość żołnierzy mieszkała w namiotach, stołowali się w kuchniach polowych. Jednostki te nie szkoliły się, skupiając się jedynie na obronie obiektów lotniska.