thumb|300px|Działa 381 mm Mark I przed Imperial War Museum w Londynie thumb|300px|Pancernik HMS „Royal Oak” – widoczne wieże dział 381 mm 300px|right|thumb|Animacja ukazująca schemat ładowania i strzału działa pancernika. Pociski oraz ładunki miotające dostarczane są z magazynów w głębi kadłuba. Wieża spoczywa na barbecie (zaznaczonej czerwonym przekrojem), elementy zaznaczone na niebiesko obracają się wraz z wieżą Armata morska 381 mm (BL 15 inch Mk I naval gun) – brytyjska armata morska, pierwsza angielska armata o kalibrze 381 mm (15 cali). Najdłużej używane działo w historii Floty Brytyjskiej (Royal Navy), było w służbie w latach 1913-1959.
Długość lufy wynosiła 42 kalibry (15 cali x 42 = 630 cali). Z armat tego typu wystrzeliwano pociski o masie 871 kg z prędkością wylotową 785 m/s. Maksymalny kąt podniesienia lufy dział stosowanych na okrętach wynosił podczas I wojny światowej 20°, co dawało zasięg 21 702 m, a po modyfikacji przed II wojną światową – 30°, co dawało zasięg 29 720 mBritish 15"/42 (38.1 cm) Mark I w serwisie http://www.navweaps.com. Używane było także na stanowiskach artylerii nadbrzeżnej w Singapurze i Wanstone koło Dover, co pozwalało na większy kąt podniesienia lufy i stosowanie mocniejszych ładunków, co z kolei zwiększało donośność pocisków do ponad 40 km. Lufa z zamkiem ważyła 100 ton.
Użycie Armaty te były używane na kilku typach pancerników i monitorów od 1915 r. do ostatniego (zbudowanego) brytyjskiego pancernika HMS „Vanguard”. Razem były w nie uzbrojone 22 okręty„Abercrombie”, „Barham”, „Courageous”, , „Glorious”, „Hood”, „Malaya” , , „Queen Elizabeth”, „Ramilles”, „Renown”, „Repulse”, „Resolution”, „Revenge”, „Roberts”, „Royal Oak”, „Royal Sovereign”, , „Valiant”, „Vanguard” i „Warspite”.
Okręty uzbrojone w armaty 381 mm Mark I: Pancerniki typu Queen Elizabeth – pięć okrętów po osiem dział każdy Pancerniki typu Revenge – pięć okrętów po osiem dział każdy Krążowniki liniowe typu Renown – dwa okręty po sześć dział każdy krążownik liniowy HMS „Hood” – osiem dział Krążowniki liniowe typu – dwa okręty po cztery działa każdy Monitory typu Erebus – dwa okręty po dwa działa każdy Monitory typu Marshal Ney – dwa okręty po dwa działa każdy Monitory typu Roberts – dwa okręty po dwa działa każdy Pancernik HMS „Vanguard” – osiem dział (wziętych z przebudowanych „Courageous” i „Glorious”)
Produkcja W latach 1912–1918 wyprodukowano 184 działa (oraz 2 prototypowe) i 58 wież, niektóre z nich były zdejmowane z okrętów, odnawiane i montowane ponownie na okręty
Armstrong Whitworth, Elswick, Newcastle: 34 Armstrong Whitworth, Openshaw, Manchester: 12. William Beardmore & Company, Parkhead, Glasgow: 37 , Coventry: 19 Royal Arsenal, Woolwich: 33 Vickers Limited, Sheffield: 49
Dwa działa, jedno dawniej z HMS „Ramillies” i jedno z HMS „Resolution” są wystawione na zewnątrz Imperial War Museum w Londynie
Przypisy
Linki zewnętrzne
Informacje na stronie Naval Weapons Strona pancernika HMS „Vanguard” z opisem dział
381 mm Mark I