Antoni Janik (ur. 15 kwietnia 1920 w Zabrzu jako Werner Richard JanikOdpis aktu urodzenia (621/1920/I) z orzeczeniem: Zabrze, dnia 2 stycznia 1951 r. Orzeczeniem Starosty Powiatowego Katowickiego w Katowicach z dnia 23.2.1949 r. Nr A 23/I/131/49 zmieniono imiona obok naprowadzonemu z "Werner Ryszard" na "Antoni" Urzędnik Stanu Cywilnego /-/ podpis nieczytelny Zabrze dnia 14.2.1977 r. Kierownik USC z upoważnienia Irena Krężel., zm. 7 sierpnia 2003 w Wormacji) – śląski piłkarz grający na pozycji bramkarza, wicemistrz Polski, reprezentant Polski i Śląska, z Germanią Königshütte trzykrotny mistrz Górnego Śląska, uczestnik rozgrywek o mistrzostwo i Puchar Niemiec.

W pierwszej lidze grał w AKS Chorzów, pierwsze spotkanie seniorskie rozegrał w 1936 o wejście do Ligi. Debiutował w reprezentacji Polski 31 sierpnia 1947 w Pradze w meczu z Czechosłowacją. Po zakończeniu kariery został treneremabsolwenci kursu trenera piłki nożnej II klasy na AWF-ie Kraków w r. 1961. Po wyjeździe z Górnego Śląska w 1977 przeniósł się do Nadrenii-Palatynatu (Wormacja).

Życiorys Urodził się w niemiecko-górnośląskiej rodzinie urzędniczej, ojciec był inspektorem (dyrektorem) szpitali spółki brackiej, miał trzech braci. Po podziale Górnego Śląska jego rodzina znalazła się wpierw w Mysłowicach, a w 1928 w Królewskiej Hucie, gdzie uczęszczał do gimnazjum i uczył się zawodu technika dentystycznego. W tym czasie zaczął grać w AKS.

W 1941 rozpoczął ochotniczo służbę wojskową w niemieckiej marynarce wojennej, która trwała do zakończenia II wojny światowej (Kilonia, Wiedeń, Sofia, Grecja, Jugosławia). Równocześnie regularnie grał w Germanii Königshütte (dawnym AKS), otrzymując urlopy okolicznościowe na ważniejsze mecze mistrzowskie i pucharowe.

Po kapitulacji dostał się w 1945 w północnych Niemczech do niewoli brytyjskiej, skąd w styczniu 1946, jako jedyny z rodziny wrócił do rodziców na Górny Śląsk aby wspomagać matkę, która po wejściu Armii Czerwonej została samotna, ponieważ ojca, za rzekomą przynależność do SA wtrącono do więzienia.

Kontynuował też grę w AKS. W 1947 zmienił barwy klubowe, przechodząc do katowickiej Pogoni. Ówczesny selekcjoner reprezentacji, Zygmunt Alfus, uczęszczający regularnie na mecze ligowe Pogoni, dostrzegł jego talent i umiejętności, powołując go w tymże roku do kadry na mecz z Czechosłowacją w Pradze, w którym to spotkaniu zadebiutował w reprezentacji, przepuszczając sześć goli, ale też chroniąc drużynę od dużo wyższej porażki. Do jednego z jego najlepszych występów w reprezentacji należało zwycięstwo nad dużo wtedy wyżej notowaną Czechosłowacją 18 kwietnia 1948 w Warszawie (3:1), po którym kibice znieśli go na ramionach z boiska. W tym okresie był jedynym kadrowiczem, który nie grał w pierwszej lidze.

W grudniu 1948 zmienił stan cywilny, poślubiając poznaną wcześniej sekretarkę Śląskiego Związku Piłki Nożnej, Elisabeth z domu Kania. Przed ślubem władze urzędu wymusiły zmianę jego imion z metrykalnych Werner Richard na Antoni, uważając je za niemieckie i grożąc nieudzieleniem ślubu.

Od 1949 do końca swej kariery sportowej występował znów w AKS przemianowanym na Budowlanych.

Po zakończeniu kariery piłkarskiej i ukończeniu kursu trenera piłki nożnej na krakowskiej AWF łączył pracę zawodową z funkcją trenera w różnych klubach na Górnym Śląsku i w Zagłębiu Dąbrowskim.

