thumb|Żołnierze z Pułku Ułanów Karpackich 2 KP na pobojowisku na Monte Cassino thumb|Samochody rozpoznawcze Daimler Scout Car (Dingo) Pułku Ułanów Karpackich thumb|Samochód pancerny pułku – Staghound
thumb|Tablica pamiątkowa w kościele św. Andrzeja Boboli w Londynie Pułk Ułanów Karpackich – oddział kawalerii i kawalerii pancernej Polskich Sił Zbrojnych.
Formowanie i zmiany organizacyjne Początkowo pułk był formacją konną, a następnie zmotoryzowaną o charakterze oddziału rozpoznawczego Samodzielnej Brygady Strzelców Karpackich, która w brytyjskiej organizacji występowała jako grupa brygadowa (ang. Brigade Group). W listopadzie 1942 jednostka została przeformowana w pułk samochodów pancernych będący organicznym oddziałem rozpoznawczym 3 Dywizji Strzelców Karpackich. W maju 1943 jednostka została oddziałem rozpoznawczym Armii Polskiej na Wschodzie, a w lipcu tego - 2 Korpusu Polskiego, zachowując dotychczasową organizację według etatu pułku samochodów pancernych. Latem 1945 jednostka została przeformowana w pułk pancerny, pełniący rolę oddziału rozpoznawczego 2 Dywizji Pancernej, uzbrojonego w czołgi M4 Sherman. Pułk został rozformowany w lipcu 1948.
Rozkazem Naczelnego Wodza ogłoszonym w rozkazie dziennym Dyonu nr 29 z 5 lutego 1941 przemianowano dywizjon ułanów Brygady Strzelców Karpackich na Pułk Ułanów Samodzielnej Brygady Strzelców Karpackich.
Pułk w kampanii libijskiej W okresie od 9 do 24 marca pułk szwadronami przemieścił się do Dekheilii i Mexu w pobliżu Aleksandrii. Jednocześnie w ostatniej dekadzie marca ułani otrzymali uzupełnienie 67 żołnierzy. W pierwszej dekadzie kwietnia ułani karpaccy wraz z całą Samodzielną Brygadą Strzelców Karpackich otrzymali uzupełnienie uzbrojenia oraz koni i mułów, w związku z przygotowaniami do wyjścia na front w Grecji w ramach Brytyjskiego Korpusu Ekspedycyjnego. Z uwagi na sytuację militarną do ekspedycji brygady nie doszło. Nowa ofensywa na Pustyni Zachodniej przeprowadzona przez oddziały niemieckie i włoskie odrzuciła oddziały brytyjskiej 8 Armii w kierunku granic Egiptu. Pułk pierwotnie skierowano w rejon Sidi Barrani, a następnie do Marsa Matruh, gdzie w maju i czerwcu 1941 pobrał sprzęt motorowy. 6 czerwca 1941 strona brytyjska wyraziła zgodę na zmotoryzowanie oddziału. 11 czerwca 1941 pułk zdał Brytyjczykom 262 konie. W trakcie pobytu na pustyni w rejonie Sidi Barrani i Mersa Matruh oraz Buq-Buq pułk prowadził akcję patrolową, zbierał porzucony sprzęt, broń i zwierzęta, budował umocnienia. Otrzymał na uzbrojenie pistolety maszynowe Thompson, 3 transportery opancerzone Carrier. Od 25 lipca do 25 września na kurs instruktorski w brytyjskiej szkole pancernej w Abbassia skierowano mjr. W. Bobińskiego oraz 8 oficerów i 6 szeregowych pułku. W okresie tym obowiązki dowódcy pułku sprawował mjr dypl. Stanisław Maleszewski. 7 lipca pułk został wycofany do obozu warownego Mersa Baggush. Od 21 do 25 sierpnia pułk przebywał w obozie tranzytowym w El Amryia w pobliżu Aleksandrii.
