Max Herrmann-Neisse (ur. 23 maja 1886 w Nysie, zm. 8 kwietnia 1941 w Londynie) – niemiecki pisarz, poeta i publicysta.
Życiorys Max Herrmann-Neisse był synem właściciela gospody. Studiował germanistykę w Monachium i Wrocławiu. W 1906 opublikował swój debiutancki tomik wierszy Ein kleines Leben. Od 1909 pracował w nyskiej gazecie „Neisser Tageblatt” jako krytyk teatralny. Od 1911 publikował wiersze w czasopismach „Die Aktion” i „Pan”, które szybko uczyniły go znanym. W 1913 ukazał się jego cykl Porträte eines Provinztheaters. W wyniku wywołanego nim skandalu stracił pracę w gazecie. W 1914 rozpoczął pracę nad powieścią Cajetan Schaltermann, która z powodu trudności z cenzurą ukazała się dopiero w 1920. W czasie I wojny światowej swoje wiersze i teksty publicystyczne publikował jedynie w pacyfistycznych czasopismach. Nieco mniej znanym obszarem twórczości pisarza są jego komedie, które powstały głównie w latach 1919–1922. Najbardziej znaną z nich była Josef der Sieger (wystawiona pt. Albine und Aujust) będąca parodią sztuki Gerharta Hauptmanna Und Pippa tantzt!. Kontynuował działalność publicystyczną i wydał kolejne tomy wierszy. Pisarza łączyła przyjaźń z wieloma znanymi twórcami, spośród których należałoby tu wymienić w pierwszym okresie twórczości Franza Junga, następnie René Schickele, Paula Zecha, w ostatnim okresie życia Stefana Zweiga. Zażyła przyjaźń łączyła go także z Georgiem Groszem.
mały|250px|Tablica pamiątkowa w Berlinie-Charlottenburg przy ul. Kurfürstendamm 215 mały|250px|Tablica pamiątkowa w Nysie przy ul. Armii Krajowej 21 W 1933 pisarz opuścił Niemcy i udał się na emigrację. Po krótkim pobycie w Zurychu, gdzie w 1936 wydał jedyny opublikowany na emigracji tomik wierszy Um uns die Fremde, udał się do Londynu, gdzie spędził ostatnie lata swego życia. Na wyspach pozostawał izolowany, a dodatkowo nie przyznano mu brytyjskiego obywatelstwa po tym jak w 1938 pozbawiono go niemieckiego obywatelstwa. Pisarz zmarł w 1941, a przyczyną był najprawdopodobniej atak serca. Jego grób znajduje się na Marylebone Cemetery w Londynie. Podobnie jak wielu pisarzy tego czasu, Max Herrmann-Neiße popadł szybko w zapomnienie. Jego dzieła były stopniowo odkrywane na nowo dopiero od lat 80. i ponownie wydawane.
Twórczość Ein kleines Leben. Gedichte und Skizzen. 1906 Das Buch Franziskus. 1911 Porträte des Provinztheaters. Sonette. 1913 Sie und die Stadt. 1914 Empörung, Andacht, Ewigkeit. Gedichte. 1918 Verbannung. Ein Buch Gedichte. 1919 Die Preisgabe. Gedichte. 1919 Joseph der Sieger. Drei Bilder. 1919 (später unter dem Titel Albine und Aujust) Die Laube der Seligen. Eine komische Tragödie. 1919 Cajetan Schaltermann. 1920 Hilflose Augen. Prosadichtungen. 1920 Der Flüchtling. 1920 Der letzte Mensch. Eine Komödie vor Weltuntergang. 1922 Die bürgerliche Literaturgeschichte und das Proletariat. 1922 Im Stern des Schmerzes. Ein Gedichtbuch. 1924 Die Begegnung. Vier Erzählungen. 1925 Der Todeskandidat. Erzählung. 1927 Einsame Stimme. Ein Buch Gedichte. 1927 Abschied. Gedichte. 1928 Musik der Nacht. Gedichte. 1932 Ein deutscher Dichter bin ich einst gewesen. Gedichte. 1934 Um uns die Fremde. Gedichte. 1936 Letzte Gedichte, herausgegeben von Leni Herrmann. 1941
Odniesienia w kulturze Wiersz „Ein deutscher Dichter bin ich einst gewesen” (pol. „Byłem kiedyś niemieckim poetą”) poety stał się inspiracją do stworzenia utworu „Of Forsaken Poets” niemieckiej grupy muzycznej Heaven Shall Burn, zawartego na albumie Invictus (Iconoclast III) z 2010Metal-Temple.com – Heaven Shall Burn – Invictus..
Przypisy
Bibliografia Wojciech Kunicki (Hrsg.), Marta Kopij, Gabriela Połutrenko (Mitarbeit), Neisse: Texte und Bilder, Nysa 2003, s. 311–312. Beata Giblak: Wygnaniec i jego ojczyzny. Max Herrmann-Neiße (1886-1941). Życie. Twórczość. Recepcja. Poznań 2010
Kategoria:Niemieccy pisarze Kategoria:Ludzie urodzeni w Nysie Kategoria:Pisarze ekspresjoniści Kategoria:Pisarze związani z Londynem Kategoria:Pisarze związani z Monachium Kategoria:Pisarze związani z Wrocławiem do 1945 Kategoria:Pisarze związani z Zurychem Kategoria:Pochówki w Londynie Kategoria:Urodzeni w 1886 Kategoria:Zmarli w 1941