Carlo Collodi, właściwie Carlo Lorenzini (ur. 24 listopada 1826 we Florencji, zm. 26 października 1890 tamże) – włoski pisarz i dziennikarz. Autor powieści i komedii, najbardziej znany jako twórca postaci Pinokia. Pseudonim Collodi używany od 1856, jest nazwą toskańskiego miasteczka, w którym urodziła się jego matka Angela Orzali.
Życiorys Pod koniec lat 30. XIX wieku wstąpił do seminarium w Colle di Val d`Elsa. Jednak w sierpniu 1842 roku zrezygnował, by zostać studentem wydziału retoryki i filozofii w Scuole pie di S. Giovannino we Florencji. W 1844 roku podjął pierwszą pracę – w największej księgarni i wydawnictwie Florencji u Giulio Piattiego. W 1847 został zatrudniony jako reporter w dziale teatralnym gazety Rivista di Firenze. 29 grudnia 1847 roku ukazał się pierwszy autorski artykuł Carlo Lorenzini pt. L’arpa. Carlo Lorenzini stał się rozpoznawalnym recenzentem sztuki i krytykiem muzycznym. Artykuły jego autorstwa zaczęły pojawiać się w mediolańskim magazynie kulturalnym L’Italia Musicale.
Podczas wojen o niepodległość Włoch w latach 1848 i 1860 służył jako ochotnik w armii. Jego żywe zainteresowania sprawami politycznymi doprowadziły go do założenia satyrycznej gazety „Il Lampione”.
Collodi zyskał rozgłos już w 1856 powieścią In vapore. Rozpoczął wówczas także intensywną działalność w innych politycznych gazetach, takich jak „Il Fanfulla”, oraz w Komisji Cenzury Teatru. Tworzył szkice satyryczne i opowiadania (niekiedy poprzez proste zestawienie wcześniejszych artykułów): Macchiette (1880), Occhi e nasi (1881), Storie allegre (1887).
Swą obecność w literaturze dziecięcej zapoczątkował w 1875 tomikiem Racconti delle los, zawierającym tłumaczenia francuskich bajek Charles’a Perraulta. Napisał Giannettino (1876), Minuzzolo (1878) i Il viaggio per l’Italia di Giannettino (1880–1886) – cykle opowiadań, w których poprzez humorystyczne myśli i czyny postaci Giannettina opowiadał się za ponownym zjednoczeniem Włoch. Wówczas urzekł go pomysł wykorzystania przyjaznej, nieco łobuzerskiej postaci jako środka wyrażenia własnych przekonań. W 1880 rozpoczął pisanie opowieści Storia di un burattino (Historie marionetki), zwanej także Le avventure di Pinocchio (Przygody Pinokia), wydawanej w cotygodniowym „Il Giornale dei Bambini” – pierwszej włoskiej gazecie dla dzieci.
Collodi zmarł nieświadomy popularności, jaką miał się cieszyć jego utwór. Został pochowany we Florencji, na cmentarzu przy bazylice San Miniato al Monte ().
Przynależność do masonerii Sugerowano przynależność Collodiego do wolnomularstwa. Masoni w swych publikatorach szczycą się rzekomą przynależnością pisarza do swego grona. Jednakże, jak wykazała , redaktorka pełnego włoskiego wydania dzieł Collodiego, brak jest na to jakichkolwiek dowodów. Analizując listy członków i archiwa z tamtego okresu, Marcheschi wykazała bezpodstawność tych sugestii. Brak jakichkolwiek dowodów na związki pisarza z wolnomularstwem. Pomimo faktu, że strony internetowe powiązane ze światem kultury masońskiej potwierdzają taką przynależność, do tej pory nie przedstawiono żadnej dokumentacji w tym zakresie.
Choć w niektórych utworach literackich, zwłaszcza w „Pinokiu”, za wszelką cenę usiłuje się doszukać przesłania masońskiego i ezoterycznego, to jednak zdaniem Danieli Marcheschi o wiele bardziej realna pozostaje lektura, która widzi w narracji Collodiego jego wiarę chrześcijańską i doświadczenia z życia.
Wybrane publikacje Giannettino (1876) Minuzzolo (1878) Pinokio (Le avventure di Pinocchio, 1883, wyd. pol. 1912) Pipi, różowy małpiszonek (Pipi, lo sciomiottino color di rosa, 1887, wyd. pol. 2011)
Ekranizacje
Przypisy
Kategoria:Włoscy dziennikarze Kategoria:Włoscy prozaicy XIX wieku Kategoria:Włoscy satyrycy Kategoria:Włoscy twórcy literatury dziecięcej i młodzieżowej Kategoria:Ludzie urodzeni we Florencji Kategoria:Uczestnicy Wiosny Ludów Kategoria:Urodzeni w 1826 Kategoria:Zmarli w 1890