mały|Mapa generalna guberni mohylewskiej, 1821 mały|Mapa guberni mohylewskiej, 1913 Gubernia mohylewska (; ; jid. מאָהילאָווער גובערניע) – gubernia Imperium Rosyjskiego utworzona po I rozbiorze Polski.
Historia
Administracja i samorząd Centrum guberni był Mohylew. W 1882 dzieliła się na powiaty oraz ujezdy: czausowski czerykowski homelski horecki klimowicki mohylewski mścisławski orszański rohaczewski powiat sienneński lub sieński, starobychowski
Na terenie guberni, podobnie jak na innych terenach ziem zabranych, władze rosyjskie szczególnie długo opóźniały utworzenie samorządu terytorialnego, tzw. ziemstw. Wynikało to z obawy przed zdominowaniem ich przez miejscową ludność nierosyjską, szczególnie Polaków. Podczas gdy w innych częściach Imperium Rosyjskiego ziemstwa tworzone były już w drugiej połowie XIX wieku, w guberni mohylewskiej ich namiastka powstała dopiero 2 kwietnia 1903 roku. Członkowie ziemstw byli jednak wyznaczani przez administrację carską i mieli skrajnie ograniczone kompetencje. Samorząd w guberni uległ wzmocnieniu 14 marca 1911 roku, gdy ta została objęta ukazem carskim o wprowadzeniu ziemstw z 12 czerwca 1890 roku. Była to jednak jego zmodyfikowana wersja, gwarantująca dominującą pozycję Rosjan.
Oświata Według spisu z 1897 roku, w guberni umiejętność czytania i pisania posiadało 22% ludności powyżej 9 roku życia.
Demografia Według rosyjskiego spisu ludnościowego z 1897 roku Gubernię zamieszkiwały 1 686 764 osoby, podział etniczny populacji przedstawiał się następująco: Rosjanie (w spisie jako Rosjan określano także Ukraińców i Białorusinów) - 1 451 496 (86%) w tym: Białorusini 1 389 782 (82%) Żydzi - 203 507 (12%) Polacy - 17 526 (1%) Inni - 12 235 (0,7%)
Największe miasta mały|Mohylew, ok. 1900 mały|Pomnik księcia Józefa Poniatowskiego w Homlu ok. 1910, współcześnie stojący w Warszawie Największe miasta guberni w 1897 roku na podstawie danych z carskiego spisu powszechnego oraz porównanie przynależności administracyjnej przed rozbiorami Polski oraz przynależności państwowej w międzywojniu i współcześnie: miastopopulacjawojewództwo(1771)193020191.Mohylew43 11920px mścisławskie2.Homel36 77520px mińskie3.Orsza13 06120px witebskie4.Rohaczów9 03820px mińskie5.Mścisław8 51420px mścisławskie6.Horki6 73520px witebskie7.Bychów6 38120px mścisławskie8.Czeryków5 24920px mścisławskie9.Czausy4 96020px mścisławskie10.Klimowicze4 71420px mścisławskie
Przypisy
Bibliografia
Linki zewnętrzne
Gubernia mohylewska wg JewishGen
Mapy i podział administracyjny guberni mohylewskiej
!