Dan Bălan (ur. 6 lutego 1979 w Kiszyniowie) – mołdawski piosenkarz, producent, kompozytor i autor tekstów.
W 1998–2005 wokalista zespołu O-Zone, którego był współzałożycielem i z którym wylansował m.in. przebój „Dragostea din tei”. W 2005 lider zespołu Balan, a od 2006 artysta solowy. W latach 2007–2008 występował pod pseudonimem Crazy Loop.
Laureat wielu nagród muzycznych, m.in. MTV Video Music Awards. Czterokrotnie nominowany do Europejskiej Nagrody Muzycznej MTV dla najlepszego rumuńskiego i mołdawskiego wykonawcy.
Życiorys Rodzina i edukacja Urodził się 6 lutego 1979 jako syn dyplomaty, ambasadora Mołdawii w Izraelu i szefa Służby Informacji i Bezpieczeństwa Republiki Mołdawii Mihaia Bălana oraz jego żony Ludmiły, prezenterki telewizyjnej. Ma młodszą siostrę, Sandę. Przez pierwsze trzy lata życia mieszkał z babcią we wsi Trebujeni.
Uczęszczał do szkoły podstawowej nr 10 w Kiszyniowie, w 1993 podjął naukę w Liceum „Gheorghe Asachi”, a rok później wyjechał z rodzicami do Izraela, gdzie jego ojciec został ambasadorem. Tam chodził do szkockiego liceum „Tabeetha school”. W 1996 powrócił do dawnej szkoły. W 1994 rozpoczął naukę w klasie akordeonu szkoły muzycznej „A. Stircea”, później uczył się również w szkole muzycznej „S. Neagra”. Po ukończeniu szkoły średniej został przyjęty na wydział prawa Uniwersytetu w Kiszyniowie, którego nie ukończył, ponieważ w trakcie studiów zdecydował postawić na karierę muzyczną.
Kariera zawodowa Karierę muzyczną rozpoczął w 1997 od występów w rockowym zespole Inferialis, który założył jeszcze w latach szkolnych. Kapela grała w stylu gothic metalowym. W 1995 zagrał z zespołem swój pierwszy koncert w jednej z fabryk Kiszyniowa. Z czasem odszedł z zespołu i pod koniec 1998 rozpoczął karierę solową. Jego debiutanckim singlem była piosenka „De la mine”, którą porzucił metalowy styl na rzecz utworów w popowym nurcie.
W 1998 wraz z Petru Jelihovskim (wokalistą zespołu Inferialis) założył zespół O-Zone, pod którego szyldem w 1999 wydał album pt. Dar unde esti. Płyta zagwarantowała duetowi popularność wśród mołdawskich i rumuńskich słuchaczy. Balan w tym okresie został też producentem telewizyjnego programu Tanti Ludmila Show, który prowadziła jego matka, a także nagrał piosenkę do czołówki tego programu. Po zmianach w składzie zespołu (w miejsce Jelihowskiego w 2001 dołączyli Arsenie Todiraș i ) wydał z O-Zone dwa albumy: Number 1 (2001) i DiscO-Zone (2003); za sprzedaż drugiego z wydawnictw odebrał certyfikat platynowych i złotych płyt w wielu krajach na świecie. Drugim singlem promującym płytę DiscO-Zone był „Despre tine”, który dotarł do pierwszego miejsca na liście przebojów w Rumunii i pozostawał tam przez 17 tygodni. W 2003 z zespołem był nominowany do Europejskiej Nagrody Muzycznej MTV dla najlepszego rumuńskiego i mołdawskiego wykonawcy oraz wylansował przebój Dragostea din tei, którego był producentem i autorem; piosenka dotarła na pierwsze miejsce list przebojów w ponad 30 krajach i rozeszła się w nakładzie 12 mln na świecie, pokrywając się złotem i platyną w kilku państwach, a także okazała się najlepiej sprzedającą się piosenką w 2003 i 2006 w Europie i Japonii oraz stała się jedną z najlepiej sprzedających się piosenek na świecie. W 2005 odebrał z zespołem nagrodę Echo Award 2005, po czym podjął decyzję o rozwiązaniu zespołu, z którym ostatni koncert zagrał na festiwalu Cerbul de aur.
