thumb|300px|Kepoi (nr 16) oraz inne miasta i osady południowej części Królestwa Bosporańskiego: I) Jezioro Meockie (Morze Azowskie) II) Pontus Euxinus (Morze Czarne) III) Półwysep Kerczeński (Krym) IV) Półwysep Tamański 1) Teodozja 2) Kimmerikon 3) Kytaja 4) Akra 5) Nimfajon 6) Iluraton 7) Tyritake 8) Pantikapajon 9) Myrmekjon 10) Partenion 11) Portmion 12) Chersonez Zenonowy 13) Heraklion 14) Achilion 15) Kimmeris 16) Kepoi 17) Tyrambe 18) Fanagoria 19) Korkondama 20) Hermonassa 21) Gorgippia
Kepoi, Cepoi (ros. Кепы, trb. Kepy) – starożytne miasto na Półwyspie Tamańskim, założone w I połowie VI wieku p.n.e. przez osadników z Miletu, na obszarze obecnego Kraju Krasnodarskiego w Rosji.
Nazwa i lokalizacja Grecka nazwa miasta oznaczała „sady”, co wiąże się z wiodącą dziedziną gospodarki kolonii Kepoi – sadownictwem i rolnictwem. Miasto znajdowało się 3 km na wschód od Fanagorii i usytuowane było na 2 terasach schodzących ku morzu, przy czym duża część miasta została pochłonięta przez wody Morza Azowskiego.
Historia miasta W III-IV wieku p.n.e. miasto przeżywało pierwszy okres swojego rozkwitu i odgrywało dużą rolę w politycznym i gospodarczym życiu państwa bosporańskiego. Z tego okresu zachowały się tłocznie wina i piece ceramiczne. Z II wieku p.n.e. pochodzą fragmenty świątyni Afrodyty, typu templum in antis. Z ruin tej budowli, zniszczonej w I wieku p.n.e., pochodzi m.in. marmurowa rzeźba tzw. Afrodyty Tamańskiej. W pierwszych wiekach n.e. dochodzi do ponownego rozkwitu miasta. W tym czasie wzniesiono m.in. termy. Z tego okresu pochodzą też piece i tłocznie wina. W I wieku n.e. wokół miasta usypano wał obronny. Kepoi uległo zniszczeniu podczas najazdu Hunów w IV wieku.
Ciekawostki historyczne Ciekawostką jest, że dziadek wybitnego greckiego mówcy Demostenesa, Chilon, otrzymał Kepoi w posiadanie w nagrodę za pomoc w poddaniu niezależnego dotychczas Nimfejonu pod panowanie władców bosporańskich. Podczas wojny domowej między synami archonta Bosporu Perysada I, jeden z nich, Prytan, po nieudanej próbie wywołania powstania w Pantikapajonie przeciwko swemu bratu, uciekł do Kepoi, tu jednak dosięgła go ręka najemnego zabójcy.
Wykopaliska Badania archeologiczne prowadzone są od 1957. W latach sześćdziesiątych i siedemdziesiątych na nekropoli Kepoi odsłonięto ponad 400 pochówków, a także pozostałości domów mieszkalnych, tłoczni wina, pieców ceramicznych, term i świątyń.
Zobacz też Wielka kolonizacja Kolonia (starożytna Grecja) Wielka Grecja
Bibliografia Encyklopedia sztuki starożytnej, praca zbiorowa, WAiF i Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1998, s. 326, ISBN PWN 83-01-12466-0, ISBN WAiF 83-221-0684-X. Sokolnikow N.I.: Kepy w zbiorze: Starożytne miasto, Moskwa, 1963; z anglojęzycznej Wikipedii. Woronow A.A., Michajłowa M.B.: Bospor Kimmeryjski, wyd. Isskustwo, Moskwa 1983, [dostęp 2007-10-09]
Kategoria:Starożytne miasta greckie nad Morzem Czarnym Kategoria:Miasta Królestwa Bosporańskiego Kategoria:Stanowiska archeologiczne w Rosji