W oblężonym Tobruku Podczas pobytu szwadrony zdały ciężki sprzęt bojowy, pojazdy, akta kancelaryjne i zbędne bagaże. Ułani pobrali nowe oporządzenie, umundurowanie, wyposażenie oraz uzupełnili uzbrojenie. Pułk przeszedł reorganizację, jako oddział całkowicie spieszony. Nocą 26/27 sierpnia 1941 przewieziono transportem morskim Pułk Ułanów Karpackich do obleganej przez Włochów i Niemców twierdzy Tobruk. Stan pułku przewiezionego do Tobruku to 30 oficerów 468 szeregowych. Ciężki sprzęt bojowy ułani karpaccy przejęli od hinduskiego 18 zmotoryzowanego pułku kawalerii. Wykorzystywano też zdobyczną broń. Następnej nocy karpaccy ułani przejęli od 18 pułku lansjerów bengalskich, 6 kilometrowy odcinek obrony zaczynający się od wybrzeża morskiego. 3 i 5 października na skutek ostrzału artylerii zginęli dwaj pierwsi ułani ze składu pułku. Poszczególne szwadrony pułku prowadziły akcje patrolową na przedpolu własnych pozycji obronnej, a szwadrony 1 i 2 prowadziły wypady na pozycje włoskie w celu likwidacji ich placówek, rozpoznania stanowisk i schwytania jeńców. Wypad 2 szwadronu z wydzielonymi plutonami 1 i 3 szwadronu, nocą 12/13 października przyniósł oczekiwany sukces i jeńca. 28/29 października pułk większością sił zajął nowy odcinek "Środek Wyłomu" luzując skrzydłowe kompanie sąsiednich 2 i 3 batalionów strzelców karpackich. Na "Wyłomie" ułani prowadzili działania obronne do 10 grudnia 1941. 8 listopada ponownie w zasadzce patrol 1 szwadronu zlikwidował patrol włoskich bersalierów i pojmał jeńca. W związku z odblokowaniem twierdzy w Tobruku przez wojska 8 Armii Brytyjskiej na bazie pułku utworzono oddział pościgowy z pododdziałami wzmocnienia tj. plutonem rozpoznawczym 3 batalionu strzelców na transporterach Carriers, plutonem z kompanii ckm, plutonem z kompanii saperów, dywizjon ppanc. z dwoma bateriami i III dywizjonem Karpackiego pułku artylerii. Pułk ułanów 116 dni spędził w twierdzy, w tym 107 w bezpośredniej styczności z przeciwnikiem. Pułk Ułanów Karpackich od godz. 7.00 dnia 10 grudnia 1941 jako wzmocniony oddział pościgowy prowadził 2 podjazdami działania pościgowe, jednym uchwycił skrzyżowanie dróg Derna-Acroma, drugim zajął Acromę. Biorąc w walce przy tym 29 jeńców i zdobywając broń na nieprzyjacielu. Siły całego oddziału skoncentrowały się w Acromie. Była to pierwsza akcja bojowa pułku przeprowadzona przy użyciu sprzętu motorowego. W trakcie walk w obronie Tobruku z szeregów pułku ubyło 10 poległych, 2 zmarłych z ran, 2 poległych w trakcie transportu morskiego ewakuowanych jako rannych i 65 rannych. 13 grudnia oddział opuścił Tobruk i przeszedł do obozu przejściowego w Ariente w pobliżu portu tobruckiego. Został podporządkowany dowódcy brytyjskiej 16 Brygady Piechoty z zadaniem oczyszczania terenu z rozbitków niemieckich i włoskich. 16 grudnia podczas rekonesansu pojazd dowódcy pułku najechał na minową pułapkę, dowódca i zastępca zostali lekko ranni, 1 żołnierz poległ, a drugi zmarł w szpitalu. Od 19 grudnia ułani wykonali marsz w szyku obronnym na pojazdach brytyjskiej kolumny transportowej przez pustynię, a następnie od 22 grudnia transportem kolejowym. 24 grudnia 1941 pułk przybył do obozu El-Khatatba w Egipcie.
