Powiat lubański – powiat w Polsce, położony w zachodniej części województwa dolnośląskiego. Jego siedzibą jest miasto Lubań.
Podział administracyjny Powiat lubański powstał 1 stycznia 1999 roku wskutek reformy administracyjnej, której jednym z aspektów było wprowadzenie powiatów jako drugiego szczebla administracji, pomiędzy województwami i gminamiUstawa z dnia 24 lipca 1998 r. o wprowadzeniu zasadniczego trójstopniowego podziału terytorialnego państwa ()..
Został stworzony z części znoszonego województwa jeleniogórskiegoRozporządzenie Rady Ministrów z dnia 15 października 1996 r. w sprawie określenia miast oraz gmin wchodzących w skład województw ().Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 sierpnia 1998 r. w sprawie utworzenia powiatów ().. Terytorium powiatu zostało określone w kształcie zmniejszonym w stosunku do tego, jaki posiadał on przed swoją likwidacją w 1975 roku. W skład powiatu weszło miasto Świeradów-Zdrój, należące wówczas do powiatu lwóweckiego; z drugiej strony, powiat stracił na jego rzecz sołectwa Giebułtów i Karłowiec, które w 1976 roku włączono do gminy MirskRozporządzenie Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 8 stycznia 1976 r. w sprawie połączenia, zniesienia, utworzenia oraz zmiany granic i nazw gmin oraz ustalenia siedzib gminnych organów władzy i administracji państwowej w województwach: bydgoskim, częstochowskim, jeleniogórskim, konińskim, koszalińskim, miejskim krakowskim, lubelskim, nowosądeckim i olsztyńskim ().. W skład powiatu zgorzeleckiego weszły lubańskie miasto Zawidów oraz gmina Sulików.
Z powiatem lubańskim graniczą jednostki: powiat bolesławiecki od północy, powiat lwówecki od wschodu, powiat zgorzelecki od zachodu.
Ponadto, powiat graniczy od południa z krajem libereckim w Czechach.
W skład powiatu wchodzi 7 gmin: 2 miejskie, 2 miejsko-wiejskie oraz 3 wiejskie. Na jego terenie położone są cztery miasta: Leśna, Lubań, Olszyna oraz Świeradów-ZdrójRozporządzenie Rady Ministrów z dnia 15 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad prowadzenia, stosowania i udostępniania krajowego rejestru urzędowego podziału terytorialnego kraju oraz związanych z tym obowiązków organów administracji rządowej i jednostek samorządu terytorialnego ()..
+ Gmina (2025) (2024) SiedzibaObwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 23 sierpnia 2017 r. w sprawie wykazu gmin i powiatów wchodzących w skład województw (). TERYT Typ Nazwa 0210011 miejska 25x25px Lubań — 0210021 miejska 25x25px Świeradów-Zdrój — 0210033 miejsko-wiejska 25x25px Leśna Leśna 0210042 wiejska 25x25px Lubań 0210053 miejsko-wiejska 25x25px Olszyna Olszyna 0210062 wiejska Platerówka Platerówka 0210072 wiejska 25x25px Siekierczyn Siekierczyn
W historii powiatu doszło do pięciu nieudanych prób zmiany jego granic: w 2009 roku, władze gminy Gryfów Śląski w powiecie lwóweckim złożyły wniosek o włączenie jej w granice powiatu lubańskiego; samorząd miasta Świeradowa-Zdroju składał wnioski o powiększenie jego obszaru kosztem gminy Mirsk w powiecie lwóweckim w 2004, 2005, 2006 oraz 2013 roku.
Pokrycie terenu Powiat lubański według danych z 2025 roku zajmował powierzchnię 428,35 km², co stanowiło 2,1% powierzchni województwa dolnośląskiego. Pod względem powierzchni zajął 25. lokatę spośród 26 powiatów w województwie oraz 297. miejsce wśród 314 powiatów Polski. Największą część powierzchni powiatu zajmowały grunty rolne (67,2%) oraz leśne (24,8%). Zabudowanych i zurbanizowanych było 6,7% terenów, zaś pod wodami znajdowało się ich 1,0%.
Demografia
Według stanu z 31 grudnia 2024 roku w powiecie lubańskim zamieszkiwało 50 909 mieszkańców: 26 298 kobiet (51,7% ludności) i 24 611 mężczyzn (48,3%), czyli 1,8% ludności województwa dolnośląskiego. Gęstość zaludnienia w powiecie wyniosła 119 osób na km². Pod względem ludności powiat lubański zajął w 2024 roku 18. miejsce spośród 26 powiatów w województwie oraz 227. lokatę wśród 314 powiatów Polski.
Wskaźnik urbanizacji wyniósł 61,7%; w miastach w tym dniu mieszkało 31 387 osób, zaś na wsi – pozostałe 19 522 osoby.
Gospodarka W końcu listopada 2019 liczba zarejestrowanych bezrobotnych w powiecie obejmowała ok. 1,1 tys. mieszkańców, co stanowi stopę bezrobocia na poziomie 6,2% do aktywnych zawodowo.
Starostowie lubańscy Na podstawie źródła: Walery Czarnecki (5 listopada 1998 – 19 listopada 2002), Lucjan Żełabowski (19 listopada 2002 – 30 listopada 2006), Walery Czarnecki (30 listopada 2006 – 7 maja 2024), Zbigniew Zjawin (od 7 maja 2024).
Przypisy
Linki zewnętrzne Biuletyn Informacji Publicznej Starostwa Powiatowego Witryna Euroregionu "Nysa"
! lubański