Liwa – rzeka II rzędu w północnej Polsce, prawy dopływ Nogatu. Największy dopływ Liwy to Kanał Palemona. W górnym biegu rzeki występują liczne elektrownie wodne.
Przebieg Długość Liwy wynosi 111,4 km i przepływa przez województwa warmińsko-mazurskie oraz pomorskie. Wypływa na wysokości 102 m n.p.m. z jeziora Piotrkowskiego na Pojezierzu Iławskim, następnie w kierunku północnym, krętym korytem przepływa przez jezioro Januszewskie. W okolicach wsi Fabianki zmienia kierunek na zachodni wpływając do jeziora Gaudy (Rezerwat przyrody Jezioro Gaudy), za Kamieńcem płynie na południowy zachód. Opływając zakolem Prabuty od północy przepływa przez jeziora Dzierzgoń i jezioro Liwieniec. Dalej płynie na zachód i opływa łukiem od południa miasto Kwidzyn, a następnie przepływa przez Kwidzyńską Dolinę Wisły płynąc równolegle do Wisły. Uchodzi do Nogatu poniżej śluzy w Białej Górze w powiecie sztumskim.
Zlewnia Liwy zajmuje 990,8 km² i stanowi obszar o zróżnicowanej rzeźbie z dominacją falistej. Zbudowana jest głównie z piasków sandrowych i glin zwałowych. Na utworach gliniastych wytworzyły się gleby brunatne wyługowane, a na piaszczystych gleby bielicowe i pseudobielice. W nieckach i zagłębieniach wytworzyły się torfowiska. Zlewnia Liwy w obrębie województwa warmińsko-mazurskiego charakteryzuje się dużą lesistością i jeziornością.
Historia Liwę nazywano dawniej Starym Nogatem, ponieważ tworzyła z Nogatem jeden ciek wodny. W okolicy Białej Góry Krzyżacy usypali na przełomie wysoki i wąski wał oddzielający Liwę od Wisły, przekopali go na przełomie XIII i XIV w. kierując część wód wiślanych do Nogatu polepszając walory żeglowne rzeki przepływającej przez stanowiący ich siedzibę MalborkPiotr Skurzyński „Warmia, Mazury, Suwalszczyzna” Wyd. Sport i Turystyka – Muza S.A. Warszawa 2004 s. 51-52 .
Miejscowości nad Liwą Fabianki – prawy brzeg Rudniki – lewy brzeg Kamieniec Bronowo – lewy brzeg Prabuty – lewy brzeg Kamionka – prawy brzeg Górki – lewy brzeg Kwidzyn Białki – lewy brzeg Rozpędziny – prawy brzeg Mareza Podzamcze Gurcz Jarzębina – lewy brzeg Biała Góra – prawy brzeg
Ochrona przyrody Razem z nurtem Liwia przepływa przez następujące powierzchniowe formy ochrony: Rezerwat przyrody Jezioro Gaudy Ostoja Iławska (PLH280053) SOO Lasy Iławskie (PLB280005) OSO Park Krajobrazowy Pojezierza Iławskiego Obszar Chronionego Krajobrazu Pojezierza Iławskiego Obszar Chronionego Krajobrazu Rzeki Liwy Obszar Chronionego Krajobrazu Jeziora Dzieżgoń Rezerwat przyrody Jezioro Liwieniec Morawski Obszar Chronionego Krajobrazu Sadliński Obszar Chronionego Krajobrazu Dolina Dolnej Wisły (PLB040003) OSO Dolna Wisła (PLH220033) SOO.
Zobacz też Rzeki Polski
Przypisy
Linki zewnętrzne Locja Liwy dla wodniaków Piotra Saleckiego
Kategoria:Dorzecze Nogatu Kategoria:Powiat kwidzyński Kategoria:Powiat iławski Kategoria:Rzeki w Polsce Kategoria:Geografia Kwidzyna