Góra Widoma znana też jako Lubartowska Góra – wzgórze na Wyżynie Olkuskiej na północny wschód od centrum miejscowości Dubie (w jej granicach administracyjnych) w Lesie Pisarskim na terenie rezerwatu przyrody Dolina Racławki. Mapa Geoportalu podaje wysokość 435 wzniesienia północnego i 412 m wzniesienia południowego (przy nim jest podpis wzniesienia). Stoki północno-wschodnie przechodzą w pola uprawne wsi Szkalry, południowo-wschodnie opadają do Doliny Szklarki, północno-zachodnie i północne do Wąwozu Żarskiego. W zboczach Wąwozu Żarskiego znajdują się Jaskinia Żarska, Jaskinia bez Nazwy, Jaskinia Żarska Górna oraz kilka schronisk: Schronisko Żarskie Pierwsze, Schronisko Żarskie Drugie, Schronisko Żarskie Trzecie, Schronisko Żarskie Czwarte i Schronisko Żarskie Małe. Stoki południowo-zachodnie opadają do Doliny Racławki. Południowo-zachodnim przedłużeniem grzbietu Widomej są Skałki, które odcięte zostały od Widomej przez dawne koryto Racławki (obecnie jest to starorzecze, Racławka płynie po drugiej stronie Skałek), mapa gminy Zabierzów 449 mGmina Zabierzów wyd. III, 2013, wyd. Compass, . W Skałkach znajdują się w pionowe ściany skalne zwane Skałami nad Boiskiem (Jupiter, Murawa, Piłka, Trybuna, Bramka i Słupek). Staraniem fundacji Wspinka skały te udostępnione zostały do wspinaczki skalnej.

Na północno-wschodnich stokach wzgórza, 5 kwietnia 1863 stoczona została potyczka z Rosjanami przez oddział 230 ochotników dowodzonych przez płk. Józefa Kruszewskiego przekraczających tu kordon austriacko-rosyjski, zakończona rozproszeniem prawie 500–osobowego oddziału. Straty wśród powstańców to 5 zabitych i 19 rannych, zginęło również 40 Rosjan.

Na wzgórzu mieści się mogiła partyzantów AL i sowieckich poległych w tutejszych lasach 23–24 sierpnia 1944 w boju z Niemcami. Wydarzenie upamiętnia pamiątkowy głaz znajdujący się nad potokiem. Przy południowym stoku wzgórza w Dolinie Szklarki znajduje się założona w połowie XIX w. u pstrągarnia Rózin z zabudowaniami w stylu szwajcarskim z drugiej połowy XIX w. oraz pomnik przyrody – skałka dolnokarbońskiego wapienia przecięta żyłą porfiru.

Na północno-wschodnich zboczach wzgórza przebiegała tzw. granica dwóch cesarzy. Od 1815 do 1846 roku przebiegała tędy granica formalnie niepodległego Wolnego Miasta Krakowa tzw. Rzeczypospolitej Krakowskiej, a od 1846 tzw. granica dwóch cesarzy – austriackiego (po 1867 austro-węgierskiego), jako Wielkie Księstwo Krakowskie w ramach monarchii austriackiej a później austro-węgierskiej) i rosyjskiego. Przez cały okres międzywojenny była ona również granicą województwa krakowskiego i kieleckiego, jeszcze do dzisiaj tędy przebiega podział obszarów diecezji krakowskiej i kieleckiej, do 1975 powiatu chrzanowskiego i olkuskiego, a obecnie gminy Krzeszowice i gminy Jerzmanowice-Przeginia.

Przypisy

Kategoria:Wzgórza Wyżyny Olkuskiej