Marian Franciszek Suski (ur. 2 listopada 1905 w Kielcach, zm. 25 grudnia 1993 we Wrocławiu) – polski profesor, inżynier, pracownik naukowy Wydziału Łączności (później Elektroniki) i Instytutu Telekomunikacji i Akustyki Politechniki Wrocławskiej. W młodości sportowiec, szablista, brązowy medalista igrzysk olimpijskich i mistrzostw świata.
Życiorys Syn urzędnika kolejowego Franciszka Brunona Suskiego (1860–1928) i Marii Heleny z domu Jakubowskiej (1875–1951), wnuczki Aleksandra Kokulara, a zarazem córki powstańca styczniowego Jana Jakubowskiego. Uczęszczał do szkoły podstawowej i Gimnazjum im. Jana Śniadeckiego w Kielcach. Od 1920 kontynuował naukę w Korpusie Kadetów Nr 2 w Modlinie, w którym 5 lipca 1924 złożył maturę.
W 1924 został podchorążym Oficerskiej Szkoły Inżynierii w Warszawie. 29 września 1926 Prezydent RP, Ignacy Mościcki mianował go podporucznikiem ze starszeństwem z 15 sierpnia 1926 w korpusie oficerów łączności. 29 listopada 1927, po ukończeniu szkoły, został sklasyfikowany z pierwszą lokatą. W 1928 pełnił służbę w pułku radiotelegraficznym w Warszawie. 15 sierpnia 1928 awansował na porucznika ze starszeństwem z 15 sierpnia 1928 i 1. lokatą w korpusie oficerów łączności. W latach 1929–1930 studiował w Wyższej Szkole Elektrotechnicznej w Paryżu. W 1932 pełnił służbę w Wojskowym Instytucie Badań Inżynieryjnych, a później kontynuował ją w Biurze Badań Technicznych Wojsk Łączności, badając nowatorskie w owych czasach techniki łączności bezprzewodowej. W 1932 wystartował na igrzyskach olimpijskich w Los Angeles, gdzie razem z kolegami z reprezentacji zdobył brązowy medal. Dwa lata później zdobył drużynowo brązowy medal na mistrzostwach świata w Warszawie. 5 marca 1934 awansował na kapitana ze starszeństwem z dniem 1 stycznia 1934 i 14. lokatą w korpusie oficerów łączności. W 1936 brał udział w igrzyskach olimpijskich w Berlinie, gdzie Polacy zajęli czwarte miejsce w szabli drużynowej.
Na przełomie 1937/1938 odkomenderowany został z wojska dla ukończenia studiów na Politechnice Warszawskiej. Tematem jego pracy dyplomowej, zrealizowanej pod kierunkiem prof. Janusza Groszkowskiego, było wytwarzanie modulacji fal decymetrowych. 31 marca 1938 otrzymał dyplom inżyniera elektryka.
Podczas kampanii wrześniowej 1939 był dowódcą łączności w Dowództwie Obrony Warszawy, za co odznaczony został Krzyżem Walecznych. Po kapitulacji trafił do oflagu, na krótko do Wrocławia, potem do Oflagu VII A Murnau, gdzie prowadził kursy z podstaw radiotechniki. Udało mu się tam zgromadzić trochę części, które posłużyły mu do skonstruowania w konspiracji prostego odbiornika radiowego, który służył jeńcom obozu aż do chwili wyzwolenia obozu przez aliantów. Z oflagu trafił do służby w 2. Korpusie Polskim we Włoszech, zajmując stanowisko szefa remontów sprzętu radiowego.
Po wojnie przyjechał do rodziny do Polski. Otrzymał skierowanie do Dzierżoniowa na Dolnym Śląsku, do pracy w Państwowej Fabryce Odbiorników Radiowych (znanej później jako „Diora”), w której przez krótki czas był dyrektorem. Potem trafił do Wrocławia, gdzie w 1947 podjął pracę jako adiunkt w Katedrze Fizyki Uniwersytetu i Politechniki (wówczas połączonych w jedną uczelnię). W 1948 przeniósł się na Katedrę Radiotechniki Wydziału Mechaniczno-Elektrotechnicznego, a w 1951, po utworzeniu Wydziału Łączności, został zastępcą profesora na tym wydziale. Od 1954 był kierownikiem Katedry Podstaw Telekomunikacji. Na Wydziale Łączności prowadził zajęcia z podstaw telekomunikacji, później przekształconych w teorię obwodów elektrycznych (tzw. „druty”). Pracując na uczelni nie porzucił swojej przedwojennej pasji – szermierki – i w 1950, w barwach AZS Wrocław, wywalczył mistrzostwo Polski w szabli.
Podczas wydarzeń Marca 1968, wraz z innymi profesorami ówczesnego Wydziału Łączności (później przekształconego w Wydział Elektroniki): Zbigniewem Żyszkowskim i Tadeuszem Tomankiewiczem, wziął udział w demonstracjach studenckich. Pomimo licznych osiągnięć naukowych jego bezkompromisowa postawa wobec rzeczywistości PRL spowodowała, że profesurę otrzymał dopiero w 1974. Do emerytury był kierownikiem Zakładu Teorii Techniki Mikrofalowej.
