70 Pułk Piechoty (II RP)

70 pułk piechoty (70 pp) – oddział piechoty Armii Wielkopolskiej i Wojska Polskiego II RP.

Formowanie i zmiany organizacyjne W grudniu 1919 batalion zapasowy pułku stacjonował w Pleszewie. 10 lutego 1920 przemianowano 12 Pułk Strzelców Wielkopolskich nadając pułkowi nazwę 70 pułku piechoty.

Mapy walk pułku

Kawalerowie Virtuti Militari

15px|left Żołnierze pułku odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Wojskowego Virtuti Militari za wojnę 1918–1920sierż. sztab. Feliks Adamskist. szer. Jan Dryjańskist. szer. Franciszek Jeloneksierż. Józef Kostkakpr. Stanisław Lissierż. Władysław Majcherpor. Tomasz Paulsierż. Stanisław Pietrzakpor. Stefan Edward Tomaszewskipor. Franciszek Twardowskimjr Władysław Wawrzyniakś.p. kpt. Wojciech Wężyk

Pułk w okresie pokoju 200px|left 16 grudnia 1920 pułk przybył do Biedruska. Od 30 kwietnia do 22 czerwca 1921 stacjonował w Krotoszynie, a później został przesunięty i rozlokowany częściowo w Ostrowie Wlkp., częściowo w Pleszewie i Szczypiornie. 4 sierpnia tego roku pułk został przeniesiony do Leszna. 17 października 1921 pułk wymaszerował z Leszna do nowych garnizonów: dowództwo pułku razem z I batalionem i batalionem sztabowym do Jarocina, natomiast II i III batalion do Pleszewa.

W okresie międzywojennym 70 pułk piechoty stacjonował w Pleszewie na terenie Okręgu Korpusu Nr VII. Wchodził w skład 17 Dywizji Piechoty. W okresie od 17 października 1921 do czerwca 1924 dowództwo pułku, I batalion i batalion sztabowy stacjonowały w garnizonie Jarocin, natomiast II i III batalion oraz kadra batalionu zapasowego w garnizonie Pleszew. 3 czerwca 1924 dowództwo pułku przeniesione zostało do Pleszewa, a dwa lata później wszystkie pododdziały pułku przeniesione zostały z Jarocina.

Na podstawie rozkazu wykonawczego Ministerstwa Spraw Wojskowych do Departamentu Piechoty o wprowadzeniu organizacji piechoty na stopie pokojowej PS 10-50 z 1930 roku, w Wojsku Polskim wprowadzono trzy typy pułków piechoty. 70 pułk piechoty zaliczony został do typu I pułków piechoty (tzw. „normalnych”). W każdym roku otrzymywał około 610 rekrutów. Stan osobowy pułku wynosił 56 oficerów oraz 1500 podoficerów i szeregowców. W okresie zimowym posiadał batalion starszego rocznika, batalion szkolny i skadrowany, w okresie letnim zaś batalion starszego rocznika i dwa bataliony poborowych. Po wprowadzeniu w 1930 nowej organizacji piechoty na stopie pokojowej, pułk szkolił rekrutów dla potrzeb batalionu Korpusu Ochrony Pogranicza. Obsada personalna i struktura organizacyjna w marcu 1939StanowiskoStopień, imię i nazwiskoDowództwo pułkudowódca pułkupłk Alfred KonkiewiczI zastępca dowódcyppłk Aleksander Kiszkowskiadiutantkpt. Wacław Kałuskistarszy lekarzmjr dr Kazimierz II Chmielewskimłodszy lekarzpor. lek. Stanisław SikoraII zastępca dowódcy (kwatermistrz)mjr Leonard Krukowskioficer mobilizacyjnykpt. Zdzisław Ziołozastępca oficera mobilizacyjnegopor. Kazimierz Zamarlickioficer administracyjno-materiałowykpt. Czesław Ciszewskioficer gospodarczykpt. int. Franciszek Naskrętoficer żywnościowychor. Michał Józefiakoficer taborowykpt. tab. Leon Latanowiczkapelmistrzppor. adm. (kapelm.) Jan Malmurowiczdowódca plutonu łącznościpor. Stefan Jan Dąbekdowódca plutonu pionierówpor. Antoni Dembowskidowódca plutonu artylerii piechotypor. art. Witold Piłkowiczdowódca plutonu ppanc.por. Adam Szcześniakdowódca oddziału zwiaduppor. Paweł Jerzy JączkowskiI bataliondowódca batalionumjr Julian Siedleckidowódca 1 kompaniipor. Marian Bródkadowódca plutonuppor. Edmund Sikorskidowódca 2 kompaniikpt. Bolesław II Dąbrowskidowódca plutonuppor. Józef Jan Urygadowódca 3 kompaniikpt. Kazimierz Jan Dziurzyńskidowódca plutonupor. Marian Piotr Siarkiewiczdowódca 1 kompanii kmkpt. Adam Józef Kobosowiczdowódca plutonupor. Julian Paweł Schilfdowódca plutonupor. Czesław StawskiII bataliondowódca batalionumjr Władysław Józef Legutkodowódca 4 kompaniikpt. Ludwik Paweł Stolarczykdowódca plutonuppor. Stanisław Jan Obrzutdowódca 5 kompaniikpt. Bolesław Jan Jagoszewskidowódca plutonuppor. Wacław Michał Richterdowódca plutonuppor. Stefan Ziębadowódca 6 kompaniipor. Wiktor Krawczykdowódca plutonuppor. Zygmunt Florian Przybyłdowódca 2 kompanii kmp.o. por. Marian BielawnyIII bataliondowódca batalionumjr Stanisław Michnodowódca 7 kompaniikpt. kontr. Jan Kawtaradzedowódca plutonuppor. Kordus Józefdowódca 8 kompaniikpt. Edward Mamunowdowódca plutonuppor. Solak Władysławdowódca plutonuppor. Władysław Syrekdowódca 9 kompaniikpt. Jan Kowalczykdowódca plutonupor. Jan Pałysdowódca plutonuppor. Zygmunt Florian Przybyłdowódca plutonuppor. Andrzej Chyczewskidowódca 3 kompanii kmpor. Ignacy Tyczyńskidowódca plutonuppor. Jerzy Jan Bobrowiczdowódca plutonuchor. Stanisław Talbierzna kursiepor. Julian Stefan Rowińskipor. Paweł TyślukDywizyjny Kurs Dla Podoficerów Nadterminowych 17 DPdowódcakpt. Stefan II Wojciechowskidowódca plutonupor. Bolesław Rejerdowódca plutonupor. Roman Sadłowski70 obwód przysposobienia wojskowego „Pleszew”kmdt obwodowy PWkpt. adm. (piech.) Antoni Kostrzewakmdt powiatowy PW Jarocinkpt. kontr. piech. Michał Hybiakkmdt powiatowy PW Środakpt. piech. Zygmunt Antczak

