Juliusz Jan Machulski (ur. 10 marca 1955 w Olsztynie) – polski reżyser, producent filmowy, aktor, scenarzysta i dramaturg. Założyciel Studia Filmowego „Zebra” (1988).
Życiorys W 1973 ukończył VII Liceum Ogólnokształcące im. Juliusza Słowackiego w Warszawie. Przez rok studiował na Wydziale Filologii Polskiej Uniwersytetu Warszawskiego, a w latach 1974–1978 uczył się na Wydziale Reżyserii Filmowej w PWSFTviT w Łodzi; dyplom ukończenia tej uczelni uzyskał w 1980. W trakcie studiów zagrał w filmie Krzysztofa Kieślowskiego Personel (1975) i nakręcił etiudę kryminalną Gorączka mleka.
Jako reżyser filmowy zadebiutował filmem telewizyjnym Bezpośrednie połączenie, który zrealizował w ramach cyklu Sytuacje rodzinne. W kinie zadebiutował jako reżyser filmu kryminalnego Vabank (1981), który osiągnął sukces kasowy i przyniósł Machulskiemu m.in. nagrodę Złotej Laseczki Chaplina na festiwalu filmów komediowych w Vevey. Dużą popularnością zyskał również dzięki komedii fantastycznonaukowej Seksmisja (1983) o mężczyznach poddanych hibernacji (Olgierd Łukaszewicz, Jerzy Stuhr), którzy budzą się w totalitarnym świecie pozbawionym mężczyzn.
W latach 80. nakręcił Vabank II, czyli riposta (1984) i komedię baśniową Kingsajz (1987), a także teledysk do piosenki zespołu Kombi „Black and White” (1985). Następnie wyreżyserował pastisz kina gansgterskiego Deja vu (1990) o amerykańskim płatnym zabójcy (Jerzy Stuhr), który w latach 20. XX wieku wyrusza do Odessy w celu wykonania wyroku mafii na zbiegłym gangsterze. Machulski sparodiował w Deja vu kino radzieckie spod znaku Siergieja Eisensteina.
Po transformacji ustrojowej zwrócił się ku komediom sensacyjnym, nakręcił filmu: V.I.P. (1991) o kompozytorze uwikłanym w aferę przemytniczą, Girl Guide (1995) o angliście (Paweł Kukiz) wplątanym w sensacyjno-kryminalną intrygę oraz Kilera (1997) i Kiler-ów 2-óch (1999) o taksówkarzu (Cezary Pazura) omyłkowo wziętym za płatnego mordercę. Próbę zmiany tonu na poważniejszy podjął filmem historycznym Szwadron (1992) o rosyjskim oficerze tłumiącym powstanie styczniowe, jednak produkcja nie została życzliwie przyjęta przez widownię. Dopiero przemontowana i skrócona wersja filmu zebrała lepsze recenzje.
Po nakręceniu komedii Pieniądze to nie wszystko (2001), będącej odpowiedzią na dokumentalną Arizonę (1996) Ewy Borzęckiej, i Superprodukcję (2002) o krytyku filmowym (Rafał Królikowski) zmuszonym przez gangstera do nakręcenia filmu promującego jego żonę, zwrócił się ponownie ku konwencji kina kryminalnego. Wyreżyserował ciepło przyjęty film Vinci (2004) o włamywaczach planujących kradzież Damy z łasiczką Leonarda da Vinci z Muzeum Czartoryskich w Krakowie. Następnie nakręcił filmy: Ile waży koń trojański? (2008) o podróży w czasie do schyłkowego okresu PRL-u, Kołysanka (2010) – parodię wampirycznych horrorów, AmbaSSada (2013) o hipotetycznym zamachu na życie Adolfa Hitlera i Volta (2017).
W 2012 wydał zbiór felietonów pt. „Hitman”, w których opowiedział historie ze swojego życia. W maju 2023 wydał swoją debiutancką powieść pt. „Wisząca Małpa”.
10 grudnia 1998 odsłonięto jego gwiazdę w Alei Gwiazd na ulicy Piotrkowskiej w Łodzi. W 2005 został odznaczony Srebrnym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”, a w 2014 – Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski.. W 2015 odznaczony Medalem Uznania Fundacji Kościuszkowskiej (USA), a w 2022 został honorowym obywatelem Lublina. W 2025 r. otrzymał Złoty Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”.
Od 1997 zasiada w Europejskiej Akademii Filmowej. W październiku 2011 został powołany do Rady Polskiego Instytutu Sztuki Filmowej.
Życie prywatne Jest synem aktorów, Haliny i Jana Machulskich.
Był żonaty z aktorkami: Bożeną Stryjkówną i Lizą Machulską, następnie poślubił kostiumolożkę Ewę Machulską. Jego przyrodnim bratem jest Wojciech (ur. 2003), rzecznik partii Nowa Nadzieja.