W uznaniu zasług i postawy moralnej profesora, tak w młodości, jak również w trudnych latach PRL, papież Jan Paweł II wręczył mu medal Pro Ecclesia et Pontifice.
W PRL informacje na temat Mariana Suskiego podlegały cenzurze. W 1977 roku jego nazwisko znajdowało się na specjalnej liście osób pod szczególną kontrolą cenzury. Zalecenia cenzorskie dotyczące jego osoby zanotował Tomasz Strzyżewski, który w swojej książce o peerelowskiej cenzurze opublikował notkę informacyjną z 7 stycznia 1977 roku Głównego Urzędu Kontroli Prasy, Publikacji i Widowisk. Wytyczne dla cenzorów wymieniały jego nazwisko z adnotacją: „Wszelkie próby popularyzowania w środkach masowego przekazu (prasa codzienna, radio, TV, tygodniki społeczno-polityczne) niżej wymienionych osób należy sygnalizować kierownictwu GUKPPiW”. Zalecenia cenzorskie zezwalały jedynie na publikacje w prasie specjalistycznej, naukowej oraz skryptach itp.
Od 1932 roku był mężem Julii z domu Mścichowskiej (1908–2002), lekarza stomatologa, z którą miał 5 dzieci. Jego dwaj synowie, Wojciech i Tadeusz również otrzymali tytuł profesoraMagdalena Bajer Suscy.
Zmarł 29 grudnia 1993 r. we Wrocławiu, pochowany na cmentarzu parafialnym św. Wawrzyńca (sektor 2c-8-22). mały|Grób Mariana Suskiego na cmentarzu Św. Wawrzyńca we Wrocławiu Ordery i odznaczenia Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Walecznych Złoty Krzyż Zasługi Srebrny Krzyż Zasługi (9 listopada 1932) „za zasługi na polu sportu i propagandy Polski zagranicą”. Medal za Zasługi dla Obronności Kraju Medal „Kalos Kagathos” (1985) Medal za Wybitne Zasługi dla Rozwoju Politechniki Wrocławskiej (1976) Złota Odznaka Politechniki Wrocławskiej Odznaka „Budowniczego Wrocławia” Honorowa Odznaka „Za zasługi dla Polskiego Komitetu Olimpijskiego” Order Zasługi (Węgry, 1934) Krzyż Pro Ecclesia et Pontifice (Watykan) Źródło:.
Upamiętnienie
W 1994 nadano imię prof. Mariana Suskiego nowemu budynkowi ówczesnego Instytutu Telekomunikacji i Akustyki (bud. C-5 przy ul. Janiszewskiego 7/9), a w grudniu 2005 w hallu odsłonięto płaskorzeźbę przedstawiającą jego patrona. Od 2011 patron wrocławskiej Szermierczej Sportowej Szkoły Podstawowej nr 85.
Zobacz też Polscy absolwenci francuskich wyższych szkół wojskowych
Uwagi
Przypisy Dziennik Personalny Ministra Spraw Wojskowych z 13 października 1926 r., Nr 43, s. 345. Dziennik Personalny Ministra Spraw Wojskowych z 23 grudnia 1927 r., Nr 28, s. 359. Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych nr 9/1934, s. 122. Rocznik oficerski 1928, s. 616, 629. Rocznik oficerski 1932, s. 274, 839.
Bibliografia Polski Słownik Biograficzny , t. XLVI/1, s. 63–66. Pryzmat” (czasopismo Politechniki Wrocławskiej), nr 140. Dzienniki Personalne Ministra Spraw Wojskowych.
Roczniki oficerskie 1928 i 1932.
Linki zewnętrzne Marian Suski (1905-1993)
Kategoria:Jeńcy Oflagu VII A Murnau Kategoria:Kapitanowie łączności II Rzeczypospolitej Kategoria:Ludzie urodzeni w Kielcach Kategoria:Nagrodzeni Medalem Kalos Kagathos Kategoria:Nauczyciele akademiccy Politechniki Wrocławskiej Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych (władze RP na uchodźstwie) Kategoria:Odznaczeni Medalem „Za zasługi dla obronności kraju” Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Krzyżem Zasługi (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa) Kategoria:Oficerowie Polskich Sił Zbrojnych Kategoria:Pochowani na cmentarzu św. Wawrzyńca we Wrocławiu Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Zasługi (Węgry) Kategoria:Polacy odznaczeni Krzyżem Pro Ecclesia et Pontifice Kategoria:Polscy jeńcy niemieckich obozów jenieckich Kategoria:Polscy medaliści olimpijscy Kategoria:Polscy olimpijczycy (Berlin 1936) Kategoria:Polscy olimpijczycy (Los Angeles 1932) Kategoria:Polscy szermierze na igrzyskach olimpijskich Marian Suski Kategoria:Szermierze na Letnich Igrzyskach Olimpijskich 1932 Kategoria:Szermierze na Letnich Igrzyskach Olimpijskich 1936 Kategoria:Szermierze Warszawianki Kategoria:Uczestnicy kampanii wrześniowej (strona polska) Kategoria:Urodzeni w 1905 Kategoria:Zmarli w 1993