thumb|Grób Zygmunta Brachmańskiego Zygmunt Adam Brachmański (ur. 16 czerwca 1936 w Rydułtowach, zm. 27 listopada 2024 w Katowicach) – polski rzeźbiarz i medalier.
Życiorys Zygmunt Brachmański urodził się w Rydułtowach 16 czerwca 1936 roku. Uczęszczał do I Liceum Ogólnokształcącego w Rybniku. W 1959 ukończył studia na wydziale rzeźby w krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych w pracowni profesora Jerzego Bandury. Po ukończeniu studiów zamieszkał w katowickiej Ligocie.
Początki twórczości Zygmunta Brachmańskiego związane są z rzeźbą w drewnie. Później coraz częściej zaczął stosować kamień i gips, a także brąz i żywice poliestrowe. Brachmański był twórcą wielu pomników, rzeźb, w tym również rzeźb sakralnych. Był również autorem ponad 50 wystrojów wnętrz sakralnych (m.in. droga krzyżowa i relief kard. Augusta Hlonda w katowickiej archikatedrze; ołtarz, ambona oraz sedilia w bazylice piekarskiej).
W latach 70. XX wieku zajął się tworzeniem medali i statuetek. Jego medalierskie prace związane są z wieloma ważnymi artystycznymi i kulturalnymi wydarzeniami w Polsce.
Decyzją Rady Miasta Katowice 11 września 2024 roku został wybrany Honorowym Obywatelem Miasta.
Artysta zmarł w Katowicach 27 listopada 2024 roku. Mszy pogrzebowej 5 grudnia 2024 roku, odprawionej w archikatedrze w Katowicach, przewodniczył abp Wiktor Skworc. Urna z prochami spoczęła na Cmentarzu Komunalnym przy ul. Panewnickiej.
Zygmunt Brachmański był żonaty. Miał dwie córki. Był katolikiem.
Dzieła Zygmunt Brachmański był autorem ponad 2 tysięcy rzeźb i pomników oraz kilkuset medali.
Pomniki i rzeźby pomnik Wojciecha Korfantego w Katowicach, pomnik Harcerzy Września 1939 w Katowicach, odsłonięty w 1983 roku obelisk Orłów Śląskich w Katowicach, pomnik Ofiar Szybu Reden w Radlinie, popiersie Krystyny Bochenek w Centrum Kultury Katowice, pomnik papieża Jana Pawła II w Rybniku, rzeźby plenerowe w Parku Śląskim.
Rzeźba sakralna stacje Drogi Krzyżowej w archikatedrze katowickiej ołtarz ustawiony na lotnisku Katowice-Muchowiec podczas pielgrzymki papieża Jana Pawła II w 1983 roku, wnętrze kościoła Najświętszego Serca Pana Jezusa i św. Jana Bosko w Katowicach-Piotrowicach (przy współudziale inż. Karola Gierlotki oraz inż. Michała Kuczmińskiego), w tym rzeźba Jezusa Chrystusa na ścianie za ołtarzem.
Medale i statuetki statuetka Nagrody Śląskiego Środowiska Bibliotekarskiego im. Józefa Lompy statuetka Śląskiego Wawrzynu Literackiego, Laur Konrada – Ogólnopolskiego Festiwalu Sztuki Reżyserskiej „Interpretacje”, statuetka Ambasador Jazzu – Śląskiego Festiwalu Jazzowego
Odznaczenia Brązowy Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” (2007) Krzyż „Pro Ecclesia et Pontifice” (2023) Złoty Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” (2023) Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (2024, pośmiertnie)
Nagrody W roku 1994 otrzymał Nagrodę im. Karola Miarki, a w roku 2002 Nagrodę im. Wojciecha Korfantego nadaną przez Związek Górnośląski. W 2014 roku uhonorowany Śląską Nagrodą im. Juliusza Ligonia. W 2024 został laureatem nagrody Lux ex Silesia (Światło ze Śląska).
Galeria
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Absolwenci Akademii Sztuk Pięknych im. Jana Matejki w Krakowie Kategoria:Honorowi obywatele Katowic Kategoria:Laureaci Nagrody im. Wojciecha Korfantego Kategoria:Laureaci Śląskiej Nagrody im. Juliusza Ligonia Kategoria:Ludzie urodzeni w Rydułtowach Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Brązowym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” Kategoria:Odznaczeni Złotym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” Kategoria:Polacy odznaczeni Krzyżem Pro Ecclesia et Pontifice Kategoria:Polscy medalierzy Kategoria:Polscy rzeźbiarze Kategoria:Pochowani na cmentarzu przy ul. Panewnickiej w Katowicach Kategoria:Urodzeni w 1936 Kategoria:Zmarli w 2024