Reżyseria Źródło:
Filmy thumb|Gwiazda w Alei Gwiazd w Łodzi
1979: Bezpośrednie połączenie (film telewizyjny) 1981: Vabank 1984: Seksmisja 1985: Vabank II, czyli riposta 1988: Kingsajz 1990: Deja vu 1991: V.I.P. 1992: Szwadron 1995: Girl Guide 1997: Kiler 1999: Kiler-ów 2-óch 2001: Pieniądze to nie wszystko 2002: Superprodukcja 2004: Vinci 2005: Solidarność, Solidarność... (nowelowy film telewizyjny, reżyseria noweli „Sushi”) 2008: Ile waży koń trojański? 2010: Kołysanka 2013: AmbaSSada 2017: Volta 2025: Vinci 2
Seriale 1996-1998: Matki, żony i kochanki 2020: Mały zgon
Teatr Telewizji 1995: Jury (także autor sztuki) 1996: Komedia amerykańska (autor – Adolf Nowaczyński) 1999: Od czasu do czasu (autor – Alan Ayckbourn) 2003: 19. Południk (także autor sztuki) 2009: Przerwanie działań wojennych (także autor sztuki) 2012: Next-ex (także autor sztuki) 2014: Brancz (także autor sztuki) 2013: Matka brata mojego syna (także autor sztuki) 2015: Rybka canero (także autor sztuki)
Produkcja Źródło: 1991: Kuchnia polska (serial TV) 1991: Kroll 1991: V.I.P. 1991: Kuchnia polska 1992: Psy 1992: 1968. Szczęśliwego Nowego Roku 1992: Szwadron 1997: Dzieci i ryby 1997: Historie miłosne 1997: Kiler 1997: Bracia Witmanowie 1999: Dług 1999: Kiler-ów 2-óch 1999: Tydzień z życia mężczyzny 2001: Cisza 2001: Pieniądze to nie wszystko 2002: Dzień świra 2002: Superprodukcja 2003: Pogoda na jutro 2004: Mój Nikifor 2004: Vinci 2004: Czwarta władza 2005: Kochankowie Roku Tygrysa 2006: Plac Zbawiciela 2006: Palimpsest 2006: Czeka na nas świat 2007: Korowód 2007: Hania 2007: Wszystko będzie dobrze 2008: Ile waży koń trojański? 2009: Ostatnia akcja 2010: Kołysanka 2010: Projekt dziecko, czyli ojciec potrzebny od zaraz 2010: Zwerbowana miłość 2011: Uwikłanie 2011: W ciemności 2013: AmbaSSada 2013: Bilet na Księżyc 2017: Bikini Blue 2017: Volta 2020: Mały zgon (serial TV)
Obsada Źródło: 1974: Najważniejszy dzień życia – inżynier Urban Budny w młodości (odc. 7) 1975: Personel – Romek Januchta 1977: Indeks – uczeń Monety 1979: Lekcja martwego języka – Moszko, strażnik jeńców 1980: Królowa Bona – dworzanin księżnej Anny Mazowieckiej (odc. 3) 1980: W biały dzień – kinooperator 1980: Constans – kolega Witolda 1987: Zabij mnie glino – doktor Chrzanowski 1987: Kingsajz – pasażer w przedziale restauracyjnym pociągu 1995: Matki, żony i kochanki – reżyser Julek 1999: Kiler-ów 2-óch – mężczyzna na Okęciu czekający na Barry’ego Sonnenfelda 2002: Superprodukcja 2009: Rewizyta – kolega Witolda z pracy (w zdjęciach z filmu Constans) 2013: AmbaSSada jako mężczyzna wysiadający z taksówki 2025: Vinci 2 jako uczestnik uroczystości w Muzeum Czartoryskich
Nagrody 1981 – „Brązowe Lwy Gdańskie” za najlepszy debiut reżyserski za Vabank na FPFF 1984 – Nagroda Główna „Srebrne Lwy Gdańskie” za Seksmisję na FPFF 1984 – „Złoty Talar” za Seksmisję 1985 – „Złota Kaczka” za Seksmisję 1995 – Grand Prix „Złote Lwy” za Girl Guide na FPFF 1998 – „Złota Kaczka” za Kilera 1999 – „Złote Lwy” dla producenta najlepszego filmu Dług na FPFF 1999 – „Złoty Granat” za Kiler-ów 2-óch na Festiwalu Filmów Komediowych w Lubomierzu 2002 – „Złote Lwy” dla producenta najlepszego filmu za Dzień świra na FPFF 2003 – „Złoty Granat” za Superprodukcję na Festiwalu Filmów Komediowych w Lubomierzu 2004 – Nagroda za scenariusz Vinci na FPFF 2006 – „Złote Lwy” dla producenta najlepszego filmu Plac Zbawiciela
Przypisy
Linki zewnętrzne
Kategoria:Absolwenci VII LO im. Juliusza Słowackiego w Warszawie Kategoria:Absolwenci Państwowej Wyższej Szkoły Filmowej, Telewizyjnej i Teatralnej im. Leona Schillera w Łodzi Kategoria:Aktorzy filmowi związani z Łodzią Kategoria:Członkowie Polskiej Akademii Filmowej Kategoria:Członkowie Stowarzyszenia Filmowców Polskich Kategoria:Laureaci Śląkfy Kategoria:Ludzie urodzeni w Olsztynie Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Złotym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” Kategoria:Polscy aktorzy filmowi Kategoria:Polscy członkowie Europejskiej Akademii Filmowej Kategoria:Polscy dramaturdzy XX wieku Kategoria:Polscy dramaturdzy XXI wieku Kategoria:Polscy reżyserzy filmowi Kategoria:Polscy reżyserzy teledysków Kategoria:Reżyserzy filmowi związani z Łodzią Kategoria:Scenarzyści związani z Łodzią Kategoria:Polscy stypendyści Fulbrighta Kategoria:Urodzeni w 1955 Kategoria:Honorowi obywatele Lublina