thumb|250px|Grób Andrzeja Cinciały na cmentarzu ewangelickim w Cieszynie thumb|250px|Tablica pamięci Andrzeja Cinciały w Cieszynie Andrzej Cinciała (ur. 8 czerwca 1825 w Kozakowicach Górnych, zm. 18 lutego 1898 w Cieszynie) – polski prawnik, folklorysta, etnograf, wydawca, działacz narodowy na Śląsku Cieszyńskim.
Rodzina Pochodził z chłopskiej rodziny. Jego rodzicami byli Andrzej, tkacz, i Anna z Rańdców. Poślubił Matyldę z Klugów, z którą miał córki Marię i Melanię oraz syna Władysława. Jego wnukiem był Jan Stanisław Bystroń„Literatura polska. Przewodnik encyklopedyczny” Tom I A-M, PWN Warszawa 1984, hasło Andrzej Cinciała str. 149..
Życiorys Ukończył szkołę ludową w Goleszowie. W 1839 roku zaczął się uczyć w gimnazjum w Cieszynie. W 1842 roku zrezygnował z nauki i udał się do Krakowa, gdzie odbył praktykę księgarską. W 1846 roku wznowił przerwaną edukację i powrócił do gimnazjum. 8 września 1847 roku założył „Towarzystwo uczących się języka polskiego w ewangelickim gimnazjum w Cieszynie”. W sierpniu 1847 roku udawał się pieszo, wspólnie z Pawłem Stalmachem, do Krakowa, aby przenieść zapas polskich książek dla nowej organizacji. Kółko upadło w 1848 roku, gdy język polski wprowadzono do programu zajęć. Jesienią 1848 roku rozpoczął studia na Wydziale Prawa Uniwersytetu Jagiellońskiego. Po ukończeniu studiów w 1853 roku wrócił do Cieszyna, gdzie był pisarzem ziemskim odbywając praktykę adwokacką u Ludwika Kluckiego. Pracował jako notariusz w Cieszynie, rejent w Schildbergu na Morawach, Frysztacie i ponownie od 1881 w Cieszynie. Obok Pawła Stalmacha był czołowym działaczem polskim na Śląsku Cieszyńskim.
Twórczość Przyczynił się do założenia „Tygodnika Cieszyńskiego”, Czytelni Ludowej i Towarzystwa Rolniczego. Opublikował m.in. Pamiętnik prawniczy, Zbiór przysłów śląskich, Pieśni ludu śląskiego z okolic Cieszyna i Słownik dialektologiczny Śląska Cieszyńskiego. W 1848 roku napisał broszurę Nowości niesłychane dla śląskich chłopów oraz współpracował z powstałym w tym czasie „Tygodnikiem Cieszyńskim”. W 1889 roku jego Słownik dialektyczny Śląska Cieszyńskiego został nagrodzony przez Akademię Umiejętności. Był autorem pamiętników, wydanych w 1931 roku przez Jana Stanisława Bystronia.
Publikacje Nowości niesłychane dla śląskich chłopów (1848) Podręcznik prawniczy (1883) Ustawa gminna i wyborcza (1884) Pieśni ludu śląskiego (1883) Przysłowia, przypowieści i ciekawsze zwroty językowe ludu polskiego na Śląsku, w księstwie Cieszyńskiém (1885) Słownik dialektyczny Śląska Cieszyńskiego Pamiętnik wydany w (1900) roku w Cieszynie pt. Z pamiętnika dra Andrzeja CinciałyAndrzej Cinciała, Jan Bystroń, „Z pamiętnika dra Andrzeja Cinciały”, Cieszyn 1900. Dziennik 1846–1853. Cz. 1–2. Wyd. Marzena Bogus. Cieszyn 2015.
Miejsce pochówku Jest pochowany na cmentarzu ewangelickim w Cieszynie.
Przypisy
Bibliografia Golec J., Bojda S., Słownik biograficzny ziemi cieszyńskiej, t. 1, Cieszyn 1993, s. 73–74. „Literatura polska. Przewodnik encyklopedyczny” Tom I A–M, PWN Warszawa 1984, hasło Andrzej Cinciała s. 149 Miękina L., Prekursorzy, s. 16, 19, 20, 21, 23, 32, 35, 38, 96, 109, 111, 113. Miękina L., Znów minie wiek… Antologia literatury nadolziańskiej, Cieszyn 2001, s. 53–58.
Linki zewnętrzne Prace Andrzeja Cinciały w bibliotece Polona
Kategoria:Absolwenci i studenci Uniwersytetu Jagiellońskiego (okres zaborów) Kategoria:Pochowani na cmentarzu ewangelickim przy ul. Bielskiej w Cieszynie Kategoria:Polscy autorzy pamiętników i dzienników Kategoria:Polscy działacze narodowi na Śląsku Cieszyńskim Kategoria:Polscy prawnicy Kategoria:Polscy folkloryści Kategoria:Polscy etnografowie Kategoria:Urodzeni w 1825 Kategoria:Zmarli w 1898