Obsada personalna pułku w sierpniu 1941 Dowództwo pułku: dowódca pułku – mjr kaw. Władysław Bobiński (na kursie) na czas nieobecności p.o. zastępcy dcy – mjr dypl. kaw. Stanisław Maleszewski zastępca dowódcy pułku – rtm. Stanisław Zakrzewski (w szpitalu) adiutant pułku – rtm. Wiktor Zaniewski kapelan – ks. Jan Malinowski lekarz pułku – por. lek. dr Bernard Chrzanowski W dowództwie pełniło służbę 9 oficerów i 6 podoficerów dowódca szwadronu dowodzenia – por. Jan Porzecki (na kursie) zastępca dowódcy szwadronu dowodzenia– por. Tadeusz Majerowicz szef szwadronu dowodzenia – wachm. Bronisław Czekatowski Szwadron liczył 110 podoficerów i ułanów dowódca plutonu łączności – por. Stanisław Stryjewski szef plutonu łączności – wachm. Stanisław Kubaj Pluton liczył 1 oficera oraz 25 podoficerów i ułanów dowódca 1 szwadronu – rtm. Stanisław Kałusowski (na kursie) zastępca dowódcy 1 szwadronu – por. Franciszek Fangor szef 1 szwadronu – wachm. Franciszek Saban Szwadron liczył 7 oficerów oraz 113 podoficerów i ułanów dowódca 2 szwadronu rtm. Antoni Smodlibowski zastępca dowódcy 2 szwadronu – ppor. Szczepan Stańczykiewicz szef 2 szwadronu – st. wachm. Józef Podwysocki Szwadron liczył 6 oficerów oraz 112 podoficerów i ułanów dowódca 3 szwadronu – rtm. Antoni Kawecki zastępca dowódcy 3 szwadronu – por. Czesław Pawłowski szef 3 szwadronu – wachm. Kazimierz Januszewski Szwadron liczył 6 oficerów oraz 110 podoficerów i ułanów
Służba w Egipcie 10 stycznia 1942 pułk został wyłączony ze składu Samodzielnej Brygady Strzelców Karpackich i podporządkowany generałowi brygady Józefowi Zającowi, dowódcy Wojska Polskiego na Środkowym Wschodzie. W tym też czasie zorganizowany został szwadron szkolny Pułku Ułanów Karpackich w brytyjskim Centrum Wyszkolenia Broni Pancernej w Abassia. Pułk sukcesywnie otrzymywał uzupełnienie w sprzęcie motorowym. 4 lutego pułk zmienił miejsce postoju do Mena Camp, gdzie istniały lepsze warunki do szkolenia. W okresie od marca do czerwca 1942 pułk otrzymał 9 samochodów pancernych różnych typów i kilkadziesiąt innych pojazdów. Ułani Karpaccy oprócz szkolenia asystowali podczas uroczystości woskowych oraz odwiedzin dostojników państwowych i wojskowych. 5 czerwca przydzielono do pułku uzupełnienia w postaci 249 szeregowych przekazanych z 1 pułku ułanów Krechowieckich. Od 30 czerwca 1942 PUK wraz z 1 batalionem czołgów mjr. Stanisława Glińskiego (z niewielką ilością czołgów szkolnych) wszedł w skład brytyjskiej 10 Dywizji Pancernej z zadaniem patrolowania delty Nilu. Od 3 lipca ułani w ramach hinduskiej 20 Brygady Piechoty zajęli obronę w rejonie zapory wodnej na Nilu i miejscowości Delta Barrage. Spieszonymi szwadronami oraz plutonami samochodów pancernych prowadzili akcję patrolową przedpola. Prowadzono rozbudowę umocnień polowych. Od 1 lipca do 11 października 1942 pułk uczestniczył w obronie Delty Nilu. Otrzymano południowoafrykańskie samochody pancerne Marmon-Herrington oraz kilkanaście Universal Carrierów. W związku z brakami w etatowym sprzęcie, pobrano z magazynów zdobyczny sprzęt włoski i niemiecki, remontując go w pułkowej czołówce naprawczej. Utworzono pluton czołgów wyposażony w czołgi Pz.Kpfw. III Ausf.J. Przejęto także armaty przeciwpancerne PaK 38 oraz moździerze kalibru 50 mm oraz włoskie samochody pancerne typu AB. Na początku sierpnia zakończono rozbudowę pozycji obronnych. 29 sierpnia pułk wizytował gen. Alexander. Wieczorem po wizycie pułk otrzymał dwa pierwsze czołgi Stuart I, a następnego dnia do pułku przybyły dwa następne czołgi tego typu. 1 października Pułk Ułanów Karpackich otrzymał rozkaz pogotowia marszowego. Planowano przetransportować pułk do Iraku.
W Armii Polskiej na Wschodzie i w 2 Korpusie Polskim