Po rozwiązaniu grupy zagrał z Todirașem kilka koncertów w Japonii, po czym rozpoczął karierę solową. Na początku 2006 przyjechał do Los Angeles, gdzie tworzył piosenki m.in. z Jackiem Josefem Puigiem. W tym czasie nagrał cover utworu „Dragostea din tei” z Lucasem Pratą. W USA nagrał materiał na solowy album, ale nie został on wydany. Po powrocie z Ameryki w ciągu kolejnych tygodni założył zespół o nazwie Balan. W 2007 pod pseudonimem Crazy Loop nagrał kilka solowych przebojów, m.in. „Crazy Loop (Mm-ma-ma)”, „Johanna (Shut-Up)” i „Justify Sex”, w których śpiewał falsetem. Pierwszy z utworów osiągnął pierwsze miejsce na liście przebojów Rumunii i był popularną piosenką w Europie, która dotarła na czołowe miejsca w rankingu Euro Hot 200. W grudniu wydał album pt. The Power of Shower, na którym umieścił m.in. piosenki powstałe w USA. Nagrał także utwór „Despre Tine Cant (Part 2)”, który dotarł na szczyt list przebojów w Rumunii i Mołdawii oraz był nominowany do nagrody Grammy za najlepszy rumuński przebój 2008. W następnym roku, jako pierwszy Mołdawianin w historii, został nominowany do nagrody Grammy jako współtwórca tekstu piosenki „Live Your Life” (z Rihanną i T.I), która dotarła na szczyty zestawienia Billboard Hot 100 i pokryła się czterokrotną platyną dzięki sprzedaży w ponad 4,5 mln egzemplarzy w USA. thumb|Balan (2009) thumb|Balan (2012) W 2009 został odznaczony za „wybitne dokonania artystyczne” przez ówczesnego prezydenta Mołdawii, Mihaia Ghimpiu. W tym samym roku, już pod swoim prawdziwym imieniem i nazwiskiem, wydał album pt. Crazy Loop Mix, na którym umieścił przeboje z The Power of Shower i premierowy utwór – „Chica Bomb”. Piosenka odniosła sukces w Europie, m.in. była popularna w Niemczech, Austrii i Wielka Brytania, gdzie dotarła do siódmego miejsca na liście Dance Charts. Była to także najczęściej grana piosenka w radiu bułgarskim i rumuńskim. Po sukcesie utworu nagrał grecką wersję piosenki w duecie z Eleni Fureirą, z którą wystąpił na gali rozdania MAD Video Music Awards w Atenach. Następnie został zaproszony jako gość na rozdanie nagród rosyjskiej stacji muzycznej Muz TV. W lipcu 2010 wystąpił w Moskwie na festiwalu The Europa Plus Live z premierową piosenką „Justify Sex”, która stała się przebojem. W tym okresie skupił się na podboju rynku muzycznego Europy Wschodniej, w tym celu nagrał kilka rosyjskojęzycznych piosenek, np. „Lepestkami slez” (duet z Wierą Breżniewą), która stała się najczęściej oglądaną rosyjską piosenką w serwisie YouTube. W tym okresie nominowany został do muzycznej nagrody RU.TV 2011 i otrzymał Złoty Gramofon od rozgłośni Russkoje Radio, a także znalazł się na liście artystów pretendujących do nagrody za najlepszy rumuński przebój na MTV Europe Music Awards 2010. Następnie wydał utwór „Freedom”, do którego nakręcił teledysk w Saint-Tropez. W 2011 upublicznił piosenkę „Lisz do utra”, a w następnym roku – pop-rockową piosenkę „Lubi”, do której nakręcił teledysk na Korsyce z gościnnym udziałem Ekaterinej Wilkowej. Utwór był popularny w Rosji i Ukrainie. Otrzymał Złoty Gramofon dla najlepszego artysty i za najlepszą piosenkę („Lisz do utra”). W 2013 wydał album pt. Freedom. Part 1, za którego wysoką sprzedaż uzyskał certyfikat złotej płyty. Nagrał piosenkę „Lendo Calendo” z Tany Vander i Brasco, a na potrzeby nagrania tego utworu podjął naukę języka hiszpańskiego w Barcelonie. Piosenka zyskała dużą popularność w Rosji i Rumunii. Otrzymał nagrodę Musicbox dla najlepszego artysty i Złoty Gramofon za najlepszą piosenkę („Lubi”), był także nominowany do nagrody RU.TV dla najlepszego piosenkarza. W 2014 ogłosił pracę nad nowym albumem, nad którym pracował w londyńskich studiach: Abbey Road, AIR Studios, RAK Studios, Strongroom Studios i Sarm Studios, a także wydał kolejny utwór po rosyjsku – „Domoj” W październiku 2015 wydał utwór „Funny Love”. W 2017 na dwa koncerty w Kiszyniowie i Bukareszcie zjednoczył się z zespołem O-Zone. W 2018 wydał singiel „Allegro Ventigo”, który nagrał m.in. w sztucznym języku, a także nagrał piosenkę „Numa Numa 2” w duecie z Marleyem Watersem. W 2022 nagrał angielskojęzyczną, nawiązującą w klimacie do lat 80. piosenkę „Love Maria”. Zdjęcia do teledysku, który wydał w maju 2023, wykonał w Kijowie, jeszcze przed atakiem zbrojnym Rosji na Ukrainę.
Dyskografia Solo Single „Crazy Loop (Mm-ma-ma)” „Johanna (Shut Up)” „Chica Bomb” „Justify Sex” „Freedom” „Tango” „The 24th letter” „17” „The Power of Shower” (2007) „Crazy Loop Mix” (2009) „Chica Bomb” (2010) „Justify Sex” (2010) „Lepestkami slioz” (2010) „Freedom” (2011) „Lisz do utra” (2011) „Lubi” (2012) „Lendo Calendo” (2013) „Domoj” (2014) „Funny Love” (2015) „Placz” (2015) „Hold on Love” (2017) „Nasze lieto” (2017) „Allegro Ventigo” (2018) „Numa Numa 2" (2018) „Balzam” (2019) „Love Maria” (2022)
Z zespołem O-Zone Albumy studyjne Dar unde esti (2000) Number 1 (2001) DiscO-Zone (2003)
Single „Dragostea din tei” „Despre Tine”
Przypisy
Linki zewnętrzne Oficjalna strona internetowa piosenkarza
Kategoria:Mołdawscy kompozytorzy Kategoria:Mołdawscy wokaliści Kategoria:Ludzie urodzeni w Kiszyniowie Kategoria:Urodzeni w 1979