70 pp w kampanii wrześniowej Mobilizacja Zgodnie z rozkazem Generalnego Inspektora Sił Zbrojnych marszałka Edwarda Śmigłego-Rydza w godzinach porannych 24 sierpnia w Okręgu Korpusie nr VII rozpoczęto mobilizację alarmową. Wśród jednostek mobilizowanych w ramach mobilizacji alarmowej w grupie żółtej w garnizonie Pleszew od godz.4.00 24 sierpnia mobilizowane były jednostki przez 70 pułk piechoty:

70 pułk piechoty w organizacji i na etatach wojennych, w czasie od A+24 do A+32, batalion strzelców nr 8, w czasie A+48, kompania asystencyjna nr 74, w czasie A+52, kompania asystencyjna nr 75, w czasie A+52, kolumna taborowa nr 710, w czasie A+52, kolumna taborowa nr 711, w czasie A+52, kompania karabinów maszynowych przeciwlotniczych typ A nr 13, w czasie A+56, batalion marszowy 70 pp, w czasie A+72. I batalion był mobilizowany na terenie koszar pułku w Pleszewie, II batalion w Gimnazjum przy ul. Poznańskiej, III batalion w Domu Parafialnym, Szkole Powszechnej Męskiej i domach prywatnych przy ul. Lenartowickiej. Stawiennictwo rezerwistów było wzorowe, pułk osiągnął gotowość marszową 26 sierpnia.

70 pułk piechoty wraz z 8 batalionem strzelców oraz I dywizjonem 17 pułku artylerii lekkiej na czas działań osłonowych został przydzielony do 25 Dywizji Piechoty. Utworzył Oddział Wydzielony płk. Alfreda Konkiewicza. 25 sierpnia I batalion po ukończeniu mobilizacji odszedł do rejonu wsi Janków Pierwszy celem prowadzenia prac fortyfikacyjnych. Pozostałe siły pułku pozostały w Pleszewie. 26 sierpnia I batalion rozpoczął budowę fortyfikacji na linii Prosny od Janków Pierwszy-Jastrzębniki. Budowano schrony drewniano ziemne i rozpoczęto prace przy betonowaniu dwóch schronów, postawiono zasieki z drutu kolczastego i kopano okopy, rowy łącznikowe i stanowiska broni maszynowej. Mosty na Prośnie zaminowano. Szczególnie koncentrowano się na budowie umocnień w rejonie wsi Brudzewek, Łaszków, Janków Pierwszy. 26 sierpnia 8 bs i pluton artylerii piechoty 70 pp udały się do Szymanowic i tam rozpoczęły prace fortyfikacyjne. 29 sierpnia o godz.21.00 II batalion wymaszerował na linię Prosny do Zbierska, a o godz.22.00 III batalion w rejon Petryki, folwark Kiączyn na linię Prosny. Dowództwo pułku i pododdziały specjalne pułkowe odeszły do Stawiszyna. O godz.4.00 30 sierpnia 70 pp zajął pozycję nad Prosną. W ciągu dnia II batalion zajął stanowiska obronne nad Prosną na odcinku Janków Pierwszy-Chocz. 31 sierpnia przegrupowano III batalion z Petryk na odcinek Stawiszyn-Długa Wieś. Kompania zwiadowców 70 pp i 9 kompania strzelecka zostały wysunięte na przedmoście we wsi Tursko.