W latach 1955 i 1957 urodziło się mu dwóch synów, Christian i Jan.

Po śmierci rodziców pod koniec lat 60. zaczął starać się wraz z rodziną o stały wyjazd do Republiki Federalnej Niemiec, gdzie od czasu zakończenia II wojny światowej mieszkali jego bracia. Od tego momentu nasiliły się represje polskich władz wobec jego osoby i rodziny, m.in. został zwolniony z pracy.

Po wieloletnich staraniach, na początku 1977 otrzymał wraz z rodziną zezwolenie na przesiedlenie się do Niemiec, co wiązało się z pozbawieniem (wraz z rodziną) polskiego obywatelstwa. 27 marca 1977 opuścił na zawsze wspólnie z rodziną Górny Śląsk osiedlając się po krótkim pobycie w Kaiserslautern, w Wormacji nad Renem. Podjął tam pracę w wyuczonym zawodzie technika dentystycznego na uniwersytecie w Moguncji.

W 1985 przeszedł na emeryturę. Doczekał się jednej wnuczki. Po transformacji w Polsce parokrotnie odwiedził Górny Śląsk. W wieku 83 lat po krótkiej i ciężkiej chorobie zmarł w Wormacji, gdzie został pochowany na miejscowym cmentarzu komunalnym.

Mecze w reprezentacji 31 sierpnia 1947 Praga, Czechosłowacja – Polska 6:3 (1:0) 14 września 1947 Stockholm, Szwecja – Polska 5:4 (3:2) 17 września 1947 Helsinki, Finlandia – Polska 1:4 (1:1) 4 kwietnia 1948 Sofia, Bułgaria – Polska 1:1 (1:1) 18 kwietnia 1948 Warszawa, Polska – Czechosłowacja 3:1 (2:0) 25 sierpnia 1948 Warszawa, Polska – Jugosławia 0:1 (0:0) 19 września 1948 Warszawa, Polska – Węgry 2:6 (1:3)

Literatura encykl. piłkarska FUJI, m.in. KSIĘGA PAMIĄTKOWA "75 lat OZPN KATOWICE" 1920-1995, LUDZIE HISTORIA FAKTY, wyd. GiA katowice 1996, () encyklopedia piłkarska FUJI, BIAŁO-CZERWONI, tom XIV () almanach KAW, Józef Hałys "Polska piłka nożna" T. Maliszewski, M. Szymkowiak "na stadionach piłkarskich" St. Grzegorczyk "piłka nożna, 1919-1979, ludzie mecze drużyny" Z. Dobrowolny, J. Jeleń ..., "liga gra po czterdziestce, ... i po pięćdziesiątce", wyd. Sport i Turystyka () "Górnoślązacy w polskiej i niemieckiej reprezentacji narodowej w piłce nożnej – wczoraj i dziś. Sport i polityka na Górnym Śląsku w XX wieku", wyd. Dom Współpracy Polsko-Niemieckiej, Haus der Deutsch-Polnischen Zusammenarbeit, Gliwice-Opole 2006, () Fußball-Chronik, Fußball in Schlesien 1900/01-1932/33, Ergebnisse und Tabellen aus den höchsten Ligen des Südostdeutschen Fußballverbandes und der Einzelverbände der Region, wyd. DSfFS e. V. Paul Rother "Chronik der Stadt Königshütte Oberschlesien" Laumann Verlag Dülmen, () Thomas Urban, Czarny orzeł, biały orzeł: Piłkarze w trybach polityki, 2012,

Zobacz też Piłka nożna na Górnym Śląsku do 1945 roku

Przypisy

Bibliografia https://web.archive.org/web/20080612064217/http://www.bramkarze.pl/index.php?ids=25 http://czado.blox.pl/2008/02/O-tym-jak-niewiele-brakowalo-zeby-chorzowski-Ruch.html https://archive.is/evX0o "Gestapo prosiło, żeby grać" http://www.weltfussball.de/spieler_profil/antoni-janik/1/

Kategoria:Reprezentanci Polski w piłce nożnej Kategoria:Piłkarze AKS Chorzów Kategoria:Piłkarze Pogoni Katowice Kategoria:Urodzeni w 1920 Kategoria:Zmarli w 2003 Kategoria:Ludzie urodzeni w Zabrzu