Działania bojowe W czasie wojny obronnej 1939 wchodził w skład macierzystej dywizji walczącej w ramach Armii „Poznań”.

Walki osłonowe i odwrotowe w Wielkopolsce O świcie 1 września 1939 Oddział Wydzielony płk. Konkiewicza był ugrupowany w obronie na linii rzeki Prosny na pozycjach: 1 kompania strzelecka 8 bs i dwa plutony ckm w rejonie Szymanowic, 2 kompania strzelecka 8 bs z plutonami ckm i moździerzy oraz armatą przeciwpancerną oraz plutonem artylerii piechoty 70 pp w rejonie Czołnochowa, pluton 3 kompanii strzeleckiej w wysuniętym punkcie oporu w Robakowie, 3 kompania strzelecka 8 bs bez plutonu z armatą ppanc. w rejonie Gizałek. II batalion 70 pp z dwoma armatami ppanc. oraz 4 i 5 baterie 25 pułku artylerii lekkiej na odcinku Chocz-Janków. I batalion 70 pp z trzema armatami ppanc. oraz 6 bateria 25 pal na odcinku Janków-Jastrzębniki. Kompania zwiadowców 70 pp oraz 9 kompania strzelecka wzmocniona plutonem ckm i armatą ppanc. jako czata we wsi Tursko. III batalion bez 9 kompanii strzeleckiej i plutonu ckm w odwodzie w Stawiszynie. Mający wspierać 70 pp I dywizjon 17 pal był w marszu do rejonu Chocza.

W nocy 2/3 września I/70 pp został zluzowany przez I i III bataliony 56 pułku piechoty i przeszedł do miejscowości Petryki na wschód od Stawiszyna. II/70 pp pozostał w dalszym ciągu na swoim odcinku obrony, w oczekiwaniu na zluzowanie przez II batalion 56 pp, który był jeszcze na przedpolu linii rzeki Prosny. Z uwagi na odwrót oddziałów Armii „Łódź” zostało odsłonięte lewe skrzydło 25 DP, w tym celu rozkazem gen. bryg. Franciszka Altera, 70 pp bez II/70 pp wraz z I/17 pal 3 września o godz.15.00 podjął marsz z rejonu Stawiszyna przez Złotniki Wielkie i Goliszew w kierunku wsi Morawin. Na miejsce pułk przybył wieczorem i zajął o godz.21.00 I batalionem lasy Młyńsko na południowy wschód od Morawina, a III batalionem w lesie na północ od Morawina. II/70 pp pozostał dalej na swoich stanowiskach nad Prosną. W związku z dalszym odwrotem sąsiedniej Armii „Łódź”, Armia „Poznań” została zmuszona do przegrupowania się na główną pozycję obrony. W tym celu 25 DP, 17 DP i Wielkopolska Brygada Kawalerii podjęły marsz w kierunku południowo-wschodnim, w tym dywizje piechoty na Przedmoście „Koło”. W tym celu 70 pp bez II batalionu wraz z I/17 pal, 73 kompanią kolarzy miał osłonić odejście 25 DP na przedmoście. 70 pp zajął stanowiska obronne w rejonie las Krupówki-Koźlątków, następnie miał stanowić straż tylną dywizji i odejść rano 4 września przez Cekanów, Ostrów na Dziadowice. Z uwagi na znaczne zatłoczenie dróg przez uchodźców cywilnych głównie na szosie Kalisz-Turek, manewr wojsk znacznie uległ opóźnieniu. Z tego powodu 70 pp otrzymał rozkaz zajęcia obrony przejściowej i zablokowania kierunku Morawin-Turek. 4 września o godz.6.00 do pułku dołączył II batalion, o godz.11.00 cały pułk zajął pozycje obronne w rejonie lasu kolonii Prażuchy i Morawina został wsparty przez 9 batalion strzelców i batalion ON „Ostrów”.